Олту тарихы және мәдени мұрасы

Тарих

Олту қаласында табылған жазу 7 ғасырға жатады, бірақ осы елді мекен одан да ертерек құрылған. Қаланың қамалы бұрын Мамикон нахарарларына тиесілі болған, кейін Багратунилерге өтті. Әкімшілік жағынан, ол Тайк провинциясының Вок'аге аймағының шегінде орналасқан. Келесі ғасырларда Олту тікелей Сәлжұқ түркілерінің, моңғолдардың және түрікмен тайпаларының билігіне көшті. Османдықтар 16 ғасырда грузиндерден Олтуді жаулап алды. 1829 жылдың жазында Ресей империясы аймақты бақылауға алды, бірақ бейбіт келісімге келгеннен кейін оны Осман империясына қайтарды. 1920 жылдың қыркүйегінде, Армения Олту округіндегі Пенектегі стратегиялық көмір кенін өзін-өзі басқаратын күрд жасақтарынан тартып алғаннан кейін үш ай өткен соң, Казым Карабекир басқаратын түрік әскері бүкіл Олту округін қайта басып алды, бұл түрік-әрмен соғысының бастауы болды. Соның нәтижесінде, Олтуды қоса алғанда, Карс облысы Түрік ұлттық азаттық соғысы кезінде түрік бақылауына қайта келді. Бұл аннексия Карс шартымен бекітілді. Олтудағы ең маңызды тарихи орын – қамал. Сонымен қатар, Олту-Пенек аңғарының төңірегіндегі төбелерде ерте антика және орта ғасырлық шіркеулер мен қамалдар орналасқан: Cücürüs, Körolu, Olur, Kamhis, Sağoman, Olan және жақын орналасқан Kız. Жоба 2021 жылы аяқталуға тиіс, содан кейін шіркеу кітапханаға айналады. Газилер ауылында 12 ғасырға жататын Салтукид қамалы және 1784 жылы салынған шағын Осман мешіті бар. 1878 жылы аудан Ресей империясының құрамына кірді. Ресей билігі 1897 жылы халық санағын жүргізді, нәтижесінде Олту ауданында, қаламен бірге 31 519 адам тұрған, олардың 20 719-ы түркілер (65,7%), 3 505-і күрдтер (11,1%), 3 125-і армяндар (9,9%), 2 704-і гректер (8,6%) және 1 038-і орыстар (3,3%) екені анықталды. 1914 жылы Олту қаласының халқы 3 258 адамды құрады, олардың үштен екісі армяндар, ал қалғаны түркілер, орыстар және басқа да халықтардан тұрды.

An inscription found in Oltu's castle has been dated to the 7th century A. D.(see below), but the settlement is known to have been established much earlier. The city fortress had once belonged to the Mamikonian nakharars and later passed into the hands of the Bagratunis. Administratively, it was found within the borders of the region of Vok'aghe in the province of Tayk. In the following centuries, Oltu successively passed into the control of the Seljuk Turks, the Mongols and Turkmen tribes. The Ottomans conquered Olti from the Georgians in the sixteenth century. In the summer of 1829, the Russian Empire took control of the region, but ultimately relinquished it to the Ottomans upon the conclusion of peace. In September 1920, 3 months after Armenia had seized the strategic coal fields of Penek in the Olti Okrug from the self governing Kurdish militias, Turkish forces led by Kazım Karabekir recaptured the entire Olti Okrug, setting the stage for the Turkish–Armenian War—as a result of which, the Kars Oblast including Oltu was brought back under Turkish control in the midst of the Turkish War of National Liberation. The annexation was confirmed by the Treaty of Kars. The primary historical sight in Oltu is the castle, Late antique and medieval churches as well as fortresses are located in the hills surrounding the Oltu Penek valley at Cücürüs, Körolu, Olur, Kamhis, Sağoman, Olan, and nearby Kız. The project is supposed to complete in 2021, and the church will be converted into a library. In the village of Gaziler there is a 12th century Saltukid castle with a small Ottoman mosque built in 1784. The district became part of the Russian Empire in 1878. The Russian authorities held a census in 1897 showing that the district of Oltu, including the town, had 31,519 inhabitants of whom 20,719 were Turks (65.7%), 3,505 Kurds (11.1%), 3,125 Armenians (9.9%), 2,704 Greeks (8.6%) and 1,038 Russians (3.3%). In 1914, the town of Oltu had a population of 3,258, two thirds of whom were Armenians, with the remainder consisting of Turks, Russians, and Roma people among others.

География

Олту Түркияның солтүстік-шығысындағы Чорух өзенінің саласы – Олту бұлақ аңғарында орналасқан. Аңғардан тыс жердің бедері таулы, және тау ормандарына толы. Ең биік таулары – 3030 метрлік Ақдағ және 2000 метрлік Қырдағ. Жылдық орташа температурасы 10,2 °C. Олту өзінің Олту тасымен немесе Олту әшегімен танымал, ол матовый жылтыр қара түсті және зергерлік бұйымдар, дән, кілт сақиналары, түтіктер мен қораптар жасау үшін өңделеді.