Кіріспе

Француз картоп тағамы. Gratin dauphinois (['ɡʁatɛ̃ dɔfinwa]) – Францияның оңтүстік-шығысындағы Дофин аймағынан жасалған, кесілген шикі картопты қаймаққа пісіру арқылы дайындалатын француздық гратен. Бұл тағамның атауының көптеген нұсқалары бар, мысалы, pommes de terre dauphinoise, картоп à la dauphinoise және gratin de pommes à la dauphinoise. Ол, әдеттегі гратен картоптан (potatoes au gratin) айырмашылығы, қайнатылған картоп емес, шикі картопты пайдалану арқылы ерекшеленеді. Бұл тағам Pommes Dauphine-ден мүлдем бөлек.

Тарих

Тағам туралы алғашқы мәлімет 1788 жылдың 12 шілдесінде жазылған. Ол Клермон-Тоннер герцогы және Дофин генерал-лейтенанты Шарль Анри Гап қаласының муниципалдық шенеушілеріне ұсынған кешкі ас кезінде ортоланмен бірге берілді. Гап қаласы қазір Альпы биіктіктері департаментінің құрамында.

Дайындық

Гратен-дофинуа жұқа кесілген шикі картоп пен қаймақтан дайындалады, оны сарымсақпен майланган ыдыста пісіреді; кейде ірімшік қосылады. Картоп қабықшадай жұқа кесіліп, әдетте мандолинамен монетадай қалыңдыққа дейін кесіледі, содан кейін жартылай тостаған немесе шыны ыдысқа қабаттап салынып, баяу отта пісіріледі; пісірудің соңғы 10 минутында температура көтеріледі. Дәстүр бойынша, гратен-дофинуаға ірімшік қосылмайды, бұл оны гратен савойардан (қаймақсыз) ажыратады. Көптеген аспазшылардың рецепттері – Август Эскофье, Остин де Кроз және Констанс Спри – ірімшік пен жұмыртқаны талап етеді; ал Роберт Карриер сияқты басқалары ірімшік болғанын, бірақ жұмыртқа болмағанын көрсетеді. Гратен-дофинуа қайнатылған картоп емес, шикі картоп қолданылуымен кәдімгі картоп жармасынан ерекшеленеді. Бұл "Pommes Dauphine" тағамынан мүлдем өзгеше.