Ян Хризостом Корец: Словак діни қайраткерінің өмірі мен қызметі
Ján Chryzostom Korec
Ян Хризостом Корец: тарихы, өмірі, католик шіркеуіндегі рөлі. Словак дін қызметкері, кардинал, 39 жыл жасырын жұмыс істеген. (Jan Chryzostom Korec: tarıhy, ömiri, katolık şirkeuindegi röli. Slovák din qızmetkeri, kardinal, 39 jıl jasırın jұmıs istegen.)
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Словакиялық иезуит дін қызметкері және Рим-католик кардиналы (1924–2015)
Slovak Jesuit priest and Roman Catholic cardinal (1924–2015)
Ян Хризостом Кореч, СЖ (22 қаңтар 1924 – 24 қазан 2015) – словакиялық иезуит дін қызметкері және Католик шіркеуінің кардиналы. 1950 жылы дін қызметкеріне тоғыстырылып, 1951 жылы епископқа тоғыстырылды. Үкімет Католик шіркеуін қысымға алғандықтан, ол 39 жыл бойы үкімет рұқсатысыз дін қызметкері болып жұмыс істеді, түрмеде отырды немесе жұмысшы болып өзін асырады. 1990 жылы Иоанн Павел II оны Нитра епископы етіп, ал 1991 жылы кардинал етіп тағайындады. Корек 2005 жылы зейнетке шығып, 2015 жылы қайтыс болды.
Ján Chryzostom Korec, SJ (22 January 1924 – 24 October 2015) was a Slovak Jesuit priest and a cardinal of the Catholic Church. He was ordained as a priest in 1950 and consecrated as a bishop in 1951. Because of the government's suppression of the Catholic Church, he spent 39 years as working as a priest without government authorisation, either in prison or by supporting himself as a labourer. In 1990, Pope John Paul II named him Bishop of Nitra and in 1991 named him a cardinal. Korec retired in 2005 and died in 2015.
Ерте өмір
Ол жұмысшы отбасында дүниеге келген. Оның әкесі Ян Кореч және анасы Мария Драбикова Бошаныдағы жергілікті тері фабрикасында жұмыс істеген. Оның екі үлкен туысы болған: ағасы Антон 1951 жылы коммунистік қуғын-сүргіннің бірінші толқынында түрмеге қамалған, ал әпкесі – Штефания. Оның отбасы шектеулі мүмкіндіктермен қарапайым өмір сүрген. Корек 1939 жылы Иса қоғамына кіріп, католик теологиясы мен философиясын оқыды.
He was born to a working class family. His father, Ján Korec, and his mother, Mária Drábiková, were labourers at a local leather factory in Bošany. He had two older siblings; his brother, Anton, was imprisoned during the first wave of communist persecution in 1951, and his sister was Štefánia. His family lived a humble life with limited resources. Korec entered the Society of Jesus in 1939 and studied Catholic theology and philosophy.
Коммунизм кезінде
Коммунистердің орденін тарату кезінде ол философиялық зерттеулерін тоқтатуға мәжбүр болды. 1950 жылы дін қызметкері болып қабылданды. Бір жылдан кейін, 27 жасында, 1951 жылғы 24 тамызда епископ Павол Хнилика оны жасырын түрде епископқа бекітті және ол әлемдегі ең жас католик епископы болды. Содан кейін ол үш жыл бойы «Татрахема» компаниясында, одан кейін Жұмыс гигиенасы және еңбекке байланысты аурулар институтында жұмыс істеді. 1958 жылғы 30 маусымда институтты тастауға мәжбүр болды, ал 10 қыркүйекте «Префа» компаниясында түнгі күзетші болып жұмыс істеді. Кейін Братиславаның ірі компанияларының бірі – Юрай Димитров химиялық компаниясында техникалық жұмысшы болып жұмыс істеді. 1960 жылдан 1968 жылға дейін түрмеде отырды. Корек осы кезеңнің көп бөлігін чех түрмесі Вальдицеде өткізді. Кем дегенде 250 дін қызметкері және бірнеше епископ ұсталды: Войташак, Зела, Отченашек, Хлад және Хопко. Дін қызметкерлері елдегі ең қатыгез қылмыскерлермен бірге түрме жасушаларын бөлісуге мәжбүр болды. Кейін ол өзінің басынан өткендерін «Барбария түні» еңбегінде сипаттады. Көптеген өтініштерден кейін 1968 жылы жалпы кешірім кезінде босатылды. Денсаулығы нашар болғанына қарамастан, Корек көше тазалаушы және фабрика жұмысшысы болып жұмыс істеді. Сонымен қатар, ол жасырын шіркеудің жетекшісі ретіндегі белсенді қызметін жалғастырды. Ол студенттер үшін рухани жаттығулар ұйымдастырып, жастарға, семинария студенттеріне және дін қызметкерлеріне кеңес берді. Оның Петрозалдағы Вилова көшесі 7-дегі жеке пәтері оның жасырын миссиясының маңызды орталығына айналды. Көптеген адамдар, діндарлар мен дін қызметкерлері рухани кеңес алу үшін оған келді. Христиандық әдебиеттерді басып шығаруға тыйым салынғандықтан, Корек самиздат кітаптарын жазды, олар жасырын түрде басылып, таратылды. Ол сондай-ақ дін қызметкерлерін жасырын түрде тағайындады, себебі заң үкімет бекіткен дін қызметкерлері арқылы ғана тағайындауға рұқсат берді және шіркеу қызметін шектеу үшін тағайындау санын шектеді. Құпия полиция, Štátna Tajná Bezpečnost, Корек тұратын пәтерді тығыз бақылады және оны өлтіруге екі рет әрекет жасалды.
During the order's suppression by the communists, he was forced to discontinue his philosophical studies. He entered the priesthood in 1950. One year later, at the age of 27, he was secretly consecrated a bishop by Bishop Pavol Hnilica on 24 August 1951 and became the youngest Catholic bishop in the world. He then worked for three years at the Tatrachema Company and then at the Institute of Work Hygiene and Work Related Diseases. On 30 June 1958, he was forced to leave the institute, and on 10 September, he began working as a night watchman for the Prefa Company. He then worked as a maintenance worker at the Juraj Dimitrov Chemical Company, one of the largest companies in Bratislava. He was imprisoned from 1960 to 1968 and meanwhile cared for the spiritual welfare of his fellow prisoners. Korec spent most of that period in Valdice, a Czech prison. There were at least 250 priests and several bishops being held: Vojtašák, Zela, Otčenášek, Hlad and Hopko. The clergymen were forced to share prison cells with some of the country's worst criminals. He later described his experiences in Night of the Barbarians. After many petitions, he was released during a general amnesty in 1968. Despite his bad health, Korec continued to work as a street cleaner and as a factory worker. He meanwhile also continued his active life as a leader of the underground Church. He led spiritual retreats for students and counseled young people, seminarians and priests. His private apartment in Petržalka on Vilova Street 7 became a highly sought centre of his underground ministry. Many people, laypersons and priests went to him for spiritual advice. Because the publication of Christian literature was proscribed, Korec wrote samizdat books, which were secretly printed and distributed. He also secretly ordained priests because the law allowed for the ordination by government approved clerics and limited ordinations so that it could restrict church activity. The secret police, the Štátna Tajná Bezpečnost, watched Korec's apartment closely, and two attempts were made to assassinate him.
Марапаттар
Оның мінсіз ұстанымы мен берік сенімі үшін оған бірнеше марапаттар мен құрметті докторлық дәрежелер табыс етілді. Оның өмірлік еңбегі шетелдік университеттерде де жоғары бағаланды, оның ішінде Саут-Бендтегі Нотр-Дам университеті (1986); Бриджпорттағы Киелі Жүрек университеті (1992); және Вашингтондағы Католик университеті (1993). Оған Польша кардиналы Стефан Вишинский (2003) және Ұлыбританияның Ливерпуль Хоуп университеті (2014) де құрметті докторлық дәрежелер берді. 1993 жылы ол Француз Республикасының мемлекеттік сыйлығын, 1995 жылы Рад Штур класының мемлекеттік сыйлығын және 1999 жылы Андрей Хлинка орденін жеңіп алды.
For his proper footing and steadfast faith, he was granted several awards and honorary doctorates. His life's work was also appreciated at foreign universities, including the University of Notre Dame, in South Bend (1986); University of Sacred Heart, in Bridgeport (1992); and the Catholic University in Washington (1993). Other honorary doctorates were awarded to him by the Polish Cardinal Stefan Wyszynski (2003) and Liverpool Hope University, UK (2014). He won in 1993, the state prize of the French Republic, in 1995 the state award Rad Stur Class and in 1999 the state award Order of Andrej Hlinka.
Сын
Ол қоғамның кейбір топтары тарапынан қатты сынға ұшырады, себебі ол Жозеф Тисоға және бірінші Словакия Республикасына жағымды қарым-қатынас танытқан деп есептелді. Сыншылар мысалы, 1990 жылы Бановце-над-Бебравуда Тисоға арналған ескерткіш тақтасының ашылуын, сондай-ақ Тисо үшін өткізілген қадірлеу рәсімін және Тисоның өлім-жазасынан 50 жылдығын атап көрсетеді. 1997 жылдың тамызында ол елден қуылған тарихшы Станислав Дурица Миланды "Словакия және словактар тарихы" деген даулы кітабына байланысты қорғады, онда бірінші Словакия Республикасы кезеңінің бірнеше саясаты қолдау тапқан.
He was highly criticised by some segments of the community because he was perceived as having a positive attitude towards Jozef Tiso and the first Slovak Republic. Critics cite for example the 1990 unveiling of a commemorative plaque for Tiso in Banovce nad Bebravou or the memorial service he held for Tiso and the 50th anniversary of Tiso's execution. In August 1997, he publicly defended the exiled historian Stanislav Durica Milan in connection with the controversial book "History of Slovakia and Slovaks, which advocated several policies from the period of the first Slovak Republic.