Кіріспе

Ирланд суретшісі

Эдит Анна Œнон Сомервилл (2 мамыр 1858 – 8 қазан 1949) – ирланд романисі, ол әдетте өзін "E. Œ. Somerville" деп қол қоятын. Ол өзінің туысы "Мартин Росс" (Вайолет Мартин) есімді әйелмен бірлесіп "Сомервилл және Росс" деген псевдониммен шығармалар жазды. Олар бірге он төрт повесть мен романнан тұратын серия жариялады, олардың ең танымалдары – 1894 жылы жарық көрген "Нағыз Шарлотта" және 1899 жылы жарық көрген "Ирландиялық R.M. тәжірибелері".

Ерте өмір және білім

Сегіз баланың ең үлкені Сомервилл Корфу аралында дүниеге келді, ол кезде Ион аралдарының біріккен мемлекеттерінің бөлігі болған, әкесі қызмет ететін британдық протекторат. Бір жыл өткен соң, әкесі зейнетке шығып, Сомервилл өскен Дришан, Кастлтауншенд, Корк округіне көшіп келді. Әйелдерге қайратты болуға рұхсат берілген отбасында Сомервилл әпкелері мен бауырларына басымдық танытқан деседі. Кейін ол Вестминстердегі Динарттағы Вестминстер өнер мектебінде бір семестр оқыды. Үйде оның ең қызығушылық танытқан нәрселері - атпен жүру және сурет салу болды.

Мансап

1886 жылдың қаңтар айында ол өзінің туысы Вайолет Мартинмен танысты, ал олардың әдеби серіктестігі келесі жылы басталды. Олардың алғашқы кітабы «Ирландиялық туысқан», 1889 жылы Geilles Herring (оның ата-бабасының бойжеткен қызының есімі, Линтон мен Карнуаттан болған сэр Уолтер де Сомервиллдің әйелі) және Мартин Росс аттарымен жарық көрді, бірақ бірінші басылымнан кейін осы аттар қолданыстан шығарылды. Вайолет 1915 жылы қайтыс болған кезде олар он төрт кітап жариялаған еді. Туысының өлімі Эдитті терең қайғыға батырды, ол «Сомервилл мен Росс» деген атпен жазуын жалғастырды, олардың рухтармен байланысқанатын спиритизм сеанстары арқылы қарым-қатынаста болғанын мәлімдеді. Олардың қарым-қатынасының нақты мәні – олар романтикалық және жыныстық серіктестер болған, әдеби серіктестер және достар болған – кейінгі жазушылардың күмәнін тудырды. Сомервилл – 1903 жылы Вест Карбери түлкілерін аулау тобының жетекшісі болған, спортқа берілген әйел еді. Ол сондай-ақ әйелдер құқығы үшін күрескен қозғалыста белсенділік танытып, Дам Этель Смитпен хат алмасты. 1916 жылғы Пасха көтерілісі басталғанда, ол Вайолеттің өлімінің шоқынан әлі айықпаған Лондонда болды. 9 мамырда ол «Таймс» газетіне хат жазып, Ирландиядағы ахуал үшін британ үкіметін кінәлады. Осыдан кейін ол ұлтшылдыққа қарай бейімделіп, кештердегі музыкалық кештерде ирландиялық мелодиялар мен ұлтшыл әндерді орындауда шеберлік танытты. 1920-1938 жылдары Дублинде және Лондонда оның суреттерінен көрмелер ұйымдастырылды, сондай-ақ ол спорттық және балалар сурет кітаптарының иллюстраторы ретінде жұмыс істеді, оның ішінде тағы бір туысы Этель Пенроуздың кітабына суреттер салды. 1936 жылы оның ағасы Генри Бойл Таунсенд Сомервилл, Корольдік теңіз күштерінің зейнеткер вице-адмиралы, Кастелтауншендтегі отбасылық үйінде ИРА-ның қолынан қаза тапты. Ол оның «Уилл Марин» атты кітабын оның өлімінен кейін аяқтады.

Өлім және мұра

Ол 1949 жылы қазан айында Кастелтоншендте 91 жасында қайтыс болды және Вайолет Флоренс Мартинмен бірге Кастелтоншендтегі Сент-Барахан шіркеуіне жерленді. Екеуіне арналған бірлескен ескерткіш орнатылған. Кастелтоншендте де, Тринити колледжі кітапханасында да маңызды архивтік мұра сақталған. Ирландиялық RM кітаптары 1983 жылы телесериал болып түсірілді. Мартина Девлиннің 1921–1922 жылдардағы өміріне негізделген «Эдит» романы 2022 жылы жарық көрді.