Кіріспе

Сапатистік саяси бағдарлама "Басқа науқан" (lang es) – Мексикадағы жергілікті халықтың құқықтары мен автономиясын тану және қорғау мақсатындағы Сапатистік Ұлттық Азаттық Армиясының саяси бағдарламасы. Бұл бағдарлама 2006 жылдың қаңтарында басталды, және науқанның бас сөйлеушісі Субкоманданте Маркос Мексика бойынша бірнеше ай бойы саяхат жасады. Бұл тур Сапатистер мен Мексикадағы бұрыннан бар қарсылық топтары арасында байланыс орнатуға бағытталған болатын. Науқан барысында Сапатистер түрлі топтар мен ұйымдармен кездесті, мысалы, кәсіби одақтардың ұйымдастырушылары, жергілікті халықтың көшбасшылары, зиялылар, феминистер мен әйелдер құқықтарын қорғаушылар, адам құқықтарын қорғаушылар, студенттер, экологиялық белсенділер, балықшылар, фабрика жұмысшылары, табиғи апаттардың құрбандары, шаруалар, мұғалімдер, секс-жұмыскерлер және жастар. Бұл біріккен күш неолиберализм мен капитализмге қарсы күресу үшін құрылды. Сапатистер Мексиканың федералды үкіметіндегі осы тәжірибені жоюға үміттенді, осы институттардың экономикалық тұрғыдан қанау салдарына ұшыраған азаматтардың өмір сүру құралдарын қорғау үшін. Лакандон орманының Алтыншы декларациясына негізделген "Басқа науқанның" басты мақсаты – Мексика үкіметін жергілікті халықтың құқықтары мен автономиясын қорғауды және неолибералды капитализм элементтерін жою мақсатындағы ұлттық конституцияны қайта жазу туралы келісімге келуге мәжбүрлеу болды.

Тарихи контекст

Екінші науқан 12 жылдық аборигендер құқықтары үшін күрестен, яғни сапатистік қозғалыстан немесе сапатизмнен туындады. Солтүстік Америка еркін сауда келісіміне қарсылық білдіріп, Мексиканың абориген халқының құқықтарын мойындау және қорғау үшін күресті. Бұл қозғалыс мексикалық үкіметке қарсы, аборигендерді қаржылық қанау сияқты мәселелерді тоқтату және мексикалық азаматтар арасындағы нәсілдік, этникалық және гендерлік ерекшеліктерді мойындау үшін күресті. Ол былай деді: "Біз жауынгерлерміз, сондықтан өз рөлімізді және уақытымызды білеміз. Маркос кейіпкері қажет емес, ол жаратылған, ал енді оның жасаушылары, сапатистер, оны жоюда. " Ол бұл мәлімдемені "Менің атым Галеано. Көтерілісші Субкоманданте Галеано" деп қол қойып, жаңа бейне қабылданып жатыр дегенді білдірді.