Кіріспе

1930 жылдардағы британдық жарыс су ұшағы

Supermarine S.6B – 1931 жылғы Шнайдер Трофи жарысына қатысу үшін Supermarine компаниясы үшін Р.Дж. Митчелл әзірлеген британдық жарыс су ұшағы. S.6B Митчеллдің «жарыс су ұшағының дизайнын жетілдіру» ізденісінің нәтижесі болды және сол дәуірдегі аэродинамикалық технологияның ең жетілген деңгейін көрсетеді. S.6B – Supermarine компаниясы әзірлеген жарыс су ұшақтарының S.4, S.5 және S.6 үлгілерінен кейінгі соңғысы. Бұрынғы үлгілер екі рет Шнайдер Трофи жарысын жеңіп алғанымен, S.6B-ді әзірлеуге үкімет тарапынан берілген қолдаудың тұрақсыздығы кедергі келтірді. Біріншіде қолдау уәделенді, кейін алынып тартылды, содан кейін Лорд Роттермирдің ықпалды қоғамдық науқаны мен Леди Хьюстонның жан-жақты қаржылық көмегі арқасында қайта берілді. Үкіметтік қолдау қамтамасыз етілгеннен кейін, жарысқа бар болғаны тоғыз ай қалды, сондықтан Митчеллдің нақты мүмкіндігі – жаңа дизайнға тырысудың орнына, қолдағы S.6 үлгісін жетілдіру болды. S.6 мен S.6B арасындағы басты айырмашылық Rolls Royce R қозғалтқышының қуатының арттырылуы және қайта жасалған жүзбелер болды, сонымен қатар әдетте қарсылықты азайтуға бағытталған ұсақ аэродинамикалық түзетулер енгізілді. Жарыс үшін S1595 және S1596 сериялық нөмірі бар екі S.6B ұшағы салынды. RAF High Speed Flight ұшқыштары басқарған бұл үлгілер сәтті өнер көрсетіп, Ұлыбританияға Шнайдер Трофисын жеңіп әкелді. Жарыстан кейін көп ұзамай, флот лейтенанты Джордж Стенфорт басқарған S.6B S1596 ұшағы 407,5 миль/сағ (655,67 км/сағ) ең жоғары жылдамдыққа жетіп, әлемдік авиация жылдамдығының рекордын жаңартты.

Қаржыландыру

Премьер-министр Рамзи Макдональдтың 1929 жылғы Ұлыбританияның жеңісінен кейін келесі британдық жарысқа қатысушыға үкіметтік қолдау көрсетілетіні туралы уәдесіне қарамастан, Уолл-стрит құлағаннан кейін екі айдан аспайтын уақыт ішінде ресми қаржыландыру тоқтатылды. Кері қайтарудың ресми себебі – бұрынғы екі жарыс жоғары жылдамдықты ұшу туралы жеткілікті мәліметтер жинағандықтан, мемлекеттік қаражатты одан әрі жұмсаудың қажеті жоқ еді. Үкіметтің өзгертілген позициясын түсіндірген қосымша себеп – жоғары жылдамдықты гидроұшақтарды дамытудың бастапқы мақсаты осы кезде орындалған болатын. 1931 жылғы жарысты ұйымдастыруға жауапты Корольдік Аэро Клуб құрған комитет, құрамында әуе кемелері және авиациялық қозғалтқыштар индустриясының өкілдері болып, жеке қаржыландырылатын қатысудың мүмкіндігін талқылады. Бірақ, олардың бұл мүмкіндікке қаржылық қолжетімділігі болмайтыны, сондай-ақ жоғары жылдамдықты ұшу тобының тәжірибелі RAF ұшқыштарының жетіспеуі үлкен қиындық тудыратыны анықталды. Қолдаудың тоқтатылуы көптеген адамдарды көңілсіздікке түсірді: екі рет қатарынан жеңіске жеткен британдықтар үшін үшінші жарыста жеңіске қол жеткізу кубокты толығымен өздеріне иелендіруге мүмкіндік беретін еді. Британ үкіметі де өз позициясын өзгертіп, 1931 жылдың қаңтарында жарысқа қатысуға қолдау көрсету туралы хабарлады. Алайда, сол кезде жарысқа қатысушының дизайнын жасауға, өндіруге және дайындауға тоғыз айдан да аз уақыт қалған еді. RAF жоғары жылдамдықты ұшу тобы қайта құрылды, ал Митчелл мен Rolls-Royce жұмысты бастады.

Қайта құру және жетілдіру

Митчеллге жобаны дайындау үшін шектеулі уақыт қалды, сондықтан жаңа ұшақты бастапқыдан жобалауға жеткілікті уақыт жоқ екенін білді. S.6 ұшағының өнімділігін арттырудың ең оңай жолы – R типіндегі қозғалтқыштан көбірек қуат алу болды. Rolls Royce инженерлері қозғалтқыштың қуатын 400 а.к. (298 кВт) арттыра алды, осылайша оның қуаты 2300 а.к. (1715 кВт) дейін жетті; алайда, мұндай өнімділік деңгейі тек қысқа мерзімге ғана кепілдендірілді. Бар болғаны екі S.6B және бір ғана аман қалған S.6A ұшағы Шнайдер жарысының соңғы ұшуын жүргізуге дайын болғандықтан, басқа жоспарларға орын болмады. Он жеті күннен кейін, Flt Lt. Джордж Стенфорт ұшқан S.6B S1596 ұшағы тағы бір тарихи ұшу жасады, ол 407,5 миль/сағ (655,67 км/сағ) ең жоғары жылдамдыққа жетіп, әлемдік авиация жылдамдығының рекордын жаңартты. S.6B ұшағы Supermarine Spitfire истребителінің және оны қуаттандырған Rolls Royce Merlin қозғалтқышының жасалуына түрткіс берді деп есептеледі. S.6B ұшағының Шнайдердегі жеңісінен кейін 18 күн өткен соң, Британдық Әуе министрлігі F7/30 техникалық талапнамасын жариялады, ол толығымен металдан жасалған, жерде қолданылатын истребитель ұшақтарды талап етті және британдық истребитель авиациясын жақсартуға бағытталған жаңа шешімдерді іздеді. Министрлік Supermarine компаниясын қатысуға арнайы шақырды. Осыған сәйкес, Митчеллдің S.6B ұшағынан кейінгі келесі жобасы – компанияның осы талапнамаға сәйкес келетін 224-ші типті ұшақтың жобасын жасау болды. 224-ші типті ұшақ өндіріске шығарылмады және сәтсіздікке ұшырады, бірақ Supermarine компаниясының келесі жобасы легендарлы Spitfire ұшағының жасалуына әкелді.

Көрмеге қойылған ұшақтар

Рекордтық ұшулар аяқталғаннан кейін екі S.6B ұшағы да пайдаланудан шығарылды. Шнайдер Трофейін жеңіп алған S.6B S1595 Лондонның Ғылым мұражайына сыйға берілді, онда ол қалпына келтірілмеген күйінде қойылған. Алайда, 1931 жылы адам қаза болмаған апат салдарынан ол жарамсыз деп танылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде S1596 ұшағының түсіне боялған S.6A N248 соғыстан кейін де сол түсте қалды және Саутгемптон Корольдік пирсінде, сондай-ақ түрлі шараларда S1596 ретінде көрсетілді. Оның нағыз таңбасын 1980 жылдардың басында Саутгемптон авиация залы анықтады, содан кейін ол N248 ретінде қайта боялды.