Кіріспе
Ли Вудс – Авон шатқалының оңтүстік-батыс жағында, Клифтон аспалы көпіріне жақын, Солтүстік Сомерсет аймағында, Англияның Бристоль қаласының қарсы бетінде және Аштон Корт иелігінің солтүстігінде орналасқан орманды аудан. Stokeleigh Camp – б.з.д. үшінші ғасырдан б.з. бірінші ғасырына дейін, және мүмкін орта ғасырларда да пайдаланылған дөңгелек бекініс, Найтингейл аңғарының жиегіндегі қорықта орналасқан. Авон өзенінің жағасында, қорықтың ішінде 18-19 ғасырларда пайдаланылып, қазіргі кезде тасталып қалған әк тас және целестин карьерлері бар. 1909 жылы Джордж Альфред Уиллс орманның бір бөлігін Ұлттық сенімге (National Trust) сыйға берді, бұл шатқалдың жанындағы қаланың кеңеюін тоқтату мақсатында жасалды, осылайша Ли Вудс елді мекенінің салынуынан кейін қаланың дамуына кедерес келтірді. Ұлттық сенімге тиесілі емес аумақтар кейіннен Англияның орман шаруашылығы басқармасына (Forestry England) берілді. Сирек кездесетін ағаштардың ішінде Sorbus тұқымдасының бірнеше түрлері бар, олардың кем дегенде тоғызы жергілікті, ал төрт түрі импортталған. Апрель айында Авон шатқалына ғана тән Бристоль тас гүлі (Arabis scabra) гүлдегенін көруге болады; маусым және шілде айларында әртүрлі орхидеялар мен батыс тікенекті жылдамдық (Veronica spicata) көптеп кездеседі. Бұл – ұлттық табиғи қорық және Авон шатқалының ерекше ғылыми маңызы бар аймағына кіреді.
Leigh Woods is a area of woodland on the south west side of the Avon Gorge, close to the Clifton Suspension Bridge, within North Somerset opposite the English city of Bristol and north of the Ashton Court estate, of which it formed a part. Stokeleigh Camp, a hillfort thought to have been occupied from the third century BC to the first century AD and possibly also in the Middle Ages, lies within the reserve on the edge of the Nightingale Valley. On the bank of the Avon, within the reserve, are quarries for limestone and celestine which were worked in the 18th and 19th centuries are now derelict. In 1909 part of the woodland was donated to the National Trust by George Alfred Wills, to prevent development of the city beside the gorge following the building of the Leigh Woods suburb. Areas not owned by the National Trust have since been taken over by Forestry England. Rare trees include multiple species of Sorbus with at least nine native and four imported species. Bristol rockcress (Arabis scabra) which is unique to the Avon Gorge can be seen flowering in April; various species of orchids and western spiked speedwell (Veronica spicata) are common in June and July. It is a national nature reserve and is included in the Avon Gorge Site of Special Scientific Interest.
Топография
Орманның аумағы 16 км²-ды құрайды, негізінен әктас тастан тұратын қырқада орналасқан, ал кейбір құмтастар Клифтоннан Клеведонға дейін, 10 миль (16 км) қашықтықта Бристоль шығанағының жағалауында созылып жатыр. Орманның оңтүстік жағында Найтингейл аңғары (ауданда осы атпен аталатын бірнеше аңғардың бірі) орналасқан, ол тік жарға орналасқан құрғақ аңғар. Оның жері Аштон Корттың солтүстік қақпасының қарсы жағындағы ең биік нүктеден басталып, Клифтон аспалы көпірінің батыс тірегі жанындағы Авон өзеніне қарай төмендейді. Орман Монарх жолының ұзақ қашықтықты жаяу жүргінші жолында жатыр.
Тарих
Ли Вудс ішінде Стокели лагері орналасқан, бұл б.з.д. III ғасырдан б.з. I ғасырына дейін және сондай-ақ орта ғасырларда қоныстанған деп саналатын төбелік бекініс. Ол Найтингейл аңғарының солтүстік жағында, оның солтүстік бөлігін шектеу орналасқан. Стокели лагерінің айналасындағы аумақ Римге дейінгі Темір дәуірінің соңында, Добунни тайпалары бақылаған кезеңде пайда болған деп есептеледі. Археологиялық зерттеулер 1 ғасырда Бельгия тайпаларының болғанын көрсетеді, олардың керамикасы Дуротригтердің ықпалына түскен. 2 ғасырдың ортасы мен соңы арасында қоныс уақытша тоқтатылған болуы мүмкін, содан кейін қайта пайдаланылған. Стокели лагерінің солтүстігінде Авон өзеніне көрініс ашатын, қазір пайдаланылмайтын әктас және минералдық карьерлер орналасқан. 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында мұнда маңызды целестин карьері және оны Авон өзеніндегі докқа қосатын трамвай жолы болды; екеуі де қазір қираған. Соңғы жылдары бұл аймақ дендропарк ретінде қайта жаңартылды. Орманның солтүстік жағында Бейбіт жердің түбі (Paradise Bottom) орналасқан. Ол Ли Корт Еститінің құрамына кіреді және Филип Джон Майлз үшін Хэмфри Рептон жасаған жердің бөлігі болды. 1860 жылдары сэр Уильям Майлз Ұлыбританияға әкелінген гигант қызылша (Sequoiadendron giganteum) және Уэймут қарағайы (Pinus strobus) сияқты басқа да "экзотикалық" түрлердің алғашқы отырғызуларын жүзеге асырды. Орманның оңтүстігінде Бристольдің жоғары мәртебелі аймағы, сондай-ақ Ли Вудс орналасқан. Ол 1864 жылы ашылған Клифтон аспалы көпірінің батыс жағында орналасқан, бұл Ли Вудсты жоғары деңгейдегі тұрғын аудан ретінде дамытуға мүмкіндік берді. 1860 жылдардың ортасынан бастап Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін әртүрлі стильдегі үйлер салынды. 1857 жылы Найтингейл аңғарында өлтірілген әйелдің денесі табылды; келесі жылы Джон Бил 1858 жылдың қаңтарында осы қылмыс үшін Таунтон қаласында дарға асылды. 1948 жылы Джордж Генри Чинноктың бас жарақатымен табылған тағы бір қайғылы оқиға орын алды. 1909 жылы орманның бір бөлігін темекі компаниясының иесі Джордж Альфред Уиллс Ұлттық қорға сыйға берді. Ол мұны Бристольдің өсіп келе жатқан халқы мен аумағына байланысты ойыстың батыс жағындағы тұрғын үй құрылысын болдырмау үшін жасады. 1974 жылы Ауыл шаруашылығы, балық шаруашылығы және азық-түлік министрлігі Ли Корт иелігіндегі орманды сатып алды. Ұлттық қорға тиесілі емес аумақтар Англияның орман шаруашылығы басқармасына берілді. Портсхед темір жолы орманның түбінде, өзенге жақын орналасқан. Ол 1867 жылдың 18 сәуірінде ашылды, бірақ 1981 жылдың 3 сәуірінде жабылды. Ұлы Батыс темір жолы туристерді тарту мақсатында шағын станция салды; Найтингейл аңғарының аялдамасы өте сәтті болмады және ол 1928 жылдың 9 шілдесінен 1932 жылдың 12 қыркүйегіне дейін бес жылдан кем уақыт бойы қолданылды. Желі 2001 жылдың 21 желтоқсанында Royal Portbury Dock-қа дейін жүк тасымалы үшін қайта ашылды, ал жергілікті кеңестер өздерінің MetroWest жоспарларының бөлігі ретінде Портсхедке жолаушылар қызметін қайта енгізуді ұсынады, бірақ бұл 2019 жылға дейін болмайды. 1957 жылы 501-ші эскадрильяның Филтон қаласындағы ВАФ-тың вампир ұшағы Ли Вудсқа құлады. Ұшқыш Джон Гринвуд аспалы көпірдің астынан ұшқан кезде қаза тапты. Орман ішінде шағын тау велосипедтеріне арналған жолдар бар, ал бұл аймақ Бристоль тұрғындары үшін танымал жаяу серуендеу және тауға көтерілу орны болып табылады.
Флора мен фауна
Сирек кездесетін флорасы мен фаунасы үшін бұл орман 1952 жылы мақұлданып, Ерекше ғылыми қызығушылық тудыратын Эйвон шатқалының аймағына қосылды және ұлттық табиғи қорық статусын алды. Орманның оңтүстік бөлігі бұрынғы жайылымдық орман, ескі кесілген ағаштармен, негізінен емен және аздаған мөлшерде ұсақ жапырақты липадан тұрады. Солтүстікке қарай аймақ көне орманды алқаптардан құралған, онда әртүрлі ағаштар өседі. Сирек кездесетін ағаштардың қатарында Бристоль аққазығы (Sorbus bristoliensis) және жабайы сервистің ағашы (Sorbus torminalis) бар. Орман ішінде Сорбустың бірнеше түрі кездеседі, оның ішінде кем дегенде тоғыз жергілікті және төрт импорттық түрі бар, бұл оны осы ағаш үшін Ұлыбританиядағы ең маңызды орындардың біріне айналдырады. Орманды мекендейтін құстарға қарға (Corvus) және сақиналы бүркіт (Falco peregrinus) жатады. Жазда ақ әріпті көбелек (Satyrium w album) сияқты көптеген көбелектер мен молықтарды көруге болады. Күзде орман 300-ден астам саңырауқұлақ түрлеріне қонақжай болады. Бристоль аймағында сирек кездесетін қаражидек (Bilberry) Ли Вудста, ал сары құстың ұясы (Monotropa hypopitys) – паразиттік өсімдік ретінде табылған. 1990 жылы Найтингейл аңғарында қызыл орхидея (Orchis purpurea) ашылды, бірақ оның жабайы өсімдік пе, әлде әкелінген пе екендігі әлі күмәнді. Жасыл гүлді гелеборин (Epipactis phyllanthes) ойыстың батыс жағында, Ли Вудстың төменгі жағындағы жолдың жанындағы орманды аймақта өседі.