Кіріспе

Француздық кісі өлтіруші

Кристин Малевр (1970 жылдың 10 қаңтарында туған) – 1998 жылы 30-ға дейін науқасты өлтірген деген күдікпен тұтқындалған бұрынғы медбике. Ол кейбір кісі өлтірулерді мойындады, бірақ бұл науқастардың тілегі бойынша жасалғанын айтты, ал олардың барлығы дерлік өлімге қадам басқан. Алайда Францияда өмірден ерте кету құқығы мойындалмайды, содан кейін Малевр көптеген жазбаларын қайтарып алды. Оның бірнеше құрбандарының отбасылары туыстарының өлімді қалағанын немесе Малеврден оларды өлтіруді сұрағанын күшпен жоққа шығарды.

Ақылы төлемдер

Малевр бастапқыда Манте-ла-Жолидегі Франсуа Кесней ауруханасында 30 созылмалы аурумен азапталған науқастың өліміне көмектескенін мойындады. Кейін ол алғашқы мойындауын қысыммен жасағанын айтып, одан бас тартты. Бастапқыда жеңіл қылмыс – адам өлтіру айыбы тағылған болатын, бірақ Малеврке тағылған айып кісі өлтіруге дейін ауыстырылды, себебі оның өлімге қатысты "ұсынылмаған құштарлығы" бар екендігі және оның жұмыс кезінде науқастардың өлімі үш-төрт есе артатыны анықталды. Ол төрт науқасты өлтіргенін мойындады, оларға өлімге жеткізетін дозада морфин, калий немесе басқа да дәрілер салды, бірақ қалған үш науқастың өліміне өзінің кінәлі еместігін айтты. Оның сөзіне қарағанда, науқастардың өліміне себеп болуына олардың өзінің өлім тілегі болған, ал ол оларға ақылына сыймайтын кешіріммен көмектескен. Кейін жазған "Менің мойындауым" атты кітабында Малевр: "Мен адамдарға азаптан құтылуға және бейбіт кетуге көмектестім. Мен өлтірмедім. Мен қылмыскер емеспін" деді.

Прокурорлар оның бұл мәлімдемесімен келіспеді. Әріптестері арасында "қара жесір" атымен танылған прокурорлар сотқа Малеврдің науқастарын өлтіру ниетінің мейірімділік емес, өлім мен ауруға қатысты аурушаң құштарлықтан туындағанын айтты; ол осы науқастарды өлтіру арқылы өзінің құштарлығын қанағаттандырды. Қайтыс болғандардың туыстары да прокурорлармен келісіп, Малеврдің өзінің пайдасы үшін, науқастарының игілігі үшін емес өлтіргенін айтты, сондай-ақ олардың туыстары ешқашан өлгісі келмегенін мәлімдеді, бұл мәлімдемелер кейін Малеврдің көптеген қолдаушыларын оған қарсы бұрды.

Үкім шығару

Төрт сағаттық кеңесуден кейін Малевр алты науқасты өлтіргені үшін он жылға бас бостандығынан айырылды, оны жеті науқасты өлтіруде айыптаған болатын. Оған сондай-ақ медбике болып жұмыс істеуге өмір бойына тыйым салынды.

Қоғамдық пікірлер

Франция көршілес Бельгия мен Нидерландыдан айырмашылығынша, эвтаназияға рұқсат бермейді. Малеврдің тұтқындалуы бүкіл елде оның ісі және Франциядағы эвтаназияның күрделі мәселесі төңірегінде ұлттық пікірталас тудырды. Ел евтаназияға қатысты Рим католиктерінің қатты қарсылығы мен либералдардың көмектес суицидті қылсыздандыруға талабы арасында екіге бөлінді. Малевр бастапқыда 30 қауіпті науқастың өз-өзіне қол жұмсауына көмектескенін мойындағаннан кейін, ол халықтан да, министрлерден де қолдау алды. Ол өзінің қайырымдылық әрекеттеріне қолдау және алғыс білдіретін 5000-нан астам хат алды, ал денсаулық сақтау министрі Бернар Кушнер Малеврдің ісіне қатысты асығыс моральдық баға беруден аулақ болуға шақырды. Бұқаралық ақпарат құралдары да Малеврге көбінесе жаны ашыды, оны өлім аузында жатқан науқастарға өз өмірін аяқтауға көмектесетін үлгілі медбике деп сипаттады. Алайда, судьялар мен отбасы мүшелері істің мән-жайларын жариялағаннан кейін, халық пікірі Малеврге қарсы бұрылды. Бұл ақпараттарда өлім аузында жатқан науқастардың одан өздерін өлтіруге көмектесуді сұрамағандығы айтылды. Өлуге құқықтарды қолдайтын Францияның басты ұйымы Малеврді қолдаудан дереу бас тартты. Халық пікірі оған қарсы бұрылып, прокуратураның ол пациенттеріне көмектеспеген, керісінше, өз құштарлығын қанағаттандыру үшін оларды өлтірген серийлі кісі өлтіруші екенін қолдады.