Түркиядағы Ван провинциясының тарихи ауданы: Арсисса, Арчеш, Аржиш атауларымен белгілі. Армения патшалығының және Манзикерт эмиратының орталығы болған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Түркияның Ван провинциясындағы аудан мен муниципалитет.
District and municipality in Van Province, Turkey
Аркеш қаласының тарихы
Классикалық антикалық дәуірде қала Арсисса, ал Аркеш (Арчеш) атауы армян тілінде, ал араб тілінде Аржиш деп белгілі болған. Византиялықтар оны Арзес (Ἂρζες немесе Ἀρζές) деп білген, ал 10-ғасыр императоры Константин VII Порфирогенет өзінің «De administrando imperio» (XLIV тарау) еңбегінде қаланың Манзикерт Кайсит әмірлігінің билігінде болғанын жазған. Бұл шағын аймақ бірнеше билеуші мемлекеттердің астанасы болды. Қала ежелгі Армения Корольдігінің құрамындағы Туруберан провинциясының маңызды орталығы еді. Ерте орта ғасырларда қала арабтар мен византиялықтар арасында бірнеше рет иесі ауысты. 1020-жылдардың ортасынан бастап Аркеш византиялықтардың билігінде болды. 1054 жылы Селжүк түркілері, Туғрул басшылығымен, сегіз күндік қоршаудан кейін қаланы басып алып, тонады. 14 ғасырдың басында қала Ильханидтердің уәзірі Әли Шах тарапынан нығайтылды. Аркеш Қарақоюнлу мемлекетінің құрамына кірді, кейіннен Осман империясының бір бөлігі болды. 18 ғасырдан бастап Ван көлінің деңгейінің көтерілуіне байланысты ескі қала (Аркеш) біртіндеп жоғалып кетті. 19 ғасырдың екінші жартысына қарай ғимараттардың, шіркеулердің және тұрғын үйлердің қалдықтары аз ғана қалды. Ескі Аркеш/Эрчиш суға батқаннан кейін, 1841 жылы қала солтүстікке, Алада деп аталатын биік жерге көшірілді. Сол жерде Акантс (Նոր Արճեշ, армян тілінде «Жаңа Аркеш», түрік тілінде Эрчиш) деген жаңа қала салынды. Жаңа орналасқан жер ескі қаланың атын, ерекшелігін және көптеген тұрғындарын мұра еткенімен, ескі қаланың бір бөлігі айналасындағы ауылдарға, мысалы, Челебибағыға қоныс аударды. 2011 жылдың 23 қазанында қала күшті жер сілкінісіне ұшырады.
During Classical Antiquity, the town was known as Arsissa, and Archesh (Arčeš) in Armenian and Arjish in Arabic. The Byzantines knew it as Arzes (Ἂρζες or Ἀρζές) and the 10th century emperor Constantine VII Porphyrogennetos wrote in his De administrando imperio (Chapter XLIV) that it was under the rule of the Kaysite emirate of Manzikert. This small district served as the capital city of a number of ruling states. It was the main center of the province of Turuberan as part of the ancient Kingdom of Armenia. The city changed hands on several occasions between the Arabs and the Byzantines, in the early Middle Ages. From the mid 1020s onwards Archesh was governed by the Byzantines. In 1054, it was captured and sacked by the Seljuk Turks commanded by Tuğrul after an eight day siege. It was fortified in the early 14th century by the Ilkhanid vizier Ali Shah. Archesh became part of the Qara Qoyunlu state and later became a part of the Ottoman Empire. From 18th century, because of the increase of level of Lake Van the old town (called Archesh) slowly disappeared. By the second half of the 19th century few traces of the buildings, churches and dwelling houses remained. After old Archesh/Erciş was flooded by water, the city was moved to north to a much higher place called Alada in 1841. There the new town was built called Akants (Նոր Արճեշ (, New Artchesh in Armenian and Erciş in Turkish). While the new site inherited the old city's name and identity, as well as most of the population, some of the old site's residents moved out into the surrounding countryside instead and settled in villages such as Çelebibaği. The city was shaken by a major earthquake on 23 October 2011.
Үкімет
Аудан әкімі Нури Мехметбейоғлы Ершіс муниципалитетіне сенім білдірілген тұлға ретінде тағайындалды.
District Governor Nuri Mehmetbeyoğlu was appointed as a trustee for the Erçis municipality.
Халық саны
2022 жылдың соңында ауданның жалпы халқы 171 000 адамды құрады. Бұл Ван көлінің солтүстігіндегі кіші жазықтарды Doğubayazıt және Диядин аудандарынан одан да солтүстікке қарай бөліп тұратын жалпы таулы белдеудің бір бөлігі. Жазда ыстық әрі құрғақ, қыста суық болады.
The total population of the district at the end of 2022 was 171,000. This is part of a general highland belt that separates the small plains north of Lake Van from the districts of Doğubayazıt and Diyadin further north. with hot, dry summers, and cold winters.