Кіріспе

Халық партиясы немесе популистік партия (Λαϊκὸν Κόμμα) – Димитриос Гунарис құрған, Элефтериос Венизелос пен оның Либералдық партиясының басты саяси қарсыласы болған консервативті және монархияны қолдаған грек саяси партиясы. Бұл партия 1920 жылдан 1958 жылға дейін бар болды.

Тарих

Гуннарис 1920 жылғы қазан айында Корсикадан жер аударылғаннан кейін Ұлттық партиядан партия құрды. Гуннарис және оның парламенттік кандидаттары Грекия армиясының Кіші Азиядан шығуы үшін үгіт жүргізді, ол Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Севр шартының талаптарына сәйкес басып алынған еді. Партия 1920 жылғы Грекиядағы жалпы сайлауда жеңіске жетіп, Гуннарис, Николаос Стратос және Петрос Протопападакис басқаратын үкіметтер құрды. Алайда, олар әскерді елге қайтару туралы уәделерін орындамады және Либералдық партияның алдыңғыларына қарағанда Кіші Азия мәселесіне одан да көп араласты. Жағдайды одан әрі усложнитқан нәрсе – 1920 жылғы 25 қазанда король Александр қайтыс болғаннан кейін, қуғынға түскен Константин I-ді Грекияға қайта әкелді, бұл Грекияның бұрынғы Антанта одақтастарының қолдауын жоғалтуына әкелді. Грек-түрік соғысындағы (1919-1922) жеңіліс және одан кейінгі Кіші Азиядағы апат олардың билігіне нүкте қойды, себебі грек әскери басшылары ұлттық апатқа жауапты деп есептеген үкіметті құлатты. Оның басшылары, соның ішінде Димитриос Гунарис, қысқа сот процесінен кейін жазаланды, ал партия келесі сайлауларда ауыр үлкен шығынға ұшырады. Дегенмен, олар 1933 жылы Панагис Цалдарис басшылығымен қайтадан билікке оралды және 1935 жылы король Георг II-нің қайта оралуымен монархияны қалпына келтіруде маңызды рөл атқарды. 1936 жылы Панагис Цалдарис қайтыс болғаннан кейін партияны Константинос Цалдарис басқарды және 1946 жылғы заң шығару сайлауында үлкен жеңіске жетті. Партия қатал азаматтық қақтығыс кезінде 1946 жылғы референдумда Георг II-нің қайта орнатылуын қолдады. Алайда, Константинос Цалдарис либерал саясаткер Темистоклис Софолис басшылығымен ғана орталық либералдық және консервативтік күштерден тұратын ұлттық біріккен үкімет құру үшін отставкаға кетті. Бұл үкіметке Халық партиясы мен Либералдық партия да қатысып, азамат соғысы кезінде елді басқарды. Халық партиясы 1950 жылға дейін оңшылдардың басты күші болып қала берді, бірақ 1951 жылы отставкадағы генерал Александрос Папагос басқарған Грек жиыны сайлауда жеңіске жетті. Болашақ премьер-министр Константин Караманлис сияқты бірқатар көрнекті популисттер жаңа партияға өтті. Грек саясатының шетіне ысырылған бұл партия 1958 жылы соңғы рет сайлауға қатысты. Содан кейін оның соңғы басшысы Константинос Цалдарис оны таратып жіберді. Оның көптеген жақтастары Грек жиынының мұрагері – Караманлис басқарған Ұлттық радикалдық одағына қосылды.