Кіріспе

Ішек псевдообструкциясы (ІПБ) – ішектің тамақты жылжыту қабілетінің ауыр бұзылуынан туындайтын клиникалық синдром. Ол ішек түйілу белгілері мен симптомдарымен сипатталады, бірақ ішек қуысында ешқандай зақым болмайды. Клиникалық көріністер механикалық ішек түйілуінде байқалатынға ұқсас және іш ауруы, жүрек тосығы, іш қабынуы, құсу, дисфагия және іш қату сияқты белгілерді қамтиды, бұл асқазан-ішек жолының қандай бөлігі зардап шегетініне байланысты. Диагноз қою қиын жағдай, себебі кез келген басқа механикалық түйілу себебін жоққа шығару қажет. Көптеген науқастарға аурудың барысы кешігіп, қосымша симптомдар пайда болғаннан кейін диагноз қойылады. Өлім-жітімді анықтау да қиын. Бір ретроспективті зерттеуде созылмалы ішек псевдообструкциясы (CIPO) бойынша өлім-жітім 10-25% аралығында екені және жағдайдың этиологиясына байланысты айтарлықтай өзгеретіні болжанды. Егер ол алты айдан кем уақытқа созылса, онда жедел IPO немесе Огильви синдромы деп диагноз қойылады. Диагноз қоюдың қиындығына байланысты, оның таралуын бағалауға тырысқан зерттеулердің саны аз. Бұл жағдай кез келген жаста басталуы мүмкін. CIPO-ны сипаттайтын көптеген зерттеулер педиатриялық популяцияларда жүргізілген. Ол жұқпалы, паразиттік, аутоиммундық, генетикалық, туа біткен, неврологиялық, уытты, эндокринологиялық немесе анатомиялық патологияны қоса алғанда, көптеген этиологиялардың салдары болуы мүмкін. Емдеудің мақсаты – толыққанды тамақтануды қамтамасыз ету, ішек қозғалысын жақсарту және хирургиялық араласуды барынша азайту, бұл кейде антибиотиктерді қолдануды талап етуі мүмкін.

Презентация

ИПО-ның клиникалық белгілеріне іш ауыруы, құлайғандық, іштің ісінуі, құсу, жұтыну қиындығы және іш қату жатуы мүмкін. Симптомдар асқазан-ішек жолының қай бөлігі зардап шеккеніне байланысты.

Емдеу

ИПО-ны (жедел немесе созылмалы) емдеу мақсаты – ауру процесін жою және/немесе болатын асқынуларды басқару. Назар ауырсынуды басқаруға, асқазан-ішек жолының белгілеріне, қоректік заттардың жетіспеушілігіне, денедегі сұйықтықтың жағдайына, инфекцияны бақылауға және өмір сапасын жақсартуға бөлінеді. Егер CIPO басқа аурудың салдары болса, емдеу негізгі ауруға бағытталған. Өте ауыр жағдайларда хирургиялық араласу қажет болуы мүмкін.

Медициналық емдеу

Прукалоприд пен пиридостигмин - ішек қозғалысын жақсартуға бағытталған дәрілер. Бактериялардың шамадан тыс өсуіне және салдарынан диареяға немесе нәрліктің нашар сіңуіне алып келетін ішек тоқырауы антибиотиктермен емделеді. Тамақ құрамындағы кемшіліктерді жою үшін пациенттерге ішек көпіруін күшейтетін және сіңіруге қиын жататын тағамдардан (мысалы, майлы және талшықты) бас тарту, күніне 5-6 рет аз мөлшерде жиі тамақтану, сұйық және жұмсақ тағамдарды тұтыну ұсынылады. Жақсы сіңбейтін қант спирттерін азайту пайдалы болуы мүмкін. Аккредиттелген диетологқа жолдау ұсынылады. Егер диеталық өзгерістер тамақтану қажеттіліктерін және энергия қажеттіліктерін толықтыра алмаса, энтеральді тамақтану қолданылады. Көптеген науқастарға соңында парентеральді тамақтану қажет болады.

Іс-шаралар

Ішек түтігін кішкентай стомаға орналастыру арқылы ішектегі кеңу мен қысымды азайтуға болады. Стома гастростомия, йеюностомия, илеостомия немесе цекостомия болуы мүмкін. Бұлар тамақтану үшін (мысалы, гастростомия және йеюностомия) немесе ішекті тазалау үшін қолданылады. Колостомия немесе илеостомия, егер зақымдалған бөліктер стомадан кейін орналасса, оларды айналып өтуге мүмкіндік береді. Мысалы, егер тек тоқ ішек зардап шексе, илеостомия көмектесуі мүмкін. Мұндай стомалардың кез келгені пациенттің кіндігінде немесе одан бірнеше сантиметр төмен дәрігердің ұсынысы бойынша, зақымдалған ішек аймағына, сондай-ақ пациенттің жайлылығы мен балалардың болашақ физикалық өсуіне байланысты орналастырылады. Доктор Карим Абу Эльмагд Гретчен Миллерге қатысты бауыр, асқазан, он екі елі ішек, жұқа ішек және бүйрек трансплантациясын қамтитын операция жасады.

Мүмкін болатын емдеу әдістері

Қосымша зерттеулер симптомдарды жеңілдете алатын басқа емдеулерді қарастыруды қажет етеді. Оларға дің жасушаларын трансплантациялау және фекальдық микробиота трансплантациясы кіреді. Бұл CIPO жағдайында зерттелмеген. CIPO-ны емдеу үшін оның тиімділігі туралы кез келген мәлімдемелер болжамдық сипатта болады.