Кіріспе

Министрлер кеңесі (неміс тілінде: Ministerrat der Deutschen Demokratischen Republik) – 1950 жылдың қарашасынан бастап 1990 жылдың 3 қазанында ел қайта біріккенге дейін Германия Демократиялық Республикасының кабинеті және атқару билігі органы болды. Алғашында 18 мүшеден құралған кеңес, 1989 жылға қарай 44 мүшеден тұратын болды. Шығыс Германия Конституциясына сәйкес, Министрлер кеңесі Шығыс Германияның үкіметі ретінде ресми түрде анықталды. Алайда, сол Конституция Социалистік Бірлік Партиясының (СЭД) жетекші рөлін ресми түрде бекітті. Осылайша, ГДР-дің көп бөлігінде Министрлер кеңесі елдің жоғары билігі емес, СЭД-тің саясатын іс жүзінде жүзеге асырумен жүктелді. Атап айтқанда, министрлер өздерінің ведомствосына жауапты Орталық Комитетінің хатшысына және, кемінде, ресми емес түрде Бас хатшыға бағынышты болды.

Құрылымы

Кеңесті төраға (Vorsitzender) басқарды, оны әдетте неміс тілінен тыс дереккөздерде "премьер-министр" деп атады. Екі бірінші төрағаның орынбасары және тоғыз басқа төрағаның орынбасары болды. Олар кейбір маңызды министрлермен бірге Кеңес төрағалығын (Президиум) құрады. Президиум барлық шешімдерді Германия Социалистік Бірлік Партиясының (SED) Орталық Комитетінің (Zentralkomitee) жауапты бөлімдерімен және әсіресе SED Орталық Комитеті Политбюросымен кеңесу арқылы дайындады. Президиум апта сайынғы кездесулер арасында Кеңестің күнделікті істерін басқарды, олар Политбюроның апта сайынғы кездесулерінің (сейсенбіде) шешімдерін орындау үшін бейсенбі күндері тұрақты түрде өткізілетін. Орталық Комитеттегі хатшылар мен бөлім басшыларына министрлерге қажетті нұсқаулар беруге өкілеттік берілді. Ресми түрде премьер-министр ГДР-дегі ең жоғары мемлекеттік лауазымға ие болды. Осыған қарамастан, SED бірінші хатшысы / бас хатшысы бір мезгілде премьер-министр болып қызмет етпеді. 1989 жылдың күзінде Вендеге дейін бірінші төрағаның екі орынбасары Вернер Кроликовски мен Альфред Нойман болды, олар екеуі де SED Политбюросының мүшелері болды. Басқа төраға орынбасарлары төрт одақтас партиялардың (Blockparteien) басшыларын қамтыды. Сонымен қатар, мемлекеттік жоспарлау комиссиясының төрағасы, ГДР мемлекеттік банкінің президенті және әдетте Кеңестің кеңсе басшылары болған кейбір мемлекеттік хатшылар болды. Кеңестің барлық мүшелерін ГДР Volkskammer (парламент) бес жылға сайлады. ГДР-дің орталықтандырылған мемлекеттік құрылымында қала, округ және аудан әкімшілігі Кеңеске бағынды. Вилли Стоф және оның бүкіл кабинеті 1989 жылдың 7 қарашасында отставкаға кетті. Стофтың орнын Ханс Модроу бағындырды. СЭД 1 желтоқсанда билік монополиясынан бас тартты. Модроу кабинетті SED/PDS және коммунистік емес мүшелермен басқарып, қызметте қалды. 1989 - 1990 жылдардағы қысқы кезеңнің басым бөлігінде ол Шығыс Германияның іс жүзіндегі басшысы болды. Модроудан кейін 1990 жылы наурыз айында Шығыс Германияда өткен жалғыз еркін сайлаудан кейін Лотар де Майзиер билікке келді. 1990 жылдың қазан айында Германияның қайта бірігуіне дейінгі ауыспалы кезеңді де Майзиер кабинеті басқарды. Бұрынғы Пруссияның мемлекеттік парламенті (Preußischer Landtag) 1950 жылдан 1953 жылға дейін Кеңестің орнын басқарды. 1961 жылдан 1990 жылға дейін Кеңестің кеңсесі Берлиндегі бұрынғы ескі мэрия ғимаратында орналасқан, мекенжайы: 47 Клостерштрассе. Сонымен қатар, Кеңес ГДР-дің Заң газетін (Gesetzblatt der DDR) жариялады. Сонымен қатар, Кеңестің баспасөз қызметі ресми үкіметтік хабарландырулар жасады және ГДР-дегі шетелдік журналистерді аккредиттеуге жауапты болды. Жекелеген министрліктердің Шығыс Берлинде өздерінің штаб-пәтерлері болды, бірақ Лейпциг көшесіндегі бұрынғы Рейх Әуе министрлігі ғимаратында өнеркәсіптік бағыттағы министрліктер орналасқан.