Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотландияның таулы аймағындағы тайпа. Чисхолм тайпасы (Clan Chisholm) – Шотландияның таулы аймағындағы тайпа.
Highland Scottish clan
Clan Chisholm ('/tʃ//ɪ//z//əm/ ; Siosal, ) is a Highland Scottish clan.
Шығу тегі
Александр Маккензидің айтуынша, Чишолм кланы норман және саксон тегінен тараған. Дәстүр бойынша, Чишолмдар 1066 жылғы жаулап алудан кейін Англияға келген нормандық отбасы болған, ал бастапқы тегі – Де Чезе, оған саксон сөзі "Холм" қосылған. Коллинз шотландтық клан және отбасы энциклопедиясына сәйкес, Чишолм есімі Шотландия шекарасында Александр III патша тұсында белгілі болған. Ерте жазбаларда бұл есім "де Чесехолм" деп жазылған, бірте-бірте ол Чишолмға айналған. Шотландияда осы әулеттің ең ерте тіркелген өкілі Рагман Роллзінде "Ричард де Чишолм дель Каунте де Роксбург" деп көрсетілген, бұл Чишолм кланының Роксбургширдегі орнына сілтеме жасайды. Әулеттің ең алғашқы тіркелген мүшелерінің бірі – Джон де Чезельме, ол 1254 жылы Папа Александр IV-нің бұйрығында есімдері аталған. Сер Джеймс Чишолм Дундорн король Джеймс VI-ның үй шаруашылығын басқарушыларының бірі болған. 1660 жылы Стюарттар билікке қайта келгеннен кейін Александр әкесінің ізін басқан, бейбіт сот судьясы болды, ал 1674 жылы Инвернесс округіндегі шерифтің орынбасары болып тағайындалды. 1679 жылы оған осы кланның бірнеше мүшелері тудырған тәртіпсіздікті тоқтату үшін округтың мың адамын басқару бұйырылды, ал 1681 жылы оларға қарсы от пен қылыш қолдануға рұхсат берілді.
According to Alexander Mackenzie, the Clan Chisholm is of Norman and Saxon origin. Tradition stating that the Chisholms were a Norman family who arrived in England after the conquest of 1066., the original surname being De Chese to which the Saxon term "Holme" was added. According to the Collins Scottish Clan & Family Encyclopedia the Chisholm name was known in the Scottish Borders since the reign of Alexander III. In early records the name is written as "de Cheseholme", eventually later becoming Chisholm. In Scotland the earliest recorded person of the family is on the Ragman Rolls as "Richard de Chisholm del Counte de Rokesburgh", referring to the Clan Chisholm's seat in Roxburghshire. One of the earliest recorded members of the family was John de Chesehelme, who in 1254 was mentioned in a bull of Pope Alexander IV. Sir James Chisholm of Dundorn was one of king James VI's masters of the household. After the Stuart restoration in 1660, Alexander followed his father as a justice of the peace, and in 1674 was appointed Sheriff Deputy for Inverness. Once again his duties brought him up against the MacDonalds, for in 1679 he was ordered to lead a thousand men of the county to quell a disturbance created by some members of said clan, and in 1681 he was given a commission of fire and sword against them.
1715 жылғы Якобыт көтерілісі
1715 жылғы Якобит көтерілісі кезінде Родерик Макиан Чишолм Якобиттердің мүддесін қолдады.
During the Jacobite rising of 1715, Roderick Maciain Chisholm, supported the Jacobite cause.
1719 жылғы Якобыт көтерілісі
Кейбір клан мүшелері 1719 жылғы Якобит көтерілісіне қатысты. Шотландияның батысында десант түсірілді, және бір дерек бойынша, Чишолмдар барлаушылар ретінде пайдаланылды. Олар Глен-Шил шайқасына қатыспады, ол жакобит көтерілісін аяқтады. Родериктің көптеген жерлері кейін Корольдікке тәркіленді. 1727 жылы Родерик басқа бірнеше басшылармен бірге патшалық кешірім алды, бірақ оған өзінің иеліктерін қайтаруға рұқсат берілмеді, оларды 1743 жылға дейін оның ағасы басқарды, содан кейін олар Родериктің үлкен ұлы, Комардың кішісі Александр Чишолмға берілді. 1724 жылы генерал Уэйдтың Таулы аймақтар туралы баяндамасында кланның саны 150 адам деп есептелді.
Some members of the clan took part in the Jacobite rising of 1719. A landing was made on the west of Scotland, and according to one account, the Chisholms were employed as scouts. They were not present at the Battle of Glen Shiel, which ended that Jacobite rebellion. Much of Roderick's lands were afterwards forfeited to the Crown. With a number of other chiefs, Roderick obtained a royal pardon in 1727, but he was never allowed to regain his estates, which his brother administered until 1743, when it was transferred to Roderick's eldest son, Alexander Chisholm, younger of Comar. General Wade's report on the Highlands in 1724, estimated the clan strength at 150 men.
1745 жылғы якобит көтерілісі
1745 жылы Якобиттер көтерілісі кезінде Родерик тағы да Якобиттерді қолдады. Оның ең кіші ұлы, Родерик Ог Чишолм, кланды Кулоден шайқасында жетектеді, шамамен 80 клан мүшесінен тұратын өте шағын полкке басшылық етті, олардың 30-ы, өзі де соның ішінде қаза болды. Родериктің тағы екі ұлы, Джеймс пен Джон, Камберленд герцогының басшылығымен британ армиясында капитан болды.
During the Jacobite rising of 1745, Roderick again supported the Jacobites. His youngest son, Roderick Og Chisholm led the clan at the Battle of Culloden, leading a very small regiment of about 80 clansmen, of which 30 were killed, including himself. Two of Roderick's other sons James and John were Captains in the British army under the Duke of Cumberland.
Кланның ордасы
Чишолм кланының бастапқы ордасы Комар ложасы болған, кейін Эрчлесс қамалына көшті, ол 1937 жылы сатылды.
The seat of Clan Chisholm was originally at Comar Lodge and then at Erchless Castle, which was sold in 1937.
Клан басшылары
Қазіргі басшы - Эндрю Фрэнсис Хамиш Чишолм, Чишолм кланының отыз үшінші басшысы. Төменде Чишолм кланының бұрынғы басшыларының тізімі келтірілген. № Аты-жөні Өлген күні Ескермелер XXXIII Эндрю Фрэнсис Хамиш Чишолм Чишолм Джули Доун Гринэкерге үйленген. XXXII Аластаир Хамиш Виланд Эндрю Фрейзер Чишолм Чишолм 1997 жылы Розмари Йоланда Грантке үйленген. XXXI Родерик Гуден Чишолм, Чишолмның Чишолм есімін қабылдаған 1943 жылы Кулбоки мен Гвисаханның Маргарет Чишолм Фрейзеріне үйленген. XXX Chisholm Gooden Chisholm 1929 XXIX Джеймс Чишолм Гуден Чишолм Джеймс Гуден мен Мэри Чишолмның ұлы (23-ші басшының қызы). Анна Элизабет Ламбертке үйленген. XXVIII Родерик Дональд Мэтисон Чишолм 1887 жылы 3-ші батальонның Сифорт Хайлендерлерінде лейтенант болып тағайындалды. XXVII Джеймс Сазерленд Чишолм 1885 жылы Мюкерахтың Александр Чишолмның шөбересі, Родерик XXI басшының кіші ағасы. Эрчлесс қамалында қайтыс болды. XXVI Дункан МакДонелл Чишолм 1858 жылы Колдстрим гвардиясында қызметке кірді. Оның орнын туысы басты. XXV Александр Уильям Чишолм 1838 жылы Инвернесс округінен парламент депутаты болды. Оның орнын ағасы басты. XXIV Уильям Чишолм 1817 жылы Гленгарридің Дункан МакДонелл XIV-нің қызы Елизаветаға үйленді. XXIII Александр Чишолм 1793 жылы "сары шашты Чишолм" деп аталды. Оның орнын ағасы басты. XXII Александр Чишолм 1785 жылы Стюарттан Елизавета Маккензиге үйленді. XXI Родерик Чишолм 1767 жылы 1715 жылы Шеррифмуир шайқасында Якобиттер жағында Чишолм кланын басқарды. Оның жерлері кейіннен патшалыққа тәркіленді. XX Джон Чишолм Финдондық сэр Родерик Маккензидің қызы Джейнге үйленді. XIX Александр Чишолм 1689-1695 жылдары Инвернесс графтығының шериф орынбасары болды. Эпплкростың Родерик Маккензи I-нің қызына үйленді. XVII Александр Чишолм 1639 жылы Гейрлохтың Маккензи V-нің қызымен, туысымен үйленді. XVI Джон Чишолм 1628 жылы Колин Маккензи, Сифорт 1-ші графы, Саймон Фрейзер, Лорд Ловат, Клайнс Гектор Манро, Гленмористон Джон Грант, Туллох Джон Бэйн және басқалармен келісімшарт жасады. XV Томас Чишолм 1590 жылы әкесінен кейін көп ұзамай қайтыс болды, оның орнын бауыры басты. XIV Александр Чишолм 1590 жылы Маккензи кланының басшысы Кеннет Маккензидің қызы Джанет Маккензиге үйленді. XIII Джон Чишолм 1542 жылы Шотландия королі Джеймс V-тен өткен барлық қылмыстары үшін кешірім алды. XII Уиланд де Чишолм 1512 жылы атын "е" әрпінсіз бірінші болып жазды. Уркхарт қамалын қоршауға алды. Комар және Эрчлесс егістіктеріне ие болды. XI Уиланд де Чишолм "Комарлық" деп сипатталды. Хантли графы Джорджтың тапсырмасымен Харольд Чишолмды өлтіргені үшін Маккензи кланына шабуыл жасады. X Александр де Чишолм 1432 жылы 1422 жылдың 9 тамызында Эльгин қаласында жасалған құжатта "Кинроссидің иегері" деп сипатталды. Оның орнын ағасы басты. IX Томас де Чишолм Макинтош кланының VIII басшысы Лаклан Макинтоштің қызы Маргаретқа үйленді. VIII Александр де Чишолм Маргарет, Эрхлесс ледисімен үйленді. VII Сэр Джон де Чишолм Инвернесске жақын жердегі Төменгі Кинмили жерлерін Александр Оралдан алды. Кэтрин Биссетке үйленді. Оның орнын ағасы басты. VI Сэр Роберт де Чишолм Уркхарт қамалының констеблі және Инвернесс шеріфі болды. Сол Илктің Халибуртонның қызы Маргаретке үйленді. V Сэр Роберт де Чишолм 1346 жылы Невилл кресті шайқасында соғысып, тұтқынға алынды. Сэр Роберт Лаудердің қызы Аннеге үйленді. IV Александр де Чишолм "Роксбургтегі Чишолм және Бервикширдегі Пакстон иелері" деп сипатталды. III Сэр Джон де Чешолм Дел Каунт де Бервик атанды. 1296 жылы Англияның Эдуард I-нің Рагман ролінде табылған, бірақ кейін Шотландияның Роберт Брюсіне қосылып, 1314 жылы Баннокберн шайқасында шайқасты. II Ричард де Чишолм Роксбург графы деп сипатталды. I Джон де Чишолм 1254 жылы Папа Александр IV-нің бұйрығында аталды. Бервик округіне жер берілді.
The present chief is Andrew Francis Hamish Chisholm of that Ilk, thirty third Chief of Clan Chisholm. The following is a list of some of the previous chiefs of Clan Chisholm. No. NameDiedNotesXXXIIIAndrew Francis Hamish Chisholm of ChisholmMarried Julie Dawn Greenacre. XXXIIAlastair Hamish Wiland Andrew Fraser Chisholm of Chisholm1997Married Rosemary Yolanda Grant. XXXIRoderick Gooden Chisholm, assumed the name Chisholm of Chisholm1943Married Margaret Chisholm Fraser of Culbokie and Guisachan. XXXChisholm Gooden Chisholm1929XXIXJames Chisholm Gooden ChisholmSon of James Gooden and Mary Chisholm (daughter of the 23rd chief). Married Anne Elizabeth Lambert. XXVIIIRoderick Donald Matheson Chisholm1887Obtained a Commission as Lieutenant in the 3rd Battalion Seaforth Highlanders. XXVIIJames Sutherland Chisholm1885Great grandson of Alexander Chisholm of Muckerach, immediate younger brother of Roderick XXI chief. Died at Erchless Castle. XXVIDuncan MacDonell Chisholm1858Obtained a Commission in the Coldstream Guards. Succeeded by his cousin. XXVAlexander William Chisholm1838Member of Parliament for Inverness. Succeeded by his brother. XXIVWilliam Chisholm1817Married Elizabeth, daughter of Duncan MacDonell XIV of Glengarry. XXIIIAlexander Chisholm1793Known as the "fair haired Chisholm". Succeeded by his brother. XXIIAlexander Chisholm1785Married Elizabeth Mackenzie of Stewart. XXIRoderick Chisholm1767Led the Clan Chisholm at the Battle of Sherrifmuir in 1715 on the Jacobites side. His lands afterwards forfeited to the Crown. XXJohn ChisholmMarried Jane, daughter of Sir Roderick Mackenzie of Findon. XIXAlexander ChisholmSheriff Deputy of the county of Inverness from 1689 to 1695. Married daughter of Roderick Mackenzie I of Applecross. XVIIAlexander ChisholmMarried in 1639, his cousin, a daughter of Mackenzie V of Gairloch. XVIJohn ChisholmIn 1628 entered into a contract with Colin Mackenzie, 1st Earl of Seaforth, Simon Fraser, Lord Lovat, Hector Munro of Clynes, John Grant of Glenmoriston, John Bayne of Tulloch and others. XVThomas Chisholm1590Died soon after his father, succeeded by his brother. XIVAlexander Chisholm1590Married Janet McKenzie, daughter of Kenneth Mackenzie, 10th of Kintail, chief of Clan Mackenzie. XIIIJohn ChisholmIn 1542 received remission for all past offences from King James V of Scotland. XIIWiland de Chisholm1512First to spell the name without an "e". Laid siege to Urquhart Castle. Owned the estates of Comar and Erchless. XIWiland de ChisholmeDescribed as "of Comar". Given a commission by George, Earl of Huntly to attack the Clan Mackenzie for the killing of Harold Chisholm. XAlexander de Chisholme1432Described as "Lord of Kinrossy" in a deed dated at Elgin on 9 August 1422. Succeeded by his brother. IXThomas de ChisholmeMarried Margaret, daughter of Lachlan Mackintosh, VIII chief of Clan Mackintosh. VIIIAlexander de ChisholmeMarried Margaret, Lady of Erchless. VIISir John de ChisholmeReceived lands of Lower Kinmylies, near Inverness from Alexander of the Isles. Married Cathrine Bisset. Succeeded by his brother. VISir Robert de ChisholmeConstable of Urquhart Castle and Sheriff of Inverness. Married Margaret, daughter of Haliburton of that Ilk. VSir Robert de ChisholmeFought and was taken prisoner at the Battle of Neville's Cross in 1346. Married Anne, daughter of Sir Robert Lauder. IVAlexander de ChisholmeDescribed as "Lord of Chisholme in Roxburgh and Paxtoun in Berwickshire". IIISir John de ChesholmeDesignated Del Counte de Berwyke. Found in the Ragman's Rolls of Edward I of England in 1296 but later joined Robert the Bruce of Scotland and fought at the Battle of Bannockburn in 1314. IIRichard de ChisholmeDescribed as Del Counte of RoxburghIJohn de ChisholmeNamed in bull of Pope Alexander IV in 1254. Granted lands in the county of Berwick.