Кіріспе
Француз картоп тағамы. Gratin dauphinois (['ɡʁatɛ̃ dɔfinwa]) – Францияның оңтүстік-шығысындағы Дофин аймағынан жасалған, кесілген шикі картопты қаймаққа пісіру арқылы дайындалатын француздық гратен. Бұл тағамның атауының көптеген нұсқалары бар, мысалы, pommes de terre dauphinoise, картоп à la dauphinoise және gratin de pommes à la dauphinoise. Ол, әдеттегі гратен картоптан (potatoes au gratin) айырмашылығы, қайнатылған картоп емес, шикі картопты пайдалану арқылы ерекшеленеді. Бұл тағам Pommes Dauphine-ден мүлдем бөлек.
Gratin dauphinois ('/g//r//æ//t//.//æ̃// /,/d//əʊ//.//f//ɪ/'/n//w//ɑ:/ ) is a French gratin of sliced raw potatoes baked in cream, from the Dauphiné region in south eastern France. There are many variants of the name of the dish, including pommes de terre dauphinoise, potatoes à la dauphinoise and gratin de pommes à la dauphinoise. It is distinguished from ordinary gratin potatoes (potatoes au gratin) by the use of raw rather than boiled potatoes. It is a quite different dish from pommes dauphine.
Тарих
Тағам туралы алғашқы мәлімет 1788 жылдың 12 шілдесінде жазылған. Ол Клермон-Тоннер герцогы және Дофин генерал-лейтенанты Шарль Анри Гап қаласының муниципалдық шенеушілеріне ұсынған кешкі ас кезінде ортоланмен бірге берілді. Гап қаласы қазір Альпы биіктіктері департаментінің құрамында.
Дайындық
Гратен-дофинуа жұқа кесілген шикі картоп пен қаймақтан дайындалады, оны сарымсақпен майланган ыдыста пісіреді; кейде ірімшік қосылады. Картоп қабықшадай жұқа кесіліп, әдетте мандолинамен монетадай қалыңдыққа дейін кесіледі, содан кейін жартылай тостаған немесе шыны ыдысқа қабаттап салынып, баяу отта пісіріледі; пісірудің соңғы 10 минутында температура көтеріледі. Дәстүр бойынша, гратен-дофинуаға ірімшік қосылмайды, бұл оны гратен савойардан (қаймақсыз) ажыратады. Көптеген аспазшылардың рецепттері – Август Эскофье, Остин де Кроз және Констанс Спри – ірімшік пен жұмыртқаны талап етеді; ал Роберт Карриер сияқты басқалары ірімшік болғанын, бірақ жұмыртқа болмағанын көрсетеді. Гратен-дофинуа қайнатылған картоп емес, шикі картоп қолданылуымен кәдімгі картоп жармасынан ерекшеленеді. Бұл "Pommes Dauphine" тағамынан мүлдем өзгеше.