Кіріспе

Қарабұрын аймағы оңтүстікте орналасқан Чешмеге қарағанда салыстырмалы түрде кем зерттелген, оның 20 пайыздық қалалану деңгейі Измир провинциясындағы ең төменгі көрсеткіш, бірақ ол оңтүстік көршісінің және оған байланысты тарту орындарының қарсылығын тудырады, әсіресе жаппай туризмнен қашып тырысатындар үшін. Мұражайдың жағалауында әдемі шығанақтар мен кеспе тас немесе құмды жағажайлар бар, олар әлі де сырттан келгендерге көптеген жаңалықтар сыйлайды, бірақ аудан орталығынан сәл солтүстікке қарай бір неміс демалыс шаруашылығы бар. Жалпы алғанда, Чешмеге қарағанда, туризмнің орнына ауыл шаруашылығы, балық аулау және мал өсіру аудан экономикасының негізгі салалары болып табылады. Қарабұрынның флорасы мен фаунасы Анатолия материгінен ерекшеленетін ерекшеліктерге ие. Қарабұрын аты Түркияда осы аумақта өсетін гүлдердің алуан түрлілігін, әсіресе нарцисс пен гиацинтті еске түсіреді.

Негізгі ерекшеліктері

Қарабурун мен Измир орталығы арасындағы арақашықтық 100 км (шамамен 60 миль) және Чешме маңындағы төлемдік жолға дейін тұрақты автобус қатынасы мен үш жолақты заманауи тас жол бар. Жолдың қалған бөлігі кей жерлерде тар және қисық, сондықтан Измирден Қарабурунға жетуге екі сағатқа дейін уақыт жұмсалуы мүмкін. Аумақтық жол жарым аралының шығыс жағалауымен солтүстікке қарай жүреді, алдымен Мордоғанға жетеді, ол Қарабуруннан басқа, өзінің әкімшілік орталығы бар ауданның жалғыз басқа елді мекені болып табылады. Қарабуруннан кейін сол жол жарым аралының ұшына дейін созылады, содан кейін батысқа бұрылып Кішібақша ауылына жетеді.

Тарих

Бұл аймақтың ең ежелгі аты Мимас болған, ол грек мифологиясында құдайлар мен алыптар арасындағы соғыста Гефест өлтірген Гайяның ұлына сілтеме жасайды. Гомер өзінің "Одиссеясында" қазіргі Боздағ тауына айналған "желді Мимас" тауынан айтады. Мимас тауы Ирис, Лето және Нарцисс есімдерімен де байланысты. Иониядан Византия кезеңіне дейін аймақ Стелар немесе Стилариус, генуэздердің кезінде Калеберно, ал Осман империясы тұсында Ахырлы деп аталған. Қарабурун атауына қатысты әр түрлі пікірлер бар. Бірі, муниципалитет сайтында айтылғандай, бұл Калеберно атауының өзгеруі болуы мүмкін. Тағы бір мүмкіндік түрік тіліндегі атаудың мағынасымен байланысты болуы мүмкін, ол "қара мүйіс" дегенді білдіреді, бұл теңізден келген теңізшілер үшін Қарабурун түбегіне өте сәйкес сипаттама. Аймақ тарихымен бай, бірақ ежелгі грек, Византия және Осман дәуірлеріндегі жалғыз ірі қалалық орталығы Эритрей болған. Бүгінде Ілдіре ауылы ежелгі қала орнында орналасқан және Чешме қаласына бағынышты. Кішкентай елді мекендердің іздері қола дәуіріне дейін жетеді. Қарабурун – Измірдің ең соңғы құрылған ауданы, ал Қарабурун қаласы 1902 жылы муниципалитет болып құрылған. 1867 жылдан 1922 жылға дейін Қарабурун Айдин вилайетінің құрамына кірген. 1914 жылғы Осман халқының санағына сәйкес, Қарабурун ауданында 18 772 адам тұрған, оның ішінде 9 934 грек және 8 838 мұсылман болған.

Экономика

Ауыл шаруашылығы, балық аулау және мал шаруашылығы Қарабурун экономикасының басты салалары болып табылады. 2007 жылы ауданның бір тұрғынға шаққандағы орташа жылдық табысы 3673 АҚШ долларына бағаланды. Қарабурунның шетелмен сауда байланыстары шамалы, 2007 жылы жалпы экспорт 26319 АҚШ долларын құрады, оның көп бөлігі гүлдер, сондай-ақ зәйтүн, зәйтүн майы және артишоктер. Жер астындағы пайдалы қазбаларға мәрмәр кеніштері, базальт кендері, құрылысқа қолданылатын тақта тас және керамикаға арналған саз кіреді. Бұрын сынап та өндірілген. Сол жылы аудандағы компаниялардың жалпы саны 525 болды. 2007 жылы Қарабурун қаласында бір филиалда жұмыс істейтін бір ғана банк болды. Қарабурун ауданындағы тұрғын үйлердің жалпы саны 8912-ге жетті, оның маңызды бөлігі маусымдық тұрғындарға тиесілі екінші тұрғын үйлерді құрады. Ауданның жалпы орналасу сыйымдылығы 982 төсек-орынды құрайды, оның ішінде Мордоған муниципалитетінің үлесі айтарлықтай. Қарабурунның сауаттылық деңгейі жүз пайызға жуық, сонымен қатар аудан мұғалімге шаққанда 12 оқушының (2007 жылы) болуымен үлкен артықшылыққа ие. 2007 жылы Қарабурун қаласында 1447 науқасқа бір дәрігер қараған.

Басқа ақпарат

Қарабурунға жақын орналасқан Сазақ тасталып кеткен ауылы бар, оның тұрғындары Лозанна шарты аясында 1923 жылы Грекия мен Түркия арасындағы халық алмасуға ұшырады. Сазақ бүгінде Қарабуруннан келген туристер сирек баратын көшпенді қала. Қарабурун орталығындағы халық саны қалыпты 2500-ге дейін азайғанда және жаздық үйлердің иелері кеткенде қыс мезгілінде бүкіл аймақ өте тыныш болады. Дегенмен, оның таңғажайып шатқалдары мен биіктіктері кез келген маусымда жаяу саяхатшылардың сүйікті орнына айналдырады. Көп жылдар бойы Измирден осы жарым аралдың екі орталығына паромдық қызмет ашу туралы әңгімелер айтылып келеді, бұл келушілерге құрлық жолының қиын соңғы бөлігінен құтылуға мүмкіндік беретін тиімді қадам болар еді, бірақ жоба долмуш иелерінің қарсылығына тап болды.