Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Шолу
Әзірбайжан Кәсіподақтар Конфедерациясы (АҚКК, әзербайжан тілінде Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası) – Әзірбайжанның ұлттық кәсіподақ орталығы. Оның құрамында 1 338 000 мүше бар, ал төрағасы – Саттар С. Мехбалиев. Конфедерация Нахчыван Автономиялық Республикасы мен 26 аймақтық кәсіподақтарды қоса алғанда, 17 430 кәсіподақты қамтиды.
The Azerbaijan Trade Unions Confederation (ATUC, in Azeri Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası) a National trade union center of Azerbaijan. It has a membership of 1,338,000 and is led by Sattar S. Mehbaliyev as chairman. The Confederation covers 17,430 trade unions including Nakhchivan Autonomous Republic and 26 Area Trade Unions.
Заңнама
1994 жылғы 24 ақпанда қабылданған "Кәсіподақтар туралы" Әзірбайжан заңы, Адам құқықтарының жалпыға ортақ декларациясына, Халықаралық еңбек ұйымының конвенциясы мен ұсынысына және Еуропалық әлеуметтік хартаға сәйкес, кәсіподақтар мен олардың мүшелерінің еңбек, әлеуметтік және экономикалық құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау құқықтарын белгілейді. Кәсіподақ заңнамасына Әзірбайжан Конституциясы және Әзірбайжан кәсіподақтарының қызметіне қатысты басқа да заңнамалық актілер кіреді. Кәсіподақтар жергілікті, аймақтық және ұлттық деңгейде болуы мүмкін.
A law of Azerbaijan "On trade unions" which was adopted on 24 February 1994, defines the rights of trade unions and their members to protect their labor, social, and economic rights and legitimate interests in accordance with the Universal Declaration of Human Rights, the Convention and Recommendation of the International Labor Organization and the European Social Charter. Trade union legislation includes the Constitution of Azerbaijan and other legislative acts relating to the activities of trade unions of Azerbaijan. Trade unions may have local, regional, and national status.
ATUC органдары
Конгресс Ассамблеясы әрбір мүше ұйымнан 5 мүшеден тұрады. Атқару комитетіне әрбір мүше ұйымнан бір ғана мүше кіреді. АТҰК-тың баспасөз органы – "Ulfet" газеті. Газет 2000 жылдан бері ХҚО-ның мүшесі. АТҰК-тың І съезі 1998 жылы, ІІ съезі 2003 жылы, ІІІ съезі 2008 жылы, ІV съезі 2013 жылы өтті.
Congressional Assembly consists of 5 members from every member organization. Executive Committee includes just one member from every member organization. ATUC press body is Ulfet newspaper. The newspaper is member of ITUC since 2000. ATUC's I Congress was held in 1998, II Congress in 2003, the III Congress in 2008, the IV Congress in 2013.
ATUC-тің мүше ұйымдары
Нахчыван Автономиялық Республикасының кәсіподақ кеңесі 1921 жылдың 4 желтоқсанында құрылды. Кеңес құрамына 3 аймақтық және 27 қалалық/аудандық, сондай-ақ 3 бірлескен кәсіподақ комитеті кіреді. "Кенд Гида Иш" кәсіподақ федерациясы 1906 жылы 230 мүшесі бар Тамақ өнімдерін өндірушілердің кәсіподағы ретінде құрылды. 1986 жылы Аграрлық өнеркәсіп кешені жұмысшыларының кәсіподақ одағы, 1991 жылы Әзірбайжан Аграрлық өнеркәсіп кешені жұмысшыларының кәсіподақ одағы және 2000 жылы "КЕНД ГИДА ИШ" кәсіподақ федерациясы деп аталды. "Хидмет Иш" кәсіподақ федерациясы 2000 жылдың 29 қыркүйегінде құрылды. Федерация құрамына 5 республикалық комитет кіреді: Сауда, қоғамдық тамақтандыру және кооператив қызметкерлерінің кәсіподақ комитеті, денсаулық сақтау орталықтары, туризм, спорт, қонақүйлер, балық аулау, астық, Нахчыван Автономиялық Республикасы, Баку, Гянджа және Сумгайыт қалалары кәсіподақ комитеттері, 5 білім беру мекемесі, Ұлттық Кулинарлық орталықтың кәсіподақ комитеттері және 52084 кәсіподақ мүшесі. "Металл Иш" кәсіподақ федерациясы 1996 жылы құрылды. Оған тау-кен, металлургия, ауыр және жалпы машина жасау, аспаптар, радиоэлектрондық, автомобиль және ауыл шаруашылығы машиналары және басқа да тиісті салалық жұмысшылар кіреді. Автомобиль көлігі және жол құрылыстары жұмысшыларының кәсіподағы XX ғасырда құрылған, оған 14 000 мүше және 176 негізгі ұйым кіреді. Кәсіподақ ИСТУ-ға, сондай-ақ ИФТБ-ға қосылды. Кәсіподақ Республикалық комитеті 2002 жылдың 4 сәуірінде Әзірбайжан Республикасының Конституциясына сәйкес, "Кәсіподақтар" туралы Әзірбайжан заңына, осы саладағы жұмысшылардың еңбек, әлеуметтік және экономикалық құқықтарын, сондай-ақ заңды мүдделерін қорғау үшін кәсіподақ қызметіне қатысты заңнамалық актілерге сәйкес құрылды. "Баку металлургия компаниясы" акционерлік қоғамы жұмысшыларының кәсіподақ одағы 2004 жылдың 6 қазанында құрылды. Ол 2010 жылы "Төкелік кәсіподақ жұмысшылары" ЖШС атағын алды. Кәсіподақтың "Баку Steel Company" және "Баку Oxygen Company" АҚ-да жұмыс істейтін 1800 мүшесі бар. Мемлекеттік мекемелер мен мемлекеттік қызмет қызметкерлерінің кәсіподақ республикалық комитеті мемлекеттік қызметшілерді, сондай-ақ құқық қорғау саласындағы, банктер мен қызмет көрсету салаларындағы мемлекеттік қызметшілерді біріктіреді. Кәсіподақтың құрамында 10 бірлестік, 75 қала/аудан және 1475 негізгі ұйым бар, оның шамамен 68 мың мүшесі бар (25000 әйел және 13000 жас). Темір жол жұмысшыларының республикалық кәсіподақ комитеті 1905 жылдың 7 қазанында Транскавказ, Владикавказ және Орталық Азия темір жол жұмысшыларының конференциясында құрылды. КСРО құрылғаннан кейін кәсіподақ Транскавказ теміржол кәсіподағының құрамына кірді. 1955 жылдың 13 қазанында Тәуелсіз Әзірбайжан темір жолы ұйымдастырылғаннан кейін, Әзірбайжан теміржолшылары кәсіподағы өз қызметін өз бетінше жалғастырды. 2001 жылы 170 кәсіпорын мен ұйымды қамтитын Теміржол жұмысшыларының тәуелсіз кәсіподақ республикалық комитеті деп аталды. Оның 30 мыңға жуық мүшесі бар. 1992 жылдың қазан айында Әзірбайжан Ұлттық ғылым академиясының кәсіподақ одағы құрылды. 9877 мүшесі бар кәсіподаққа 45 негізгі ұйым кіреді. 1998 жылы Әзірбайжан кәсіподақ конфедерациясына қосылды. Әр 5 жылда бір рет кәсіподақ съезі өткізіледі, оны Ассамблея ұйымдастырады. 1991 жылы қорғаныс өнеркәсібі қызметкерлерінің кәсіподақ республика комитеті құрылды. Ол қорғаныс өнеркәсібі мен оған байланысты кәсіпорындардың қызметкерлерін, Әзірбайжан Қорғаныс министрлігінің осыған ұқсас қызметпен айналысатын салаларын, Мемлекеттік арнайы инженерлік және қайта құру комитетінің мекемелерін байланыстырады. Кәсіподақ Республикалық Мәдениет қызметкерлері комитеті 1992 жылдың 25 желтоқсанында құрылды және 1993 жылы ATUC-ға қосылды. 53 238 мүшесі бар кәсіподақ құрамында 781 кәсіподақ ұйымы бар. Метрополитен жұмысшыларының кәсіподақ одағы 2003 жылы құрылып, ATUC-ға қосылды. ТММБ-да 13 негізгі кәсіподақ комитеті, 41 цехтық кәсіподақ және 89 кәсіподақ ұйымы жұмыс істейді. Кәсіподақтың 4657 мүшесі бар. 1997 жылы мұнай-газ саласы жұмысшыларының кәсіподақ республика комитеті қайта құрылды. 88667 мүшесі бар кәсіподаққа ұйымдық және әлеуметтік-экономикалық мәселелер, ұжымдық келісімдер, еңбек пен денсаулықты қорғау, еңбек даулары, әйелдер мен гендерлік мәселелер бойынша 6 комитет кіреді. "Азерсу" су шаруашылығы жұмысшыларының кәсіподағы 2006 жылдың наурыз айында өз мүшелерінің еңбек құқықтарын қорғау және қорғау мақсатында Әзірбайжан Конституциясына және "Кәсіподақтар туралы" Әзірбайжан заңына сәйкес құрылды. Табиғи ресурстар және экология кәсіподағы 2002 жылы құрылды. Кәсіподақтың 11632 мүшесі бар және ол 160 филиалды қамтиды. Жергілікті өнеркәсіп және коммуналдық қызметкерлерінің еркін кәсіподақ республикалық комитеті 1920 жылы құрылды және 1993 жылы ATUC-ға қосылды. 235 кәсіподақ ұйымын қамтитын Кәсіподаққа шамамен 22000 мүше қосылды.
Trade Union Council of the Autonomous Republic of Nakhchivan was established on December 4, 1921. The Council includes 3 regional and 27 city/district, as well as 3 joint trade union committees. Trade Union Federation “KEND GIDA ISH” was established in 1906 as Trade Union of Manufacturers of Food Products with 230 members for the first time. In 1986, it was renamed Trade Union of Agrarian Industrial Complex` Workers, in 1991 Azerbaijan Trade Union of Agrarian Industrial Complex` Workers, and “KEND GIDA ISH” Trade Union Federation in 2000. Trade Union Federation"Khidmeti ISH" was established on September 29, 2000. The Federation includes 5 republican committees: Trade union committee of trade, public catering and cooperative workers, health centers, tourism, sports, hotels, fishing, grain, Nakhchivan Autonomous Republic, Baku, Ganja and Sumgayit town trade union committees, 5 educational institutions, trade union committees of the National Culinary Center, and 52084 trade union members. "Metal Ish" Trade Union Federation was established in 1996. It incorporates mining, metallurgy, heavy and general mechanical engineering, instrumentation, radio electronic, automotive and agricultural machinery and other relevant field workers. Trade Union of Auto Transport and Road facilities Workers –was founded in XX century and has 14 000 members and incorporates 176 primary organizations. The trade union joined ISTU, as well as IFTW. Trade Union Republican Committee of Municipal Workers was established on 4 April 2002 in accord with the Constitution of Azerbaijan Republic, "Trade Unions" on law of Azerbaijan, legislative acts related to trade union activities to protect labor, social, and economic rights, in parallel lawful interests of the workers of this sector. Trade Union of "Baku Steel Company" JSC Workers – was established on 6 October 2004. It gained the title LLC Trade Union Workers in 2010. The trade union has 1800 members working at "Baku Steel Company" and "Baku Oxygen Company" OJSC. Trade Union Republican Committee of the workers of Government Agencies and Public Service unites trade union members working as public servants, as well as civil servants in the field of law enforcement, in banks and service areas. The trade union including 10 united, 75 city/rayon and 1475 primary organizations, has approximately 68 thousand members (25000 women and 13000 young people). Trade Union Republican Committee of Railway Workers The first railway trade union organization of Azerbaijan Railways was established on 7 October 1905, in the conference of Transcaucasia, Vladikavkaz and Central Asia Railway Workers. After the establishment of the USSR the trade union was a part of the Transcaucasia Railway Trade Union. Once the Independent Azerbaijan Railway was organized on October 13, 1955, trade union of railway workers of Azerbaijan continued its activity independently. In 2001 it was called Independent Trade Union Republican Committee of Railway Workers including of 170 enterprises and organizations. It has about 30 thousand members. Trade Union of Azerbaijan National Academy of Sciences was established in October 1992. The trade union with 9877 members includes 45 primary organizations. It joined Azerbaijan Trade Union Confederation in 1998. Once every 5 years a congress of the trade union is held which is organized by the Assembly. Trade Union Republican Committee of Defense Industry Workers was established in 1991. It connects the employees of defense industry and related enterprises, the areas of the Ministry of Defense of Azerbaijan dealing with similar activities, Institutions of State Special Engineering and Conversion Committee. Trade Union Republican Committee of Cultural Workers was founded on December 25, 1992, and joined ATUC in 1993. The trade union with 53.238 members includes 781 trade union organizations. Trade Union of Metropolitan Workers was established in 2003 and incorporated into the ATUC. 13 primary trade union committees, 41 workshop trade unions and 89 trade union organizations operate under TUMW. The trade union has 4657 members. Trade Union Republican Committee of Oil and Gas Industry Workers was reestablished in 1997. The trade union with 88667 members includes 6 committees on organizational and social economic issues, collective agreements, labor and health protection, labor disputes, women and gender. “Azersu” Trade Union of Workers of Water Economy was established in accord with Azerbaijan's Constitution, and law of Azerbaijan “On Trade Unions” in March 2006 in order to represent and defend the labor rights of its members. Trade Union of Natural Recourses and Ecology was founded in 2002. The trade union has 11632 members and it includes 160 branches. Free Trade Union Republican Committee of Local Industry and Communal Workers was established in 1920 and joined ATUC in 1993. Approximately 22000 members joined the Trade Union which covers 235 trade union organizations it has.
АТБК халықаралық қатынастары
ATUC 2000 жылы Халықаралық кәсіподақтар конфедерациясына (ITUC) және 2004 жылы Жалпы кәсіподақтар конфедерациясына қосылды. Конфедерация ITUC-тің барлық семинарларына қатысады. Сонымен қатар, ол ITUC атқару комитетінде өкілдік етеді. Әзірбайжан кәсіподақ конфедерациясы 70 елдің кәсіподақ орталықтарымен, мысалы, ТМД елдері, Түркия, Франция, Бельгия, Англия, Германия, Египет, Жапония, Болгария және Қытаймен ынтымақтасады. Әзірбайжан кәсіподақтар конфедерациясы Түркия кәсіподақтар конфедерациялары, Украина кәсіподақтар федерациясы, Ресейдің тәуелсіз кәсіподақтар федерациясы, Свердловск кәсіподақтар федерациясы, Беларусь демократиялық кәсіподақтар конгресі, Өзбекстан кәсіподақтар федерациясы, Қазақстан кәсіподақтар федерациясы, Молдованың ұлттық кәсіподақтар конфедерациясы, Польша кәсіподақтар конфедерациясы, Болгарияның Еңбек конфедерациясы, Тәуелсіз кәсіподақтар демократиялық лигасы, Францияның Жалпы Еңбек конфедерациясы, Ұлыбританияның Кәсіподақтар конгресі, Германия кәсіподақтар конфедерациясы, Египет, Бразилия, Дания, Швейцария, Португалия, Жапония, Швеция, Финляндия, Латвия, Литва, Эстония, Норвегия, Италия, Румыния, Нидерланды, Грекияның Жалпы Еңбек конфедерациясы сияқты халықаралық ұйымдармен ынтымақтасады. Сонымен қатар, ATUC халықаралық ұйымдармен және Украина кәсіподақ федерациясы, Ресейдің тәуелсіз кәсіподақ федерациясы, Түркия кәсіподақ конфедерациялары, Свердловск кәсіподақ федерациясы, Грузия кәсіподақ конфедерациясы және Қазақстан кәсіподақ федерациясы сияқты ұлттық кәсіподақ орталықтарымен келісімге қол қойды.
ATUC joined International Trade Unions Confederation (ITUC) in 2000 and General Trade Unions Confederation in 2004. The Confederation attends all seminars of ITUC. In parallel it has a representative in Executive Committee of ITUC. Azerbaijan Trade Unions Confederation cooperates with trade union centers of 70 countries such as NIS countries, Turkey, France, Belgium, England, Germany, Egypt, Japan, Bulgaria, and Chine. Azerbaijan Trade Unions Confederation cooperates with international organizations such as Turkish Trade Union Confederations", Ukraine Trade Union Federation, Federation of Independent Trade Unions of Russia, Trade Union Federation of Sverdlovsk, Belarusian Congress of Democratic Trade Unions, Uzbekistan Trade Union Federation, Trade Union Federation of Kazakhstan, National Trade Union Confederation of Moldova, Poland Trade Union Confederation, Confederation of Labor of Bulgaria, Democratic League of Independent Trade Unions, General Labor Confederation of France, Congress of Trade Unions of Great Britain, Germany Trade Unions Confederation, Trade Unions of Egypt, Brazil, Denmark, Switzerland, Portugal, Japanese, Sweden, Finland, Latvian, Lithuanian, Estonian, Norwegian, Italy, Romania, Netherlands, Greek General Confederation of Labor. At the same time ATUC signed an agreement with International organizations and national trade union centers such as Ukraine Trade Union Federation, Federation of Independent Trade Unions of Russia, Turkish trade union confederations, Trade Union Federation of Sverdlovsk, Georgian Trade Union Confederation, and Trade Union Federation of Kazakhstan.