Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Топонимика
Қазіргі Гюрун атауы, ең болжамдысы, қола дәуіріндегі Анатолиядағы Тегарама қаласының есімінің бұрмалануы болып табылады. Армян тілінде бұл қала Гурин немесе Гюрин деп белгілі. Күрд тілінде бұл жер Гирін деп аталады.
The current name Gürün is most probably a corruption of the ancient name Tegarama, a city in Anatolia during the Bronze Age. In Armenian, the town is known as Gurin or Gyurin In Kurdish the locality is known as Girîn.
Ежелгі тарих
Қала Ежелгі Ассирия патшалығы мен Хетт империясы кезінде қоныстанған. Аудан ішінде б.з.д. 2000 жылға дейінгі ежелгі тас үңгірлер орналасқан. Бұл үңгірлер Хетт кезеңінде, мүмкін, пәтерлер жиынтығы ретінде пайдаланылған болуы мүмкін. Үңгірлер соңғы уақытқа дейін жергілікті халық тарапынан суық қойма, отын сақтау орны және мал азығы сақтау үшін қолданылып келді, қазір ол келушілерге ашық. Қала әкімі Нами Чифтчи Daily Sabah газетіне берген сұхбатында: «Біздің сарапшы инженерлер немесе осы саланың білгірлері анықтаған нақты мерзіміміз жоқ. Сондықтан мен тарихшыларымызды Гюрунге шақырамын. Келіңіздер, біліміңіз бен құралдарыңызды алып, осы үңгірлерді зерттеп, олардың жасы туралы деректерді анықтап, оны әлемге жариялайық», – деді.
The city was inhabited during the Old Assyrian Kingdom and Hittite Empire. Ancient rock caves dating to 2000 BC are located in the district. The caves would have been in use, possibly as a kind of apartment complex, during the Hittite period. The caves were also "used as a cold storage area, woodshed and animal feed storage area by local people until a short time ago", and are now open to visitors. Nami Çiftçi, the town's mayor, told Daily Sabah that they "don't have a precise date determined by expert engineers or by people who are well versed in this field, so I invite our historians to Gürün. Come, bring your knowledge and your tools, study these caves so that we can have the data regarding their age, and we can announce it to the world".
Қазіргі тарих
Армян геноциді кезінде қаланың армян халқының көп бөлігі жер аударылып, қаза болды. "Қош сау бол, Антура" атты естеліктерге сәйкес, геноцидке дейінгі жылдары армян халқы Гюрунда тұрақтылыққа қол жеткізген, кем дегенде бір армян отбасының кең аумақты жерлері мен баулары болған. 1915 жылы Осман үкіметі бұл жерлерді тартып алды, ал армян халқы оңтүстік және батысқа қарай Сирия шөліне жер аударылды, соңында Хомс және Хама қалаларына жетті. 1899 жылы Бостонда Гюрун армян студенттер бірлестігі құрылды, кейін ол Гюриннің туған жер одағына айналды. Одақтың бастапқы мақсаты геноцидтен аман қалғандар мен олардың отбасыларына көмек көрсету болды және ол әлемнің түкпір-түкпірінде бөлімшелер ашты. Туған жер одағы 1930-1933 жылдары Нью-Йоркте және 1976-1981 жылдары Нью-Джерсиде екі мерзімді журнал шығарды, сондай-ақ "Бадмакирк Гурини" ("Гюриннің тарих кітабы", 1974, Бейрут) атты кітап жариялады. Одақ Еревандағы Гюрун армяндарымен бірлесіп, Совет Армениясында Нор-Кюрин ауылын құрды. Ұйым ХХ ғасырдың соңында таратылды, себебі Гюрунда туған соңғы армяндар қарттықтан қайтыс болды. 2018 жылдың қыркүйегінде Гюрундағы қираған армян шіркеуінің жаңартылатындығы туралы хабарланды.
During the Armenian Genocide, a sizable portion of the city's Armenian population was deported and killed. According to the memoir Goodbye, Antoura, during the pre genocide years the Armenian population had achieved a level of stability in Gürün, with at least one Armenian family owning large swathes of land and orchards. In 1915, the Ottoman government appropriated these lands, and the Armenian population was deported southward and westward into the Syrian desert, eventually reaching the cities of Homs and Hama. A student association of Armenians from Gürün was founded in Boston in 1899, which later became the Compatriotic Union of Gurin. The union's initial purpose was to assist survivors of the genocide and their families, and it established chapters across the world. The compatriotic union published two periodicals, one from 1930 to 1933 in New York and another from 1976 to 1981 in New Jersey, as well as a book titled Badmakirk' Gurini ("History Book of Gurin", 1974, Beirut). The union cooperated with Armenians from Gürün in Yerevan to found the village of Nor Kyurin in Soviet Armenia. The organization was dissolved in the late 20th century, as the last Armenians born in Gürün died of old age. In September 2018, it was announced that a dilapidated Armenian church in Gürün would be renovated.
Демография
Өзінің "Сейахатнаме" еңбегінде Евлия Челеби қаланың халқының толығымен түркімендерден тұратынын айтқан. 1914 жылы Гюрун қазасында 13 874 армян тұрды, оның ішінде бес армян ауылы және бірнеше шашыраңқы елді мекендер болды. Гюрун қазасының орталығы – Гюрун қаласында 12 168 адам тұрды, олардың 8 406-сы армян болды.
In his Seyahatname, Evliya Çelebi claimed that the town's population then was wholly made up of Turkomans. In 1914, there were 13,874 Armenians living in the kaza of Gürün, which contained five villages that were exclusively Armenian and a few scattered settlements. Gürün, the kaza's seat, had 12,168 residents, 8,406 of whom were Armenian.