Жанъе қаласы – Қытайдың Ганьсу провинциясындағы маңызды қала. Тарихы бай, бұрынғы Батыс Сяның іргесі, Ганьчжоу аталымымен де белгілі. Географиялық орны және су көздері туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Чжанье, бұрын Чанъе деп латын әрпімен жазылған немесе Канчоу деп белгілі, Қытай Халық Республикасының Гансу провинциясындағы префектура деңгейіндегі қала. Солтүстігінен Ішкі Моңғолиямен, оңтүстігінен Цинхаймен шекаралас. Оның орталық ауданы – Ганчжоу, бұрын Батыс Ся мемлекетінің қаласы және Батыс Қытайдың ең маңызды бекіністерінің бірі.
Zhangye , formerly romanized as Changyeh or known as Kanchow, is a prefecture level city in central Gansu Province in the People's Republic of China. It borders Inner Mongolia on the north and Qinghai on the south. Its central district is Ganzhou, formerly a city of the Western Xia and one of the most important outposts of western China.
Атауы
Бұрын бұл қала Ганчжоу деп те аталатын, оазисінің тәтті суларының құрметіне берілген ат. Басқа бір теория бойынша, "Ган" атауы қаланың жанындағы Ганджун төбесінен шыққан. Провинцияның аты Ганчжоу және Сучжоудың (қазіргі Цзюкуан) қысқартылған түрінен пайда болған. Бұл қала Марко Полоның "Саяхаттарында" Кампичу деген атпен еске алынған.
The city was formerly also known as Ganzhou, named after the sweet waters of its oasis. An alternative theory states that "Gan" was from the Ganjun Hill near the city. The name of province came from a contraction of Ganzhou and Suzhou (modern Jiuquan). The name appears in Marco Polo's Travels under the name Campichu.
Тарих
Чжанье Хеси дәлізінің ортасында орналасқан. Бұл аймақ Қытайдың нағыз шекарасында жатыр, солтүстік-батыстан келген көшпелілерден қорғайды және әскерлеріне Тарим алқабына өтуге мүмкіндік берді. Батыс Хан әулеті тұсында Хан әскерлері осы аймақта жиі Сионғулармен соғысқан. Бұл қала сонымен қатар Есіл жолының маңызды бекеті болды. Моңғолдар басып алғанға дейін, бұл жерді Батыс Ся әулеті билеген, ал одан бұрын кем дегенде 10 ғасырдың басынан бері ұйғырлар билік еткен. Оның ірі ұйғыр мемлекеті Қошомен байланысы толық белгісіз, бірақ ол оның қарауында болуы мүмкін. Юань әулетінің негізін қалаушы император Кублайдың Чжаньедегі Дафо ғибадатханасында дүниеге келгені айтылады, қазір ол Қытайдағы ең ұзын ағаштан жасалған жатқан Будданың орны. Марко Полоның күнделігінде Қытайға сапары барысында ол осы қалада бір жыл өткізгені жазылған. Бабао тауларының (Қилян тауларының бір бөлігі) шырша ормандары бұрын Ганчжоудың басты өзені – Руо немесе Хей Шуй өзенінің ағысын реттеген. Олар еріген судың жаз бойы сақталуын қамтамасыз ету арқылы аңғардағы шаруалардың ерте су тасқынына және кейінірек құрғақшылыққа ұшырауына жол бермеді. Оларды мәңгілік сақтау керек деген ұсыныстарға қарамастан, Цинь әулетінің императорлық шенеунігі, Қытайдың телеграф желісі үшін тіреулерді орнатуға жауапты болған, 1880 жылдары оларды кесіп тастауға бұйрық берді. Содан кейін аймақ жазда су тасқынына, ал күзде құрғақшылыққа бейімделіп, жергілікті халықтың наразылығын тудырды. Христиан миссионерлері 1879 жылы Сучжоуға (қазіргі Жиукуан) қоныстануға тырысқанда, ол жердің оларға тым жауыздығын байқағаннан кейін келді.
Zhangye lies in the centre of the Hexi Corridor. The area is on the frontier of China proper, protecting it from the nomads of the northwest and permitting its armies access to the Tarim Basin. During the Western Han dynasty, Han armies were often engaged against the Xiongnu in this area. It was also an important outpost on the Silk Road. Before being over run by the Mongols, it was dominated by the Western Xia dynasty, and before by the Uyghurs from at least the early 10th century. Its relation to the larger Uyghur state of Qocho is obscure, but it may have been a vassal. The Yuan dynasty founding emperor Kublai is said to have been born in the Dafo Temple, Zhangye, now the site of the longest wooden reclining Buddha in China. Marco Polo's journal states that he spent a year in the town during his journey to China. The pine forests of the Babao Mountains (part of the Qilian range) formerly regulated the flow of the Ruo or Hei Shui, Ganzhou's primary river. By ensuring that the melt waters lasted throughout the summer, they avoided both early flood and later drought for the valley's farmers. Despite recommendations that they should thus be protected in perpetuity, a Qing dynasty imperial official in charge of erecting the poles for China's telegraph network ordered them cleared in the 1880s. Almost immediately, the region became prone to flooding in the summer and draught in the autumn, arousing local resentment. Christian missionaries arrived in 1879, after Suzhou (modern day Jiuquan) was found to be too hostile for their settlement.
Әкімшілік
Жанъеде бір қалалық аудан, төрт аудан, бір автономды аудан, 97 қалашық және 978 ауыл бар. Карта ескертуі: Шандан аттар шабылыс алаңы Шандан ауданының құрамына кіреді. # Аты Жанъе Ханьцзы Ханыу Пиньинь Халық саны (2010) Аумағы (км2) Тығыздығы (/км2) 1 Гаңчжоу ауданы 甘州区 Gānzhōu Qū 507 433 4 240 120 2 Миньлэ ауданы 民乐县 Mínlè Xiàn 219 356 3 687 59,5 3 Линьзэ ауданы 临泽县 Línzé Xiàn 134 328 2 777 48,4 4 Гаотай ауданы 高台县 Gāotái Xiàn 143 446 4 312 33,3 5 Шандан ауданы 山丹县 Shāndān Xiàn 161 299 5 402 30 6 Сунан Югур автономды ауданы 肃南裕固族自治县 Sùnán Yùgùzú Zìzhìxiàn 33 653 20 456 1,6
Zhangye has one urban district, four counties, one autonomous county, 97 towns, and 978 villages. Map Note: Shandan Horseground is part of Shandan County. # Name Hanzi Hanyu Pinyin Population(2010) Area (km2) Density(/km2)1Ganzhou District甘州区Gānzhōu Qū507,4334,2401202Minle County民乐县Mínlè Xiàn219,3563,68759.53Linze County临泽县Línzé Xiàn134,3282,77748.44Gaotai County高台县Gāotái Xiàn143,4464,31233.35Shandan County山丹县Shāndān Xiàn161,2995,402306Sunan Yugur Autonomous County肃南裕固族自治县Sùnán YùgùzúZìzhìxiàn33,65320,4561.6
Демография
Жангьеде барлығы 1,199,515 адам тұрады, оның ішінде қала тұрғындары 260 000 ғана. Хан ұлтынан басқа 26 этникалық азшылық өкілдік етеді, соның ішінде көптеген хуэй, югур және тибеттіктер бар.
Zhangye has a total population of 1,199,515, only 260,000 being urban residents. There are 26 ethnic minorities other than Han represented including many Hui, Yugur and Tibetans.
Көлік
Жангье қаласын G30 тас жолы, 227 және 312 ұлттық автомагистральдарымен қамтылған. Жангье теміржол станциясы Ланчжоу-Синьцзян теміржолында орналасқан, қаланың солтүстік-шығысынан тысқары жерде. Қаланың оңтүстік-батыс жағында жоғары жылдамдықты теміржол станциясы салынды, Жангье Батыс теміржол станциясы 2014 жылдың 26 желтоқсанында Ланчжоу-Урумчи жоғары жылдамдықты теміржолының аясында ашылды. Жангье Ганьчжоу әуежайы, бірлескен азаматтық-әскери әуежай, 2011 жылдың қазанында Ланчжоу және Сиань қалаларына рейстермен ашылды.
Zhangye is served by China National Highways numbers G30 Expressway, 227 and 312. Zhangye Railway Station is on the Lanzhou–Xinjiang Railway, located to the north east of the city. A high speed railway station has been constructed on the south west side of the city, Zhangye West Railway Station was opened on 26 December 2014 as part of the Lanzhou–Ürümqi High Speed Railway. Zhangye Ganzhou Airport, a combined civilian military airport, opened in October 2011 with flights to Lanzhou and Xi'an.
Экономика
2002 жылы ЖІӨ 7,566 миллиард юаньды құрады, бұл өткен жылға қарағанда шамамен 9% өсімді көрсетті. Жылдық қалалық табыс 5960 юаньға жетті, бұл өткен жылғыдан 10,4% артық, ал ауылдық табыс 3092 юаньды құрады, яғни 5% өсті.
The 2002 GDP was 7.566 billion RMB, almost 9% growth over the previous year. Annual urban income was 5960 RMB, 10.4% growth from the previous year and rural income was 3092 RMB, up 5%.
Білім
Хэси университеті (河西学院) Чжанъе қаласында орналасқан. Университетте шамамен 10 000 студент оқиды.
Hexi University (河西学院) is located in Zhangye. Approximately 10,000 students are enrolled at the university.
Спорт
Чжанье қаласы 2011 жылдан бері Қытай ралли чемпионатының (CRC) кезеңін қабылдап келеді. Жарыс қаланың солтүстігі мен оңтүстігіндегі шөлдерде арнайы құрылған жолдарда өтеді. Іс-шараға әдетте 100-ден астам қатысушы, соның ішінде халықаралық жүргізушілер де қатысады. Жанындағы супер кезеңдер үшін стадион да салынған.
Zhangye has hosted a round of the Chinese Rally Championship (CRC) since 2011. It is held on specially constructed roads across the deserts north and to the south of the city. The event attracts over 100 entries regularly, including international drivers. A stadium for side by side super special stages has also been constructed.