Кіріспе
Ресей шекаралары 16 ғасырдан бері әскери жаулаулар мен идеологиялық және саяси біріккендер арқылы өзгеріп келді.
The borders of Russia changed through military conquests and by ideological and political unions from the 16th century.
Ресей патшалығы
1480 жылы Угра өзеніндегі Ұлы тұру кезінде татарлардың жеңілісі Ресейдегі татар билігінің ресми аяқталуын білдірді. Иван III және Василий III 1478 жылы Новгород Республикасын, 1485 жылы Тверьді, 1510 жылы Псков Республикасын, 1513 жылы Волоколамскіні, 1521 жылы Рязаньді және 1522 жылы Новгород Северскіні жанекке алғаннан кейін орталықтандырылған орыс мемлекетін нығайтты. 1598 мен 1613 жылдар аралығындағы саяси тұрақсыздық кезеңі, "Апат заманы" деп белгілі болды, одан кейін 1613 жылы Романовтар билікке келді және патшалықтың кеңею және отарлау процесі жалғасты. Батыс Еуропа Жаңа әлемді отарлағанда, Ресей патшалығы негізінен шығысқа, солтүстікке және оңтүстікке қарай құрлықта кеңейді. Бұл ғасырлар бойы созылды; 19 ғасырдың соңында Ресей империясы Балтық теңізінен Қара теңізге, Тынық мұхитына дейін жетті және бір кезде Америкадағы отарларына (1732–1867) және бүгінгі Джибутидегі Африкадағы ресми емес отарларына (1889) ие болды, ол бір ай ғана сақталды.
Ресей Федерациясы
Кеңес Одағының тарауы тәуелсіз посткеңестік мемлекеттердің құрылуына әкелді, Ресейдің РСФСР-і 1991 жылдың желтоқсанында тәуелсіздігін жариялады және атын Ресей Федерациясы деп өзгертті. Ичкерия Чечен Республикасы – 1991–2000 жылдар аралығында Чечен Республикасының сепаратистік үкіметі. Грозный шайқасында Ресей жеңілгеннен кейін, Бірінші шешен соғысы 1997 жылдың қаңтарында Ресейдің президент Масхадовтың жаңа Ичкерия үкіметін мойындауымен және мамыр айында бейбітшілік шартына қол қоюымен аяқталды. Бірақ Ресей 1999 жылы қайтадан басып кірді, Чечен Республикасын қалпына келтірді, ал Ичкерия үкіметі 2000 жылы елден шығарылды. Ресей Федерациясы бірнеше көршілерімен аумақтық дауларға қатысты, оның ішінде Жапониямен Курил аралдары, Латвиямен Питаловский ауданы (1997 жылы шешілді), Қытаймен Тарабаров аралы мен Большой Уссурийский аралының бөлігі (2001 жылы шешілді), Каспий теңізінің шекаралары бойынша жағалаудағы көршілерімен және Эстониямен көршілес шекара бойынша. Ресей Украинамен Севастополь қаласының мәртебесіне қатысты дауласты, бірақ 1997 жылғы Ресей-Украина достық шартында оның Украинаға тиесілі екендігіне келісті, сондай-ақ адам тұрмайтын Тузла аралына қатысты таласын 2003 жылғы Азов теңізі және Керчь бұғазы туралы шартта бас тартты. Ресей Федерациясы сондай-ақ қарулы күштерін, қарулы жасақтарын және материалдық көмегін Трансднестр соғысынан кейін Молдавиядағы, 2008 жылғы Грузия соғысынан кейін Оңтүстік Осетия мен Абхазияның даулы аймақтарын құруға жәрдемдесу үшін пайдаланды. 2008 жылы Абхазия мен Оңтүстік Осетияны мойындағаннан кейін Ресей президенті Дмитрий Медведев АҚШ үстемдігіндегі "бір полюсті" әлемдік тәртіпке қарсы шығып, Ресей Федерациясының маңындағы және одан да алыс елдерде ықпал етудің артықшылықты аймағын жариялады. Осы қақтығыстардан кейін Трансднестрия және Оңтүстік Осетия Ресейге қосылу туралы ұсыныстар жасады. 2014 жылы Украинадағы айлар бойына созылған наразылықтардан кейін, Ресейге жақын украин президенті Виктор Янукович "Қадір-қасиет революциясы" кезінде биліктен құлатылды, Ресей әскерлері Украинаның Қырым түбегін басып алды, ал жедел өткізілген референдумнан кейін Кремль Қырым мен Севастопольді аннексиялады. Украина және халықаралық қауымдастықтың көп бөлігі аннексияны мойындамады. Бірнеше аптадан кейін Украинаның Донбас аймағында қарулы қақтығыс басталды, Кремль бұл қақтығыста тікелей қатысқан жоқ деп мәлімдеді, бірақ оған Ресей Федерациясының әскерлері, жауынгерлері, қару-жарақтары мен оқ-дәрілері көмектесіп отыр деп саналады. 2022 жылдың 21 ақпанында Ресей президенті Путин Украинадағы екі Донбас республикасының тәуелсіздігін мойындаған жарлыққа қол қойды және аймаққа басып кірді. Екі күннен кейін Ресей әскерлері Украинаның украиндық үкімет бақылауындағы аумақтарына ашық шабуыл жасады, бұл режімді өзгерту және Украинаның көп бөлігін немесе барлық аумағын басып алу әрекеті ретінде қарастырылды. Украинаның астанасы Киевті бір айдан астам уақыт бойы басып алуға сәтсіздікке ұшырағаннан кейін Ресей қорғаныс министрі соғыстың басты мақсаты "Донбасты азат ету" екенін мәлімдеді, бірақ кейіннен Ресей генералы Украинаның шығысы мен оңтүстігін Молдавиядағы сепаратистік аймақ Трансднестрияға дейін басып алуды көздеп отырғанын айтты. 2022 жылдың 30 қыркүйегінде Путин сөйлеген сөзінде Ресей Украинаның төрт жартылай оккупацияланған облысын – Донецк, Херсон, Луганск және Запорожье облыстарын аннексиялайтынын жариялады. Алайда Ресейдің осы аумақтарды аннексиялауын халықаралық қауымдастық кеңінен айыптады, Ресей аннексияланған төрт аймақтың толық аумағын бақыламайды және оның үкіметі жаңа халықаралық "шекараларды" сипаттай алмады.
Атластар
Блинников, Михаил С. Ресей және оның көршілерінің географиясы (Guilford Press, 2011) Интернет мұрағатынан қарыз алуға болады.
Catchpole, Brian. Ресей карталарының тарихы (1983)
Chew, Allen F. Ресей тарихының атласы: Өзгеріп келе жатқан шекаралардың мың жылдығы (2-ші басылым, 1967) Интернет мұрағатынан қарыз алуға болады.
Gilbert, Martin. Routledge Ресей тарихының атласы (4-ші басылым, 2007) 8-ші басылым, 2010 ж. Интернет мұрағатында қолжетімді.
Parker, William Henry. Ресейдің тарихи географиясы (Лондон университетінің баспасы, 1968) Интернет мұрағатынан қарыз алуға болады.
Shaw, Denis J. B. Заманауи әлемдегі Ресей: жаңа география (Blackwell, 1998) Интернет мұрағатынан қарыз алуға болады.
Catchpole, Brian. A map history of Russia (1983)
Chew, Allen F. An Atlas of Russian History: Eleven Centuries of Changing Borders (2nd ed. 1967) Borrow at Internet Archive
Gilbert, Martin. Routledge Atlas of Russian History (4th ed. 2007) 8th ed. 2010 at Internet Archive
Parker, William Henry. An historical geography of Russia (University of London Press, 1968) Borrow at Internet Archive
Shaw, Denis J. B. Russia in the modern world: A new geography (Blackwell, 1998) Borrow at Internet Archive