Кіріспе

2011 жылғы санақ бойынша Калькутта қаласының тілдік алуан түрлілігі:

Тілдер | Халық саны
------- | --------
Бенгалия | 2,763,291
Хинди | 1,027,173
Урду | 586,234
Одия | 26,158
Гуджарати | 25,667
Пунжаби | 15,913
Ағылшын | 8,900
Непали | 8,089
Синди | 3,724
Басқалар | 40,445
Барлығы | 4,496,694

Калькутта, Үндістан, негізінен жергілікті бенгалдардың (Готи және Бангал тегінен) этникалық қауымдастығымен қоныстанған. Үндістан Үкіметіне қарасты Үндістан статистика институтының мәліметіне сәйкес, 2011 жылы Калькутта қаласының халқы 4,5 миллион адамды құрады, оның ішінде жергілікті бенгалдардың үлесі шамамен 62% болды, бұл қала халқының басым бөлігін құрайды. Ал марварилер, бихарилер және урду тілінде сөйлейтін мұсылмандар сияқты этникалық топтар халықтың 36% құрайды, олар ірі азшылықтар санатына жатады. Калькуттаның басқа да әртүрлі шағын азшылықтарына келесілер кіреді: патандықтар, маратхилер, одиялықтар, гуджараттықтар, синдхилер, кашмирліктер, пунджабилер, непалдықтар, телугулар, тамилдер, англо-үнділіктер, ирактықтар, яһудилер, армянтар, тибеттіктер, гректер, парсылар, қытайлар және ирактықтар сияқтылар.

Қытай

Калькутта қаласының шығыс бөлігіндегі Чайна-таун – Үндістандағы жалғыз Чайна-таун. Бұрын 20 000 этникалық қытайдың мекені болған, 2009 жылға қарай халқы шамамен 2 000 адамға дейін азайды. Бұл 1962 жылғы Қытай-Үнді соғысынан кейін елдеріне қайтарылу, Үндістан азаматтығынан айырылу және жақсы экономикалық мүмкіндіктерді іздеп шетелге көшіп кету сияқты бірнеше фактордың салдарынан болды. Қытай қауымы дәстүрлі түрде жергілікті былғары өңдеу өнеркәсібінде жұмыс істеді және қытай мейрамханаларын ашты. Олардың көпшілігі Парк-Цирк және Топсия аудандарында тұрады. Қазіргі уақытта Калькуттада 10 000-ға жуық ирактық тұрады деген есеп бар.

Яһудилік

Калькуттаның еврейлері көбінесе Бағдадтан келген еврейлер. Бір кезде 6000-ға дейін жеткен қауым, Израиль құрылғаннан кейін шамамен 60-қа дейін азайды. Бүгінде Калькуттада шамамен 30 еврей қалды. Калькуттаға көшіп келген алғашқы еврей 1798 жылы қазіргі Сириядағы Алеппо қаласынан Шэлон Коэн болды. Калькуттадағы ең беделді еврей отбасы, әлде ата-баласы, жылжымайтын мүлік магнаттары Дэвид Джозеф Езра мен Элия Дэвид Езра болды. Олар Шоуринги, Эспланада және Неве-Шалом синагогы сияқты ғимараттардың тұрғызылуына үлкен үлес қосты. Сондай-ақ, бұл отбасы еврей қыздар мектебінің құрылуына мұрын қойды. Калькуттадағы Езра көшесі олардың құрметіне аталған. Қауымда Калькуттада бес тәуелсіз синагога бар, оның ішінде Қытай ауданындағысы да бар, олардың кейбіреулері бүгінде де жұмыс істеп тұр. Жаңа базардағы еврей кондитері «Нахум» Калькуттаның кондитерлік өнімдерінің арасында ерекше орынға ие. 1902 жылы құрылған «Нахум» 1916 жылы Жаңа базардағы қазіргі орнына көшірілді. Бүгінде оны негізін қалаушының немересі Дэвид Нахум басқарады. 1990 жылдары 50 жылдық үзілістен кейін Калькуттада өткен еврей тойына көптеген БАҚ өкілдері назар аударды. Израиль құрылғаннан кейін көптеген калькутталық еврейлер Израильде тұру үшін кетіп, еврей қауымының саны күрт азайды.

Армян тілі

Армениялықтар ежелгі заманнан бастап Үндістанмен сауда жасау үшін Бактрия арқылы құрлық жолымен сапар шекті. Олар "Үндістанның саудагер ханзадалары" деп белгілі болды, ал кейбіреулері император Акбардың сарайына қоныстанды. Ақырында, кейбіреулері Серәмпур мен Калькуттада қоныстанды, бұл Джоб Чарноктың шақыруымен болды делінеді. Армениялықтардың көрнекті өкілдерінің бірі, белгілі кәсіпкер Сер Апкар Александр Апкар Бенгалия сауда-өнеркәсіп палатасының төрағасы болды. Калькуттадағы бес армян зираты, соның ішінде Танградағы Қасиетті Үштік шіркеуіне іргелес орналасқан зират және армян шіркеуі армян қауымының мөлшерін көрсетеді. Асватор Морадханның 8000 рупилік сыйлығы 1821 жылы Армян колледжінің құрылуына көмектесті. Армян колледжі Майдан төңірегінде регби ойынын дамытуға зор үлес қосты. Армениялықтар Еркін мектеп көшесіне жақын ауданда қоныстанды, ол тіпті бүгінгі күнге дейін Армани пара ("армениялықтардың ауданы") деп аталады. Олар көбінесе үнді халқының құрамына сіңіп кетті, ал қазіргі таңда қауым тек бірнеше үйден тұрады.

Тибет

Тібеттіктер бастапқыда Калькуттаға жыл сайын қысқы маусымда келіп, бхутиялармен бірге жүн өнімдерін сатқан. 1951 жылдан кейін Калькутта көптеген тібеттіктердің мекеніне айналды, олар Сикким-Тибет шекарасы арқылы Калькуттаға келген. Қыс айларында көптеген тібеттіктер Веллингтон алаңының төңірегінде көше бойында қысқы киімдер сататын дүкендер ашады. Тибет қауымдастығы этностық тібет тағамдарын ұсынатын көптеген тібет мейрамханаларының ашылуына да үлес қосты. Тібет медицинасы Калькуттада созылмалы және емделмейтін ауруларға балама ем ретінде жақсы қабылданады.

Ауғандықтар

Калькутта 19 ғасырда Афғанстаннан (Патхандарды қоса алғанда) келген афған бизнесмендер үшін дәмдеуіштер мен жемістер сатуға танымал орын болды. Олар жергілікті жерде Кабуливала деп белгілі, бұл ат 1892 жылғы Кабулдан Калькуттаға көшіп келген адам туралы әңгімеден кейін берілген. Сондай-ақ, оларды, басқа да Үндістан аймақтарындағыдай, Хандар деп те атайды.

Грек тілінде

Гректер 16 ғасырда Осман және түрік шапқыншылығынан кейін Үндістанға көшіп келді. Калькуттада үлкен грек қауымдастығы болды, олардың көпшілігі грек Хиос аралынан шыққан ақсүйек отбасыларының жақын туысқандық байланыстағы тобы болды және британдықтармен сауда жасады. Ралли ағайындыларының фирмасы Калькуттадағы ең танымал грек аты болса керек; Раллилер 1960 жылдары Үндістан тәуелсіздік алғаннан кейін фирмаларын сатып, грек қауымдастығының көп бөлігі сияқты, одан кетіп қалды. Бүгінде фирма Tata Group компанияларының құрамында Ralli India деп аталады. Грек қауымдастығы 1782 жылы салынған Трансфигурация грек шіркеуінің маңындағы Амратолла көшесінде шоғырланған. Калькуттадан шыққан ең белгілі грек, мүмкін, 1910 жылы Еуропаға гастрольдік сапарға шыққан және Австрия императоры Франц Иосиф пен Ресей императоры Николай II сарайларында ойнаған дарынды скрипкашы Мари Никачи болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін ол Корфудағы отбасылық үйіне оралды. Гректердің қалаға қосқан үлесі Грек православие шіркеуіндегі алғашқы әлеуметтік жұмыстармен және «Үндістанның досы» лорд Рипонның жеке хатшысы Деметрий Паниоти атымен аталатын Майдандағы Паниоти фонтанымен еске алынады.