Кіріспе

1949 жылы зорлауда айыпталған афроамерикандықтар Гровленд төртеуі (немесе Гровленд жігіттері) – Эрнест Томас, Чарльз Гринли, Сэмюэл Шепард және Уолтер Ирвин төрт афроамерикандық ер адам еді. 1949 жылдың шілдесінде олар Флорида штатының Лейк округінде бір ақ әйелді зорлап, оның күйеуін ауыр түрде сапты деп айыпталды. Ең үлкені Томас ұстаудан қашып, сол айда қаза тапты. Қалғандары сотқа берілді. Шепард пен Ирвинге өлім жазасы берілсе, Гринли өмір бойына түрмеге кесілді. Осы іс тұтқындалу, күштеп алынған мойындаулар, қатыгездік және олардың сотталғаннан кейінгі ерекше жазалау туралы күдіктер тудырды. Олардың абақтыда болуы жүйелі және заңсыз қараумен күшейді – оның ішінде Шепардтың өлімі және Ирвиннің салдары ауыр жарақат алуы. Гринли 1962 жылы, ал Ирвин 1968 жылы мерзімінен бұрын босатылды. 2021 жылы Флорида штаты төртеуін де ақтады.

Егжей-тегжейлер

Томас, Шепард, Ирвин және Гринли (сол кезде 16 жаста) 1949 жылдың 16 шілдесінде Флорида штатының Лейк округіндегі Гроуленд қаласында 17 жасар Норма Пэдгетті зорлағаны және оның күйеуіне шабуыл жасағаны үшін айыпталды. 1949 жылдың 26 шілдесінде Томас қашып кетіп, 1000 ақ ерден тұратын шерифтің жасағынан қаза тапты. Ол Мэдисон округінің оңтүстігінде ағаш астында ұйықтап жатқан кезде қашып кеткені айтылды. Гринли, Шепард және Ирвин тұтқындалды. Оларды жақын уақытта сотқа беру үшін азаптап, мойндауға мәжбүрледі, бірақ Ирвин мойндаған жоқ. Үш құтқарылған сотта толығымен ақ жюри тарапынан кінәлі деп танылды. Гринли қылмыс жасаған кезде 16 жаста болғандықтан өмір бойына түрмеге кесілді; ал қалған екеуіне өлім жазасы берілді. 1949 жылы Флоридадағы NAACP атқарушы директоры Гарри Т. Мур үш афроамерикалықтың бұрыс айыпталуына қарсы науқан ұйымдастырды. Екі жылдан кейін екі айыпталушының ісі АҚШ Жоғарғы Сотына NAACP Құқықтық қорғау қорының арнайы кеңесшісі Тургуд Маршаллдың қорғаушысы ретінде апелляциялық шағымда қарастырылды. 1951 жылы АҚШ Жоғарғы Соты Шепард пен Ирвиннің шағымдарын тыңдағаннан кейін қайта соттауға бұйрық берді. Олар әділ сотқа тартылмағанын, себебі ешқандай дәлел ұсынылмаған, тым көп жағымсыз жарнама болған және қара нәсілді адамдар жюри құрамынан шығарылған деп шешім шығарды. Сот бұл айыптауларды жоққа шығарып, істі төменгі сатыдағы сотқа жаңадан қарау үшін қайтарды. 1951 жылдың қараша айында Флорида штатының Лейк округінің шерифі Уиллис В. Макколл Ирвин мен Шепардты оның күзетінде болған кезде атып өлтірді. Макколл оларды Райфорд мемлекеттік түрмесінен Таварес округінің орталығына жаңа сот үшін тасымалдаған кезде қашуға тырысқанын мәлімдеді. Шепард сол жерде қайтыс болды; Ирвин аман қалды және кейіннен ФБР тергеушілеріне Макколл оларды салқынқандылықпен атып тастағанын және оның орынбасары Йейтс оны өлтіру үшін атып тастағанын айтты. Гарри Мур Флорида губернаторынан Макколлды қызметтен шеттетуді талап етті. 1951 жылдың Рождество түнінде Мурдың үйінің астында бомба жарылып, оны және оның әйелін қаза тапты; ол сол түні қайтыс болды, ал оның әйелі тоғыз күннен кейін қайтыс болды. Бомбалағандар ешқашан ұсталған жоқ. Екінші сотта Ирвиннің қорғауын Маршалл жүзеге асырды және оны тағы да толығымен ақ жюри кінәлі деп танып, өлім жазасына кесті. 1955 жылы жаңадан сайланған губернатор Лерой Коллинс оның өлім жазасын өмір бойына түрмеге ауыстырды. 1968 жылы ол мерзімінен бұрын босатылды, бірақ келесі жылы Лейк округінде табиғи себептерден қайтыс болды. Флорида Сенаты ұқсас резолюцияны тез қабылдады; заң шығарушылар губернатор Рик Скотты ер адамдарға ресми кешірім беруге шақырды. 2019 жылдың 11 қаңтарында Флориданың атқарушы кешірім кеңесі Гроуленд төрттігіне кешірім беруге дауыс берді. Жаңадан сайланған губернатор Рон ДеСантис кейіннен солай істеді. 2021 жылдың 22 қарашасында судья Хайди Дэвис штаттың ерлерді өлімнен кейін ақтау туралы өтінішін мақұлдады.

Чарльз Л. Гринли

Чарльз Л. Гринли (4 маусым 1933 жылы Флорида штатында туған). Оның отбасы Чарльз екі жаста болғанда Колумбия округінде тұрған, бірақ Чарльз 12 жасқа келгенде Бейкер округіне көшіп кеткен. Ол әскерде қызмет етіп, қатарлы қызметші болып демобилизацияланды.

Сэмюэл Шепард

Сэмюэл Шепард (7 сәуірде 1927 жылы туған) Джорджия штатының Фицджеральд қаласында дүниеге келген. Шепардтар отбасы Флорида штатының Гроуленд қаласына көшіп, әкесі бұрын батпақты жерді өңдеп, өз шаруашылығын құрған. Өзінің әкесі Генри Шепардты ең жақын туысы деп көрсеткен.

Эрнест Томас

Эрнест Томас (Флоридада туған) 1949 жылдың шілдесіне дейін үйленген және Гроулендке жақын жерде тұрып, жұмыс істеді. Ол Гринлиді цитрус бақтарына байланысты жұмыс мүмкіндіктері болғандықтан сол жерге келуге ынталандырған. Көтерілісшілер Шеппардтың үйін және тағы екі үйді толығымен өртеп тастады. Ұлттық гвардияның араласуы ғана көтерілісшілердің тудырған қиратуды тоқтатты. Көтерілістің басшысы Коккрофт бір тілшіге: "Келесі жолы біз Оңтүстік Лейк округіндегі барлық қаралар тұратын аудандарды тазартамыз" деп, бұзылған топтың мақсатын ашты.

Ұшып бара жатқан күдікті

Чарльз Гринли 16 жастағы, Гейнсвилл қаласынан келген жігіт еді және досы Эрнест Томаспен бірге жұмыс іздеп жүрген. Томас Гринлиді Гроулендте көптеген жұмыс орындары барлығына көндірген. Гринли Томаспен кездесу үшін теміржол станциясында күтіп тұрғанда, күдікпен ұсталып, полиция бөліміне жеткізілді. Ол түні Гринлиді тергеп, Норма Паджетті зорлағанын мойындағанша ұрып-соққан. Томас ұсталудан қашып, келесі күні таңертең Лейк округінен қашып кетті. Гринли Томаспен бірге болғанын мойындады. Полиция оның қайда тұрғанын және қайда жасырынғанын оның пошта жәшігінен әйеліне жазылған хатты тауып білді. Лейк округінің шерифі Уиллис Макколл 1000-нан астам қарулы адамнан тұратын отряд құрды. Олар Томасты Флорида штатының Мэдисон округінде, 322 шақырымдай қашықтықта тауып, батпақтарда ұзақ қуып жетелеп өлтірді. Оған полиция отряды кем дегенде 400 рет оқ атқан, ал ол жарақатынан көз жұмған; полиция қызметкерлері Томас қарулы болған және қаруға қол созған деген хабарлама таратылған. Денсаулық сақтау инспекциясының мәліметінше, Томас атылған кезде Лейк округінің шерифі Макколл сол жерде болған. Денсаулық сақтау инспекциясы Томас заңды түрде өлтірілгенін анықтады және оның өлімін ақтауға болатын адам өлтіру деп шешті.

Сот

Үлкен жюри қалған үш күдіктіні айыптады. Шепард пен Гринли кейіннен ФБР тергеушілеріне, оларды жақсылық күтпегенше ұрып-соққанын айтты. Ирвин, қатты ұрып-соқса да, мойындаудан бас тартты. ФБР тергеуінің нәтижесінде Лейк округі шериф департаментінің қызметкерлері Джеймс Йейтс пен Лерой Кэмпбелл ұруға жауапты екені анықталды, ал агенттер физикалық зорлық-зомбылықты фотосуреттермен тіркеді. Әділет министрлігі Тампадағы АҚШ прокурорына айыптау қоюды ұсынды, бірақ АҚШ прокуроры Герберт Филлипс тартынды және айыптама қағаздарын қайтармады. NAACP ер адамдардың қорғанысына көмектесіп, Орландо адвокаты Франклин Уильямсты жалдады. Үш күдіктімен сұхбаттасқаннан кейін Уильямс олардың әрқайсысы Лейк округінің қызметкерлері тарапынан ұрылғанын жеке-жеке мәлімдеді. Шепард пен Гринли ФБР агенттеріне Пэдгетті зорлағанын мойындағанын, себебі ұруды тоқтатуды қалағанын айтты. Ирвин ешқашан мойындаған жоқ және өзінің кінәсіздігін сақтады. NAACP-тің бас заңгері Тургуд Маршалл Әділет министрлігі мен ФБР-ді ұру оқиғасы бойынша азаматтық құқықтар мен отбасылық зорлық-зомбылыққа қатысты тергеуді бастауға шақырды. Маршалл Әділет министрлігін соққылар ер адамдардың құқықтарын бұзғанына көндірді, содан кейін ФБР тергеу үшін агенттер жіберді. Кейіннен ФБР Лейк округінің қызметкерлері Джеймс Йейтс пен Лерой Кэмпбелл Гроуленд ер адамдарының азаматтық құқықтарын бұзғанын анықтады және Флорида штатының АҚШ прокуроры Герберт Филлипсті қудалауға шақырды, бірақ үлкен жюри қызметкерлерге қарсы айыптама қағаздарын қайтармады.

Ирвиннің екінші соты және кейінгі өмірі

Атыс жарақатынан емделгеннен кейін Ирвин прокурор және губернатор Фуллер Уорреннің кінәсін мойындаса өлім жазасынан босататын ұсынысын қабылдамай, қайтадан сотқа тартылды. Оның адвокаты Тургуд Маршалл, іс бойынша Лейк округінде болған ауқымды және теріс жарияланымдарға байланысты істі Флорида штатының Марион округіне көшіруге қол жеткізді. Маршалл NAACP Заң қорғау қорының қорғау тобын басқарды. Ирвин тағы да кінәлі деп танылды. Сот судьясы Фуч оған өлім жазасын берді. Гринли 2012 жылдың 18 сәуірінде қайтыс болды, бірақ Гилберт Кингтің осы оқиға туралы 2012 жылы жарық көрген кітабын көруге үлкерді.

Айыппұлдан босату

2016 жылы Лейк округінің комиссиясы Гроуленд қаласының әкімі Тим Лоуксқа ілесіп, Гроуленд төртеуінің тірі қалған отбасыларына өлімнен кейін кешірім сұрады. Содан кейін Лоукс пен Лейк округі комиссиясының мүшелері де штаттық заң шығарушылардан солай етуді талап ете бастады. Сенатор Джеральдин Томпсон, Демократ, Орландо, 2016 жылғы заң шығару сессиясында Гринли, Ирвин, Шепард және Томас атынан тазалау және қылмыстық әділет жүйесі оларға жасаған “өте ауыр қателіктерді” атап өту үшін қарауға ұсынылған қаулы жобасын (SCR 136) енгізді. 2017 жылдың 18 сәуірінде Флорида штатының Өкілдер палатасы, штаттық өкіл Бобби Дюбоз демеушілік еткен қаулыны қабылдады, онда төрт ер адамның кінәсінен босатылуы және олардың отбасыларынан осы істің теріс әсері үшін кешірім сұрау талап етілді. 2017 жылдың 27 сәуірінде Флорида штатының Сенаты сенатор Гэри Фармер демеушілік еткен, ұқсас қаулыны қабылдады. Қаулыларда губернатор Рик Скотттан өлімнен кейін кешірім беру процесін жеделдетуі сұралды. Заң шығарушылар Скотттан оларды кешіруді де талап етті. 2019 жылдың 11 қаңтарында Флорида штатының Кешірім беру кеңесі, жаңадан тағайындалған губернатор Рон ДеСантис төрағалығымен, Гроуленд төртеуіне бірауыздан кешірім беруге келісті. "Жеті жыл – өте ұзақ мерзім", – деді ДеСантис қызметке кіріспес бұрын. "Осы уақыт ішінде төрт жас жігіт жасаған жоқ қылмыстары үшін және олар лайық емес жазалар үшін Флорида тарихына бұрмаланған күйде жазылып қалды". Сол кезде 86 жастағы Норма Пэджет 1952 жылдан бері алғаш рет бұл іс туралы ашық айтқан кезде, Кешірім беру кеңесінің отырысына қатысып, босатуға қарсы мәлімдеме жасады: "Мен сіздерден оларды кешірімдемеуіңізді өтінемін, өйткені олар осылай істеді. Сіздердің ойларыңыз қалыптасқан болуы мүмкін. Білмеймін. Егер солай болса, сіздер де солар сияқты боласыздар, мен осымен аяқтаймын, себебі мен шындықты айтып отырғанымды білемін. Мен сотқа екі рет бардым". ДеСантис 2019 жылы төрт ер адамға толық кешірім берді, бірақ олар 2021 жылға дейін штат тарапынан ақталмады. Штаттық прокурор Уильям М. Глэдсон ұсынған өтініш бойынша судья Хайди Дэвис 2021 жылдың 22 қарашасында Томас пен Шепардқа қатысты айыптау актілерін өлімнен кейін күштен шығару және Гринли мен Ирвиннің үкімдерін жою туралы штаттың өтінімін қабылдады.