Соңғы мұз дәуірінен бергі мұздықтардың шегінуі және қазіргі заманғы өзгерістері
Holocene glacial retreat
Жаһандық мұздықтардың 19 мың жыл бұрын басталып, 15 мың жыл бұрын үдеген шөгінуі. Голоцен дәуіріндегі мұздықтардың еріп, Солтүстік Америка мен Еуропаның географиясына әсері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаһандық мұздықтардың кемуі шамамен 19 000 жыл бұрын басталып, шамамен 15 000 жыл бұрын жылдамдады. Соңғы (Кіші мұз дәуірінен кейінгі) әсерлер. Голоцен мұздықтарының кемуі – бұл географиялық құбылыс, ол мұздықтардың (мұздықтардың) бұрын Соңғы мұздық максимум кезінде кеңеюінен кейін жалпы кемуін қамтиды. Мұздықтардың кемуі шамамен 19 000 жыл бұрын басталды және шамамен 15 000 жыл бұрын жылдамдады. 11 700 жыл бұрын күрт жылынудан басталган Голоцен Солтүстік Америка мен Еуропаның қалған мұздықтарының қарқынды еруіне әкелді.
Global deglaciation starting about 19,000 years ago and accelerating about 15,000 years ago
recent (post Little Ice Age) effects
The Holocene glacial retreat is a geographical phenomenon that involved the global retreat of glaciers (deglaciation) that previously had advanced during the Last Glacial Maximum. Ice sheet retreat initiated ca. 19,000 years ago and accelerated after ca. 15,000 years ago. The Holocene, starting with abrupt warming 11,700 years ago, resulted in rapid melting of the remaining ice sheets of North America and Europe.
Антарктида
Радиокөміртектік талдау арқылы 18 000 жыл бұрын Александр аралында мұздықтардың шегінуінің басталғаны анықталды. Ларсен мұздық шельфі соңғы бағалау бойынша, голоценнің басында 10 700 жыл бұрын қалыптасқан. 1995 жылы Ларсен А мұздықтарының белгілі бір бөліктері құлап, 2002 жылы Ларсен Б мұздығының үлкен бөлігі құлады. Голоцен кезеңінде мұздықтан босаған тағы бір аймақ – Норвегиядағы Свалбард архипелагындағы Шпицберген аралы. Соңғы 12 000 жылдан бері ашық жартастар биогендік қабыршақтану, тоңның әсерінен бұзылу және мұздықтардың шегінуінен туындайтын кернеудің азаюы салдарынан эрозияға ұшырап келеді. Голоцен кезеңіндегі жаңа мұздыққа ықпал еткен Агасзиз көлінің еріген суы, кем дегенде Исландияға дейін мұздықтардың белсенділігінің күшеюіне әкелді. Атмосфера температурасының және Лабрадор теңізіндегі судың жылуы Гренландия жағалауында басталып, ішке қарай бағытталған мұздықтардың еру жылдамдығын арттырды.
Radiocarbon dating has been used to date the start of glacial retreat on Alexander island 18,000 years ago. The Larsen ice shelf was formed in the early Holocene at a latest estimation of 10,700 years ago. Certain segments of the ice shelf have collapsed as recently as 1995 for Larsen A and a large segment of Larsen B collapsed in 2002. Another area that has experienced deglaciation during the Holocene is Spitsbergen island within the Svalbard archipelago in Norway. For the last 12,000 years exposed rockwalls have been eroding due to a mixture of biogenic flaking, frost shattering, and stress relaxation that results when glaciers retreat. Meltwater from the glacial prehistoric Lake Agassiz contributed to the neoglaciation during the Holocene, which resulted in an uptick of glacial activity at least as far away as Iceland. Warming atmospheric temperatures as well as warming waters in the Labrador Sea accelerated the speed of deglaciation which started on the coasts of Greenland before heading inland.
Оңтүстік Америка
Солтүстік Патагония мұз алабы – неогляциация кезеңінде мұздықтардың белсенділігі күрт артып, өзгерген аймақтардың бірі. Сан-Рафаэль мұздығында 5,7 мың жыл бұрын, ал жақын орналасқан Колония мұздығында шамамен 4,96 мың жыл бұрын терминалдық мореналар қалыптасқан. Аргентина мен Чилиде орналасқан Оңтүстік Патагония мұз алабындағы кейбір мұздықтар 19 ғасырға дейін ең жоғарғы шегіне жеткенін мореналар куәландырып тұр. Оңтүстік Патагония мұз алабындағы мұздықтардың қалдықтарының тағы бірі – Чилидегі Лаго-дель-Торо көлінің жанындағы Эль-Канал төгілмесіндегі балқыған су арналарының пайда болуы. Аймақтағы мұздық көлдердің қалыптасу кезеңдерін анықтау үшін қабаттасудың әртүрлі деңгейлері зерттелді.
The Northern Patagonian Icefield is one of the locations that experienced a surge in glacial activity during the neoglaciation period. Terminal moraines formed 5.7 thousand years ago in the San Rafael Glacier and around 4.96 thousand years ago they formed in the nearby Colonia glacier. In the Southern Patagonian Icefield located in Argentina and Chile, some glaciers have actually been advancing to their peak extents as recently as the 19th century as evidenced by moraines. Another remnant of glacial activity in the southern Patagonian icefield is the creation of meltwater channels within the El Canal spillway found near the Lago del Toro in Chile. The different layers of stratification have been used to date different occurrences of glacial lakes in the region.
Жаңа Зеландия
Соңғы 30 жыл ішінде көптеген аймақтарда мұздықтардың шегінуі байқалса, Жаңа Зеландияның Оңтүстік Альп тауларындағы мұздықтар кеңейді. Жаңа Зеландиядағыдай жағалауға жақын орналасқан мұздықтар климат өзгерісіне өте сезімтал келеді және жергілікті климаттың өзгеруінің индикаторы болып табылады. Тасман теңізінде Жаңа Зеландияға жақын сулардың күшеюі күтілуде, бұл мұздықтардың массалық балансын төмендетуге алып келеді.
Within the last 30 years while most locations have experienced continue glacial retreat, glaciers located in the Southern Alps of New Zealand have advanced in position. Glaciers located near coasts such as those in New Zealand are especially responsive to climate change and serve as an indicator of local climate change. The anticipated warming waters near New Zealand in the Tasman Sea will lead to a reduction in glacial mass balance.