Кіріспе

Польшалық австралиялық анимациялық продюсер және режиссер (1926–2015)

Йорам Джерзи Гросс (18 қазан 1926 – 21 қыркүйек 2015) – Польшада туған, австралиялық кино және теледидар продюсері, анимациялық режиссер және балалар мен отбасылық ойын-сауық саласындағы жазушы. Ол Flying Bark Productions анимациялық студиясын құрды. Ол балалар әдебиеті мен фильмдердегі кейіпкерлерді бейімдеуімен және "Дот пен кенгуру" және "Блинки Билл: Ұсақ-түйек коала" фильмдерін жасауымен танымал.

Ерте өмір

Грос Польшаның Краков қаласындағы діншіл еврей отбасында дүниеге келді. Ол фильм режиссері Натан Гросстің бауыры болды. Грос нацистік режим тұсында Екінші дүниежүзілік соғысты бастан кешірді. Оның отбасы Оскар Шиндлердің тізімінде болған, бірақ олар тәуекелге бара жатып, өздері қашуға бел буды және 72 рет жасырынған жерлерін ауыстырды. Грос Краковтағы Ягеллон университетінде музыка және музыкатануды оқыды (Краков университеті деп те аталады). 1947 жылы, 20 жасында ол алғаш рет кино индустриясына қадам басты, сол кезде ол Джерзи Топлицтің (Польша кино институтының, Швейцария кино институтының және Австралия кино және теледидар мектебінің негізін қалаушы) алғашқы студенттерінің бірі болды.

Ерте мансап

Грос өзінің карьерасын поляк режиссерлері Юджин Ценкальский мен Леонард Буцковскийдің, сондай-ақ голландиялық режиссер Йорис Ивенстің ассистенты ретінде бастады және Карл Форменнен сценарий жазуды оқыды. 1950 жылы Грос Польшадан Израильге көшіп, онда жаңалықтар мен деректі фильмдер операторы болып жұмыс істеді. Кейін ол тәуелсіз кино продюсері және режиссері атанды, халықаралық кинофестивальдерде жүлделер жеңе бастады. Оның толық метражды көркем фильмі "Жүсіп арманшы" (1962), Киелі кітаптан алынған оқиға, көптеген елдерде арнайы жүлделерге ие болды. Оның тәжірибелік фильмі "Сөзсіз әндер" (1958) кейбір халықаралық кино сыншылары тарапынан 1959 жылғы ең қызықты фильм деп жарияланды. "Бір фунт қана" (1964) атты тағы бір комедия сол жылдың кассалық табысы бойынша рекорд орнатты.

Австралиялық мансап

1967 жылы Гросс, оның әйелі Сандра және жас отбасы Австралияға көшіп, Сиднейде тұрды. Олар үйлерінде "Yoram Gross Film Studio" студиясын құрды, қашықтан жұмыс істей отырып. Гросс эксперименттік фильмдер түсіруді және жүлделер алуды жалғастырды. Ол бастапқыда Джон Фарнем сияқты әртістер үшін танымал апталық "Bandstand" музыкалық телебағдарламасы үшін фильмдер түсірді. 1970 жылы Сидней кинофестивалінде "Саясатшылар" фильмі "Австралияда жасалған ең жақсы фильм" номинациясында екінші орынды алды, ал 1971 жылғы Австралия кино марапаттарында оның "Нефертитиге" фильмі қола жүлдесін жеңіп алды.

Анимациялық фильмдер мен телесериалдар

1977 жылдан кейін Гросс өзінің күш-жігерін анимациялық фильмдер мен сериалдарға арнады, бірақ эксперименталды фильмдерге деген қызығушылығын сақтап, жас фильмдер жасаушыларды қолдау үшін жүлделер тағайындады. Олардың ішінде Сидней кинофестиваліндегі үздік анимациялық фильм үшін Йорам Гросс жүлдесі және Flickerfest халықаралық кинофестиваліндегі үздік анимация үшін Йорам Гросс жүлдесі бар. Гросс анимациялық фильмдер жасау туралы "Бірінші анимациялық қадам" (1975) атты кітап жазды және осы аттас фильмді өндірді.

Нүктелер сериясы

"Yoram Gross Film Studio" студиясы түсірген алғашқы анимациялық фильм, "Дот және кенгуру" (1977) фильмі, тікелей түсірілген фондық кадрлардың үстіне сурет салу арқылы жасалған ерекше әуелік бейнелеу техникасын пайдаланды. Фильм Этель Педлидің австралиялық классикалық бестселлеріне негізделген. ABC киносыншысы Джон Хинде оны "тамаша техникалық жетістік және Австралияда түзілген ең жақсы мультфильм" деп сипаттады. Ол Тегерандағы "Ең жақсы балалар фильмі" жүлдесін жеңіп алды, сондай-ақ 1978 жылғы Австралия кино институтының телеарналық сыйлығында "Ең жақсы анимациялық фильм" үшін "Сэмми" сыйлығына ие болды. Грос 19 балаға арналған 16 көркем фильмнің продюсері, режиссері және сценарийшісі болды. Оның ішінде "Дот пен кенгуру" фильмінен бастау алған Доттың оқиғаларын көрсететін сегіз фильм бар. "Дот пен қоян" (1984) 28-ші Азия-Тынық мұхиты кинофестивалінде 1983 жылғы "Ең жақсы анимациялық фильм" жүлдесін жеңіп алды, ал "Дот пен Кито" (1985) 1986 жылғы Американдық кино және бейнефестивалінде "Қызыл лента" сыйлығын жеңіп алды. Фильмдердің шығуымен бірге Грос "Дот пен кенгуру", "Кішкентай қылмыскер" және "Ханшайымды құтқару" фильмдеріне негізделген кітаптар жариялады.

Сиқырлы жұмбақ

Гросстың 1991 жылғы "Сақылмандық жұмбақ" анимациялық фильмі түпнұсқа әңгіме негізінде жасалған және Ханс Кристиан Андерсен, Гримм ағай-інілер және тағы басқалардың ертегілерінен құралған жиынтық.

Блинки Билл

1992 жылы Гросс Дороти Уоллдың австралиялық балалар классикасына негізделген «Блинки Билл: Ұсақ-түйек коала» фильмін шығарды. Бұл фильмде австралиялық коала көрсетілді және Блинки Биллді халықаралық көрерменге таныстырды. «Блинки Билл» Австралияның ең табысты тауарлық өнімдерінің біріне айналып, экспорттан миллиондаған доллар табыс әкелді. 1993 жылы «Yoram Gross Film Studio» теледидар үшін анимациялық сериалдарды дамытуға көшті. «Блинки Билл» сериясының алғашқы екі – «Блинки Биллдің оқиғалары» және «Блинки Биллдің ерекше саяхаты» – барлығы 52 жарты сағаттық эпизодтан тұрады және халықаралық деңгейде, әсіресе Еуропада үлкен жетістікке жетті. «Блинки Биллден» кейін Гросс EM. TV & Merchandising AG компаниясымен бірлесіп «Табалуга» (26 жарты сағат) сериалын жасады, ол Германиядағы ең жоғары рейтингті балалар бағдарламасы болды. 1998 жылы Австралияның ең танымал кенгуруы Скиппиге негізделген анимациялық сериал аяқталды, содан кейін студия «Флиппер» және «Лопака» анимациясын бастады. Екі сериалда да 26 жарты сағаттық эпизод бар.

Кейінгі мансап

1999 жылдың наурыз айында EM.TV компаниясы Village Roadshow Limited компаниясынан Yoram Gross Film Studio компаниясының 50% үлесін сатып алып, Yoram Gross EM.TV Pty Ltd (YGEM) құрылды. Бұл жаңа серіктестік отбасылық бизнестен әлемдік брендке өтуді білдірді. EM.TV және YGEM келесі бес жылда 10 жаңа серияны өндіруге міндеттелді. Келесі жылы студия канадалық Nelvana компаниясымен бірлесіп Dav Pilkey-дің "Dumb Bunnies" мультфильмінің анимациялық бейімдемесін жоспарлады. Жаңа мыңжылдық Гросс пен EM.TV-нің Австралиядағы отбасылық ойын-сауық бизнесі ретіндегі және әлемге сапалы балалар контентін жеткізуші ретіндегі беделін нығайтты. Студия Tabaluga және Flipper and Lopaka сериалдарының екінші маусымын, сондай-ақ жаңа сериал – Old Tom-ды аяқтады. The Seven Network телеарнасы Yoram Gross өндірген арнайы телебағдарламалар блогын көрсетті, бұл балаларға арналған "C" класты драманың сапасын қамтамасыз етудегі міндеттемесін орындады. Гросс пен EM.TV Германияда Junior TV арнасын іске қосты, бірақ ол көп жылдан кейін жабылды. Гросс өзінің "My Animated Life" атты автобиографиясын 2011 жылдың сәуір айында жарыққа шығарды.

Өлім

Грос 2015 жылдың 21 қыркүйегінде 88 жасында Сиднейде дүние салды.

Құрметтер мен марапаттар

Грос өзінің түрлі фильмдері үшін 80-нен астам халықаралық наградаға ие болды. 1995 жылы Австралия күніне орай Грос Австралия кино өнеркәсібіне, әсіресе анимация техникасына қосқан үлесі үшін Австралия орденінің мүшесі атанды. Грос 2007 жылғы мамыр айында кино индустриясындағы 60 жылдығын тойлады. Осы мерейлі оқиғаны атап өту үшін Жаңа Оңтүстік Уэльс кино және теледидар кеңсесі оның мансабының ең жарқын сәттерін көрсететін арнайы ретроспективті көрсетілім ұйымдастырды, соның ішінде Гросстың соңғы жобасы – туған қаласы Краковқа арналған «Краквта күз» атты қысқа метражды фильм де көрсетілді. Бұл фильм, марқұм ағасы Натанның өлеңдеріне негізделген. 2011 жылы Грос Польша Республикасының Еңбегі үшін орденінің «Коммандерлік крестпен жұлдыз» орденімен және Польша мәдениетіне сіңірген еңбегі үшін «Gloria Artis» медалімен марапатталды. Австралия, Грекия, Германия және Израиль елдеріндегі пайдаланушылар үшін оның 95 жылдығына арналған Google Doodle жасалды, осы арқылы оның өмірі мен шығармашылығы тойланды.