Кіріспе

1966 жылдың 30 наурызында Оңтүстік Африкада жалпы сайлаулар өтті. Нәтижесінде Х. Ф. Верверд басшылығымен Ұлттық партия тағы да толық жеңіске жетті. Бұл сайлау биліктегі Ұлттық партияның күшін нығайтты, олар алғаш рет парламентте үштен екі көпшілікті құрады. Басты оппозициялық Біріккен партия халықтың дауыс беруінен алған үлесін сәл арттырды, бірақ оның парламенттегі өкілдігі айтарлықтай азайды. 1965 жылғы Конституцияға түзету заңымен Оңтүстік Африкадағы ақ сайлаушылар үшін Ассамблея палатасының орындары 150-ден 160-қа дейін арттырылды. Сонымен қатар, Оңтүстік-Батыс Африкадан (қазіргі Намибия) келген ақ сайлаушылар үшін алты орын қарастырылды. Түсті адамдардың өкілдері үшін де төрт орын сақталды, олар 1966 жылы қайта сайлауға түспеді. Сайлаудан кейін, 6 қыркүйекте премьер-министр Верверд қаза табады.

Түсті өкілдер

Төрт түсті өкілдерді екінші сайлау 1961 жылдың 4 қазанында, 8 қазандағы жалпы сайлаудан (тек ақ тісті сайлаушылар үшін) бұрын өтті. 1951 жылғы Сайлаушылардың бөлек өкілдігі туралы заңға сәйкес, мүшелер 1961–1966 жылдардағы Парламент таратылғанға дейін қызмет етуге сайланды. 1965 жылы өткен сайлауда Прогрессивті партия (ПП) Кейп провинциялық кеңесінде түсті терілі сайлаушыларды білдіретін екі орынды жеңіп алды. Ұлттық партия (ҰП) үкіметі төрт қосымша Прогрессивті партия депутатының сайлануы мүмкіндігіне алаңдады. Оппозициялық Біріккен партия (БП) да егер қолдауындағы төрт тәуелсіз депутат жеңіліп қалса, қолдауын жоғалтатынынан қорқады. Парламент 1965 жылғы Сайлаушылардың бөлек өкілдігі туралы заңға түзетулер енгізді. Бұл заң аясында қазіргі түсті терілі өкілдердің өкілеттігі 1966 жылдың қазанына дейін ұзартылды. 1966 және 1968 жылдарғы Сайлаушылардың бөлек өкілдігі туралы заңға енгізілген тағы бір түзетулер мерзімді 1966–1970 жылдардағы Парламент таратылғанға дейін ұзартты. Содан кейін Парламентте түсті терілілердің өкілдігі жойылатын болды.

Нәтижелер

Барлығы 356 кандидат ұсынылды; 154-і Ұлттық партиядан, 141-і Біріккен партиядан, 26-сы Прогрессивті партиядан, 22-сі Республикалық партиядан, 10-ы Фронт партиясынан, екі тәуелсіз кандидат және бір Христиандық Ұлттық партиядан. Республикалық, Фронт және Консервативті ұлттық топтар бұрынғы жалпы сайлауларда қатыспаған жаңа оңшыл партиялар болды. Он сегіз кандидат қарсылықсыз сайланды, олардың 17-сі Ұлттық партияны, ал біреуі Біріккен партияны ұсынды. Прогрессивті партия УП-дан бұрын шығып кеткен Хелен Сузманның Хоутон округін 117 дауыс айырмасымен сақтап қалды.