Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француздық сериялық кісі өлтіруші (1897-1946)
French serial killer (1897 1946)
Марсель Андре Анри Феликс Петио (17 қаңтар 1897 – 25 мамыр 1946) – француз дәрігері және сериялық кісі өлтіруші. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Париждегі үйінің жертөлесінен 23 адамның дене қалдықтары табылғаннан кейін ол бірнеше адамды өлтіргені үшін сотталды. Өмірі бойы шамамен 60-тан 200-ге дейін адамды өлтірген деген күдік бар, бірақ нақты саны әлі белгісіз. Психикалық аурудың және қылмыстық мінез-құлықтың ерте белгілерін көрсеткеніне қарамастан, Петиот Бірінші дүниежүзілік соғыста қызмет етті, үдетілген медициналық бағдарламаны бітірді және аборт жасау мен есірткімен қамтамасыз етуді қамтитын күмәнді медициналық мансабын бастады. Оның саяси мансабында дақалдық, ұрлық және сыбайлас жемқорлық орын алды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Петиот немістерге іздеп тапсырылғандарға ақы алған қашуға көмектесетін алаяқтық желіні басқарды, оларды өлтіріп, олардың бағалы заттарын ұрлап, денелерін жойды. Барлығында ол 60-қа жуық кісі өлтіруге күдікті деп есептелді, бірақ оның Париждегі үйінің жертөлесінен тек 23 адамның дене қалдықтары табылды. 1944 жылы тұтқындалған Петиот өзін Францияның жауларын өлтірген қарсылық күресінің батыры деп мәлімдеді. Ол 26 кісі өлтіргені үшін айыпты деп танылды және 1946 жылы гильотинамен жазаланды. Оның өмірі мен жасаған қылмыстары фильмдерде және комикстерде бейнеленді.
Marcel André Henri Félix Petiot (17 January 1897 – 25 May 1946) was a French medical doctor and serial killer. He was convicted of multiple murders after the discovery of the remains of 23 people in the basement of his home in Paris during World War II. He is suspected of the murder of about 60 to 200 victims during his lifetime, although the true number remains unknown. Despite showing early signs of mental illness and criminal behaviour, Petiot served in the First World War, graduated from an accelerated medical program, and began a dubious medical career that included performing abortions and supplying narcotics. His political career was marked by scandal, theft, and corruption. During the Second World War, Petiot operated a fraudulent escape network, offering safe passage to those wanted by the Germans for a fee, only to murder them, steal their valuables, and dispose of their bodies. In total, he was suspected of around 60 murders, but the remains of only 23 victims were found in the basement of his Paris home. Captured in 1944, Petiot claimed to be a Resistance hero who killed only the enemies of France. He was convicted of 26 counts of murder and was executed by guillotine in 1946. His life and heinous crimes have been depicted in film and comic books.
Ерте өмір
Марсель Петио 1897 жылдың 17 қаңтарында Францияның солтүстік-орталық бөлігінде, Осер, Йонна қаласында дүниеге келген. Жасөспірім шағында ол пошта жәшігін тонап, мемлекеттік мүлікті зақымдау және ұрлық жасағаны үшін айыпталды. Петиоға психиатриялық сараптама тағайындалды, нәтижесінде психикалық ауруы бар деп табылғандықтан айыптаулар алынып тасталды. Кейінгі деректерде Петионың жастық кезінде жасаған құқық бұзушылықтары мен қылмыстық әрекеттері туралы әртүрлі мәлімдемелер бар, бірақ олар кейіннен жария ету үшін ойлап табылған болуы мүмкін екені белгісіз. 1914 жылдың 26 наурызында психиатр Петионың психикалық ауруын растады. Мектептен бірнеше рет қуылғаннан кейін, ол 1915 жылдың шілдесінде Париждегі арнайы академияда білімін аяқтады. Петио 1916 жылдың қаңтарында Бірінші дүниежүзілік соғысқа француз армиясына ерікті болып қосылды. Петионың алғашқы құрбаны 1926 жылы Петиомен қарым-қатынаста болған қарт пациенттің қызы Луиза Делаво болуы мүмкін. Делаво сол жылдың мамыр айында жоғалып кетті, ал көршілері кейін Петионың көлігіне бір қорапты тиегенін көргендерін айтты. Полиция тергеу жүргізді, бірақ ақырында оның жоғалуын қашқан жағдай деп жапты. Сол жылы Петио Вильнёв-сюр-Йонн қаласының мэрі лауазымына кандидат болып түсті және өзінің қарсыласымен саяси пікірталасқа кедерес келтіру үшін адам жалдады. Ол сайлауда жеңіске жетіп, қызмет еткен кезеңінде қалалық қаражатты жымқырып алды. Келесі жылы Петио 23 жасар Жоржет Лаблеске үйленді, ол Сеньеле қаласындағы бай жер иесі мен қасапшының қызы еді. 1928 жылдың сәуір айында олардың ұлы Герхардт дүниеге келді. Громбах 1942 жылдан 1955 жылға дейін жұмыс істеген, кейін "The Pond" деп аталған шағын тәуелсіз тыңшылық агенттігінің негізін қалаушы және командирі болды. Громбах Петионың Катын орманындағы жаппай қырғынды, Пенемендедегі неміс ракетасын жасауды және АҚШ-қа жіберілген Абвер агенттерінің есімдерін хабарлағанын мәлімдеді.
Marcel Petiot was born on 17 January 1897 in Auxerre, Yonne, in north central France. During his teenage years, he robbed a postbox and was charged with damage to public property and theft. Petiot was ordered to undergo a psychiatric evaluation, resulting in charges being dismissed when it was judged that he had a mental illness. Later accounts make various claims of Petiot's delinquency and criminal acts during his youth, but it is unknown whether they were invented afterwards for public consumption. A psychiatrist reaffirmed Petiot's mental illness on 26 March 1914. After being expelled from school many times, he finished his education in a special academy in Paris in July 1915. Petiot volunteered for the French Army in World War I, entering service in January 1916. Petiot's first murder victim might have been Louise Delaveau, an elderly patient's daughter with whom Petiot had an affair in 1926. Delaveau disappeared during May of that year, and neighbours later said they had seen Petiot load a trunk into his car. Police investigated but eventually dismissed her case as a runaway. That same year, Petiot campaigned for mayor of Villeneuve sur Yonne and hired somebody to disrupt a political debate with his opponent. He won, and while in office embezzled town funds. The next year, Petiot married Georgette Lablais, the 23 year old daughter of a wealthy landowner and butcher in Seignelay. Their son Gerhardt was born in April 1928. Grombach had been founder and commander of a small independent espionage agency, known later as "The Pond", which operated from 1942 to 1955. Grombach asserted that Petiot had reported the Katyn Forest massacre, German missile development at Peenemünde, and the names of Abwehr agents sent to the U. S.
Ұшып кету және ұстап алу
Осы арадағы жеті ай ішінде Петио достарымен жасырынып, Гестапо оны немістер мен жасырын хабар берушілерді өлтіргендіктен іздеп жатыр деп мәлімдеді. Соңында ол Жорж Редуте атты науқасымен бірге тұрып, сақалын өсіріп, түрлі лақап есімдерді қабылдады. 1944 жылы Париз азат етілген кезде Петио «Генри Валери» деген атпен француз Ішкі күштеріне (FFI) қосылып, көтеріліске қатысты. Ол қарсышпионаж және тұтқындарды сұрау салу басшысы – капитан болды. «Резистанс» газеті Петио туралы мақала жариялағанда, 1942 жылғы есірткі ісі бойынша оның адвокаты қашқан клиентінен жарияланған айыптамалар жалған екенін жазған хат алды. Бұл полицияға Петио әлі де Паризде екенін сездірді. Іздеу қайта басталды, оны іздеуге шақырылғандардың арасында «Генри Валери» де болды. Соңында, 31 қазан күні Петио Париждегі метро станциясында танылып, қамауға алынды. Оның қасында пистолет, 31 700 франк және 50 жинақ жеке куәлік болды.
During the intervening seven months, Petiot hid with friends, claiming that the Gestapo wanted him because he had killed Germans and informers. He eventually began living with a patient, Georges Redouté, let his beard grow, and adopted various aliases. During the liberation of Paris in 1944, Petiot adopted the name "Henri Valeri" and joined the French Forces of the Interior (FFI) in the uprising. He became a captain in charge of counter espionage and prisoner interrogations. When the newspaper Résistance published an article about Petiot, his defence attorney from the 1942 narcotics case received a letter in which his fugitive client claimed that the published allegations were mere lies. This gave the police a hint that Petiot was still in Paris. The search began anew – with "Henri Valeri" among those who were drafted to find him. Finally, on 31 October, Petiot was recognized at a Paris Métro station, and arrested. Among his possessions were a pistol, 31,700 francs, and 50 sets of identity documents.
Сот және үкім
Петио Ла-Санте түрмесінде қамалды. Ол өзінің кінәсіз екенін және тек Францияның жауларын ғана өлтіргенін мәлімдеді. Ол 1944 жылғы ақпанда 21 Rue le Sueur мекенжайында денелердің қазасын тапқанын, бірақ олардың оның "желісіндегі" қарсылық қозғалысының мүшелері өлтірген әріптестер деп ойлағанын айтты. Алайда полиция Петионың ірі қарсылық топтарының ешқайсысында достары болмағанын анықтады. Ол сөз еткен қарсылық топтарының кейбірі тіпті болған емес, ал оның айтқан әрекеттерінің ешқайсысы дәлелденбеді. Прокурорлар оны соңында пайда табу үшін кем дегенде 27 адамды өлтіргені үшін айыптады. Олардың бағалауынша, ол 200 миллион франкқа дейін табыс тапқан. Петиоға 1946 жылғы 19 наурызда 135 қылмыстық айып тағылды. Атақты адвокат Рене Флорио мемлекеттік прокурорлар мен Петионың құрбандарының туыстары жалдаған он екі азаматтық адвокаттан құралған командаға қарсы қорғауды жүзеге асырды. Петио прокурорларды қысымға алып, түрлі құрбандардың серіктес немесе қос агенттер болғанын, ал жоғалып кеткен адамдардың Оңтүстік Америкада жаңа есімдермен жақсы жағдайда тірі қалғанын мәлімдеді. Ол үйінде табылған 27 құрбанның 19-ын өлтіргенін мойындады және олардың немістер мен әріптестер болғанын, жалпы 63 "жаудың" бір бөлігі болғанын айтты. Флорио Петионы қарсылық батыры ретінде көрсетуге тырысты, бірақ судьялар мен қазылар алқасы оған сенбеді. Петио 26 адамды өлтіргені үшін кінәлі деп танылып, өлім жазасына кесілді. 1946 жылғы 25 мамырда Петио гильотинаның босату механизміндегі ақаулық салдарынан бірнеше күнге кейінге қалдырылып, бас кесіліп, Иври зиратында жерленді.
Petiot was imprisoned in La Santé Prison. He claimed that he was innocent and that he had killed only enemies of France. He said that he had discovered the pile of bodies in 21 Rue le Sueur in February 1944, but had assumed that they were collaborators killed by members of his Resistance "network". However, the police found that Petiot had no friends in any of the major Resistance groups. Some of the Resistance groups he spoke of had never existed, and there was no proof of any of his claimed exploits. Prosecutors eventually charged him with at least 27 murders for profit. Their estimate of his gains was as much as 200 million francs. Petiot was tried on 19 March 1946, accused of 135 criminal charges. Celebrity attorney René Floriot acted for the defence, against a team comprising state prosecutors and twelve civil lawyers hired by relatives of Petiot's victims. Petiot taunted the prosecuting lawyers and claimed that various victims had been collaborators or double agents, or that vanished people were alive and well in South America using new names. He admitted to killing 19 of the 27 victims found in his house, and claimed that they were Germans and collaborators – part of a total of 63 "enemies" killed. Floriot attempted to portray Petiot as a Resistance hero, but the judges and jurors were unimpressed. Petiot was convicted of 26 counts of murder, and sentenced to death. On 25 May 1946, Petiot was beheaded, after a stay of a few days due to a problem with the release mechanism of the guillotine, and buried at Ivry Cemetery.
Танымал мәдениетте
Петиоттың еврейлерді өлтіруі және оның алаяқтық қашу желісі 1990 жылғы француз фильмі «Доктор Петио» арқылы бейнеленген, ол 1941 және 1944 жылдар арасындағы өмірін көрсетеді. Петиоттың рөлін актер Мишель Серро ойнады. «Париж қасабы» (The Butcher of Paris) – 2019 жылғы бес бөлімді комикс мини-сериясы. Петиот Роберта Каганның «Аушвиц егіздері» кітаптар сериясындағы маңызды кейіпкерлердің бірі болып табылады.
Petiot's murder of Jews and his fraudulent escape network were depicted by the 1990 French movie Docteur Petiot that chronicles his life between 1941 and 1944. Petiot was portrayed by actor Michel Serrault. The Butcher of Paris, written by Stephanie Phillips with art by Dean Kotz, is a 2019 five issue comic book mini series that dramatized the investigation, arrest, and eventual conviction of Petiot. Petiot is also an important character in Roberta Kagan's book series The Auschwitz Twins.