Әлеуметтік жіктелу және талғамның құндылығы

Кіріспе

Әлеуметтік күш – белгілі бір қоғамдағы әртүрлі адамдарға түрлі құндылықтар тағайындайтын күш. Әлеуметтануда ерекшелену – адамдардың қоғамдағы басқалардан өзгешелену және қашықтау үшін, сондай-ақ өздеріне жоғарырақ құндылық беру үшін саналы немесе санасыз түрде қолданатын әртүрлі стратегияларға негізделген әлеуметтік күш. Пьер Бурдье «Ерекшелену: Талғам туралы әлеуметтік сын» (La Distinction, 1979) еңбегінде билік иелерінің «жақсы талғам» сияқты эстетикалық ұғымдарды қалай анықтайтынын көрсетіп, адамның әлеуметтік тобы оның мәдени қызығушылықтарын, ұнатуын және ұнатпауын болжауға, тіпті анықтауға әкелетінін түсіндіреді. Әлеуметтік топқа негізделген саяси, әлеуметтік-экономикалық, нәсілдік және гендерлік ерекшеленулер қоғамдағы күнделікті өмірде нығайтылады. Джозеф Хит пен Эндрю Поттер «The Rebel Sell: Why the Culture Can't be Jammed» (2004) кітабында «ерекшеленуді» әлеуметтік стильдердің үнемі дамып отыратын әлеуметтік бәсекелестік ретінде сипаттайды, ал әлеуметтік трендтерді қабылдамаған ер және әйел адамдар тез уып, өз әлеуметтік тобы үшін маңызсыз болып қалады.

Мәдени айырмашылық

Мәдени ерекшеліктер мәдени капитал тұжырымдамасымен кеңейтіледі, ол адамның әлеуметтік активтері және биліктің сыртқы көрінісі немесе оның жоқтығының маңызды элементі болып табылады. Бурдье мәдени капиталдың жоғары деңгейіне ие адамдар – білім беру сияқты қаржылық емес әлеуметтік активтер, экономикалық мүмкіндіктерден тыс әлеуметтік мобильділікті ынталандыратын – қоғамдағы талғамды анықтауға ең көп мүмкіндік алады деп санайды. Төмен капиталға ие адамдар осы талғамды және жоғары және төмен мәдениеттің айырмашылығын заңды және табиғи деп қабылдайды, соның салдарынан капиталдың түрлері (экономикалық, әлеуметтік, мәдени) арасындағы айырбасқа қатысты қолданыстағы шектеулерді қабылдайды. Аз капиталға ие адамдар қажетті құралдардың болмауына байланысты мәдени капиталдың жоғары деңгейіне қол жеткізе алмайды. Мысалы, олардың мінез-құлқының ерекшеліктеріне байланысты классикалық өнер туындыларын сипаттау үшін терминология немесе оларды түсіну әдістері жетіспеуі мүмкін. Бурдье пікірінше, «басым» талғам формаларын қабылдау – «символикалық зорлық-зомбылықтың» бір түрі. Яғни, осы талғамның ерекшеліктерін табиғи санау және оны қажет деп мойындау, басым таптарға өз әлемін анықтау құралын жоққа шығарады, бұл аз капиталға ие адамдарға зиян келтіреді. Сонымен қатар, егер бағынышты әлеуметтік топтар жақсы талғамның не бар, не жоқ екені туралы өз пікірлеріне ие болғандай көрінсе де, «жұмысшы табының эстетикасы – үстемдік табаның эстетикасы, ол үнемі өзін үстемдік табаның эстетикасы тұрғысынан анықтауға міндетті». Бурдье объектіленген мәдени капитал туралы айтты, онда адамдардың немесе заттардың визуалды эстетикасы ішкі мағынадан маңыздырақ. Бурдье суреттердің мәдени капиталдың жоғары деңгейіне байланысты тартымды болатынын айтады. Жизелинде Куйперс төрт еуропалық елдегі дене бітімін зерттеді. Оның зерттеуі бойынша, әлеуметтік жағдай мен сұлулық арасындағы байланыс еркектерде нашар, ал әйелдерде жоғары болды. Бұл зерттеу Бурдьедің эстетикалық бейімділігін көрсетті, өйткені Куйпер жас және білімді адамдардың түпнұсқалық сұлулыққа тартылатынын анықтады. Куйперстің зерттеулері мәдени капиталдың жұқпалы екенін көрсетеді. Мұндай мысалдарға жас ұрпақтардың дәстүрлі мәдениетке әртүрлі эстетикалық стильдермен енуі жатады. Әлеуметтанушы Макс Вебер әлеуметтік зерттеушілерге қарсы құндылықты бағалауды қолданады. Заң саласындағы әлеуметтанушы ғалымдар заң саясатын бекітушілер ретінде қарастырылады, олар заң шығарушыларға маңызды басшылық береді. Вебердің пікірінше, әлеуметтік ғалымдар қоғамдағы кез келген құндылыққа құштарлық танытуы керек. Әскери тапсырмалардың өзгеруі қоғамның қалыптасқан рөлге деген көзқарасын өзгертті. Әскерлер бейбітшілікті сақтаушылар ретінде қарастырылады және осы рөлмен сәйкестендіріледі, сонымен қатар жауынгер рөлінде болады. Терроризм – әскерилердің және қоғамның оларға деген қабылдауына әсер ететін тағы бір фактор. Терроризм – әскерилердің күресетін басты қауіп-қатері, бірақ бұл полиция күштерінің міндеті емес. Қоғам әскерилердің құрылымдық позициясын полициядан бөлек деп санайды. Азаматтық-әскери аралық жұмыс күшінің және әскери ұйымның рөлдеріне әсер етеді. Екі топ әлеуметтік, мәдени және білім алу ерекшеліктері арқылы өзара әрекеттеседі. Рөлдер әскери қызметкерлер мен азамат сарбаздары арасындағы қарым-қатынастар арқылы анықталады. Әлеуметтік факторлар, мысалы, қоршаған ортаға қауіп төндіру, әртүрлі әскери салалар үшін талқылауға әкелетін шиеленістерге әкелуі мүмкін.

Cultural distinction is expanded with the concept of cultural capital, which are the social assets of a person, and a key element of outward display of power or lack thereof. Bourdieu proposes that those with a high volume of cultural capital – non financial social assets, such as education, which promote social mobility beyond economic means – are most likely to be able to determine what constitutes taste within society. Those with lower volumes of overall capital accept this taste, and the distinction of high and low culture, as legitimate and natural, and thus accept existing restrictions on conversion between the various forms of capital (economic, social, cultural). Those with low overall capital are unable to access a higher volume of cultural capital because they lack the necessary means to do so. This could mean lacking the terminology to describe or methods of understanding classical artwork, due to features of their habitus, for example. The acceptance of 'dominant' forms of taste is, Bourdieu argues, a form of 'symbolic violence'. That is, the naturalization of this distinction of taste and its misrecognition as necessary denies the dominated classes the means of defining their own world, which leads to the disadvantage of those with less overall capital. Moreover, that even when the subordinate social classes might seem to have their own ideas about what is and what is not good taste, "the working class ‘aesthetic’ is a dominated aesthetic, which is constantly obliged to define itself in terms of the dominant aesthetics" of the ruling class. Bourdieu discussed an objectified cultural capital, where the visual aesthetic of people or objects is more important than the inner meaning. Bourdieu argues that pictures that are not attractive become appealing because of the high levels of cultural capital. Giselinde Kuipers evaluated physical looks among four European countries. Her study found the relationship of social position and beauty for males was weakest, but for females was highest. This study reflected Bourdieu’s aesthetic disposition because Kuiper found that young and educated people are attracted to an original beauty. Kuipers’ research presents evidence of cultural capital being more transmissible. Such examples being younger generations having different aesthetic styles into traditional culture. Sociologist Max Weber uses assessment of value judgments against socio scholars. Sociology scholars, in law, are commonly viewed as fixers of law policies who give important guidance to the law makers. Weber argues that socio scholars have to show passion for any value among society. Task changes in the military has changed the view on society for the role that is established. Soldiers are viewed as peacekeepers and identify with this role while also being in the role of a warrior. Terrorism is another factor that plays a role on military and their perception by society. Terrorism is a major threat that military deal with and are not typically tasks of police forces. Society sees the structural position of the military to be separate from police forces. Civil military divide influences roles of work force and military organization. The two groups interact by social, cultural, and educational differences. Roles are defined by relationships between military personnel and citizen soldiers. Social actors, like threats to environment, cause tensions that could be brought into discussion for differing sectors of military.