Кіріспе

Торранс типті платиспондильді летальді скелет дисплазиясы – сүйек өсуінің қауыр бұзылысы. Осы жағдайға шалдыққан адамдардың қол-аяқтары өте қысқа, кеудесі кішкентай, қабырғалары қысқа, жамбас сүйектері жетілмеген және саусақтары мен бақайшалары ерекше қысқа (брахидактилия) болады. Бұл бұзылыс сонымен қатар омыртқа сүйектерінің жалпақтауымен (платиспондилия) және омыртқаның қалыптан тыс қисылуымен (лордоз) де сипатталады. Осындай ауыр скелеттік мәселелердің салдарынан Торранс типті платиспондильді летальді скелет дисплазиясы бар көптеген нәрестелер мерзімінен бұрын дүниеге келеді, өлі болып туады немесе туғаннан кейін көп ұзамай тыныс жетіспеушілігінен қайтыс болады. Аз ғана шалдыққан адамдар жеңілірек белгілермен ересек жасқа дейін өмір сүрген. TOC

Себеп

Бұл жағдай COL2A1 геніндегі мутациялардың салдарынан туындайтын сүйек-шеміршек аурулары спектрінің бір бөлігі болып табылады. Бұл ген ІІ типті коллаген құрамына кіретін белокты жасауға қатысты нұсқаулар береді. Осы типтегі коллаген негізінен шеміршекте және көздің ішіндегі, көз бұрқасын толтыратын мөлдір гельде (көзілдік денеде) кездеседі. Ол сүйектердің және дененің тірек тіндерін (байланыстыратын тіндер) құрайтын басқа да тіндердің қалыпты дамуы үшін маңызды.

Генетика

COL2A1 геніндегі мутациялар II типті коллаген молекулаларының жиналуына кедергі келтіреді, нәтижесінде денеде осы типті коллагеннің мөлшері азаяды. Коллаген молекулаларын құрудың орнына, бұзылған COL2A1 ақуызы шеміршек жасушаларында (хондроциттерде) жинақталады. Бұл өзгерістер сүйектер мен басқа да байланыстырылған тіндердің қалыпты дамуын бұзады, соның салдарынан платиспондилиялық қауіпті скелет дисплазиясының, Торранс түріне тән қаңқа аномалиялары пайда болады. Бұл жағдай аутосомалық-доминантты жолмен мұраға беріледі, яғни әр жасушадағы өзгерген геннің бір ғана көшірмесі осы ауруды тудыруға жеткілікті. Кейбір жағдайларда, ауруға шалдыккан адам мутацияны ауруға шалдыккан ата-анасынан мұраға алады. Ал басқа жағдайларда генде жаңа мутациялар пайда болуы мүмкін. Мұндай жағдайлар аурудың отбасы тарихы жоқ адамдарда кездеседі.