Кіріспе

Оркестрлік соққы аспаптары — оркестрде қолданылатын түрлі соққы аспаптарын білдіреді. Бұл термин оркестрлік стильде осындай аспаптарда орындау іс-әрекетін де қамтуы мүмкін. Көптеген музыка мектептері мен консерваториялары оркестрлік соққы аспаптарында өнер көрсететін музыканттарға біліктілігін арттыруға мүмкіндік береді. Әдетте, оркестрлік перкуссионист бір ғана аспапқа маманданбайды. Оркестрлік перкуссионист ойнай білуі тиіс аспаптардың нақты тізімі болмаса да, оркестрлік репертуарда жиі қолданылатын аспаптар бар. Оларға тимпан, литавра, бас барабан, ксилофон, глокеншпиль, үшбұрыш және тамбурин жатады.

Шлюхалық аспаптар

Малет перкуссиясы (кейде клавиатуралық немесе реттелген перкуссия деп те аталады) – бұл реттелген дыбысты перкуссиялық аспаптар отбасына берілген жалпы атау. Атау толыққанды дұрыс емес, себебі дерлік барлық перкуссиялық аспаптарды бір түріне жататын соққы немесе таяқшамен ойнауға болады. Маримбадан басқа, қалған барлық клавиатуралық аспаптар оркестрде кеңінен қолданылады. Көптеген малет аспаптары үшін өте танымал және белгілі үзінділер бар. Гершвиннің "Порги мен Бесс" шығармасы сынақтардағы ең көп сұралатын ксилофон үзіндісі болып табылады, ал Копландтың "Аппалачи көктемі", Кодалының "Хари Янош сюитасы" және Кабалевскийдің "Колас Брюньон" да жиі таңдалады, бірақ тізім дерлік шексіз. Глокенспиль де оркестрдің маңызды бөлігіне айналды, сондықтан оған көптеген маңызды және қиын партиялар жазылды. Дукастың "Шәкірт" және Респигидің "Рим қарағайлары" оркестрлік сынақтардағы өте жиі кездесетін үзінділер. Оркестрде де, джазда да қолданылатын тағы бір клавиатуралық аспап – вибрафон. Оркестрлік аудицияларда вибрафонға арналған ең көп сұралатын үзінді – Леонард Бернштейннің "Вест-Сайд Стори" шығармасынан алынған. Гунтер Шулердің "Пауль Клидің тақырыптары бойынша жеті этюд" кітабындағы "Көк шайтан" бөлімі де жиі сұралады.

Бас барабан

Оркестрлік ортада концерттік бас барабан музыка туындысының жалпы сезіміне маңызды үлес қосады. Оркестрлік әдебиетте бас барабан көбінесе оркестрдің дыбыстарын бояу және көлеңкелеумен айналысады, марш барабандары сияқты берік ырғақтық негіз беруден гөрі. Бас барабан әдетте музыканың күшті тұстарын баса көрсету үшін қолданылады және осы сәтті одан әрі күшейту үшін жиі сыбызғының соққысымен үйлестіріледі. Шындығында, бұл екі аспапты жиі бірге қолданады, сондықтан көптеген ноталар бір ырғақты ғана қамтиды, ал композитор қай аспапты қай уақытта ойнату керектігін көрсетеді. Бас барабан аудицияларда ең аз сұралатын аспап болғанымен, оны дұрыс ойнау үшін біраз дағды талап етіледі. Бас барабанды ойнағанда өзгеруі мүмкін көптеген факторларды (соққыш, соғу орны, демпферлеудің мөлшері/түрі, соққы және т.б.) ескере отырып, аспаптан барлық мүмкін дыбыстарды алу үшін тәжірибелі перкуссионист қажет. Оркестрлік әдебиетте бас барабанға қатысты маңызды үзінділерге Стравинскийдің «Көктемнің құрбаны», Чайковскийдің 4-ші симфониясы, «Ромео мен Джульетта», 1812 жылғы увертюра, Малер симфонияларының көпшілігі (әсіресе үшіншісі) және Гектор Берлиоздың «Фантастикалық симфониясы» жатады.