Кіріспе

Этмоидтік гематома – жылқылардың прогрессивті және жергілікті бұзушы ауруы. Ол параназальды синустарда ісік сияқты көрінетін массамен көрінеді, бірақ ол ешқандай жағдайда неопластика емес. Этмоидтік гематоманың пайда болу себептері көбінесе белгісіз. Ірі гематомалар этмоидтік лабиринт ішінде басталады, ал кішірек гематомалар көбінесе синус еденінде пайда болады. Гематома әдетте мұрын жолына дейін таралады. Өсіп келе жатқан гематома оны қоршаған сүйектің қысымнан некрозына себеп болады, бірақ бет пішінінің бұрмалануына өте сирек жағдайларда ғана әкеледі. Бұл көбінесе алты жастан асқан жылқыларда кездеседі. Клиникалық жағдайда ең көп кездесетін белгі – жеңіл, тұрақты, спонтанды, ара-тұра және бір жақты қан ағуы (эпистаксис).

Диагностика

Жағдайдың диагностикасы эндоскопия арқылы ең жақсы анықталады; бұл зақым ендоскоптық қарап тексеру кезінде мұрын жолдарына дейін таралып жатқанын көрсетіп, рентген суретінде де көрініс береді. Көбірек тараған немесе инвазивті жағдайларда МРТ немесе КТ көмегімен толыққанды мәлімет алуға болады.

Емдеу

Емдеу көбінесе бір процедурада, маңдай-мұрын сүйегінің қақпақтары арқылы толық зақымдануды жоюды қамтиды; қайталану мүмкіндігі жоғары. Nd:YAG лазерімен абляциялық емдеу тұрақты жоюға мүмкіндік берер сияқты. Эндоскопия арқылы формалиннің зақымдану ішіне инъекция жасаудың кейбір сәтті жағдайлары тіркелді.

Болжам

Бұл жағдайдың болжамы гематоманың мөлшеріне қарай өзгеріп отырады, бірақ көбінесе жақсы болады. Шағын гематомалардың толық жазылу ықтималдығы 99% құрайды, ал ірі гематомалардың жазылу деңгейі 80-90% аралығында болады. Операциядан кейін сирек жағдайда мұрын қан кетуі мүмкін, бірақ бұл уақытша және операциядан кейін 2-3 апта ішінде тоқтауы керек.