Кіріспе

Солтүстік Сомерсеттегі орманды шатқал, Англия.

Брокли шатқалы – Англияның Солтүстік Сомерсеттегі Брокли ауылының жанында орналасқан орманды шатқал. Шатқал Лулсгейт платосының батыс жиегінен өтеді, бұл плато Бристольдің оңтүстік-батысында орналасқан Мендип тауларының солтүстік бөлігін құрайтын карбон кезеңінің әктас төбелерінен тұрады. Бристоль халықаралық әуежайы шатқалдың жоғарғы бөлігінде орналасқан. Кішкентай жол шатқалдың бойымен созылып, төменгі жағында, Брокли ауылының жанында A370 тас жолымен қосылады. Атауы екі бритон сөзінің сирек кездесетін үйлесімінен туындаған; "combe" сөзі "қорғанылуы оңай, кішкентай, терең, құрғақ аңғарды" білдіреді, ал "brock" – "борсық" деген мағынаны береді. "Combe" сөзі Ұлыбританияның басқа аймақтарында "Coombe" және "Coomb" деп жазылады, бірақ мағынасы бірдей. 1868 жылы жарық көрген Ұлыбритания мен Ирландияның ұлттық газетінде Брокли шатқалы былай сипатталған: «Ауылға жақын, оңтүстік-шығыс жағында, Брокли Кумб орналасқан – терең, тар, ерекше әдемі шатқал, тік жартастардың арасына үңіліп кіретін, кейбір жерлерінде 90 метрге дейін көтерілетін құз. Оны көптеген әсем ағаштар көркейтіп, жартастардың барлық жарықтары мен тік беткейлері мохтар мен өсімдіктердің алуан түрлерімен толы. Мұнда қорғасын кені табылады және бағаналы базальттың үлкен массалары бар». Шатқал туралы екі бірдей аттас өлең жазылған. Біріншісі – британдық романтик ақын Сэмюэл Тейлор Колридждің «Брокли Кумб» өлеңі, оның тақырыбы «1795 жылдың мамыр айында Брокли Кумбтың сол жақ беткейіне көтерілген кезде жазылған жолдар»; екіншісі – британдық ақын Артур Хью Клоудың «Брокли Кумб» өлеңі. Джон Мариус Уилсон Брокли шатқалын «Колриджтің сүйікті демалыс орны» деп атаған. Оңтүстікте тағы бір, көбінесе бұзылмаған, шатқал – Гоблин шатқалы орналасқан.

Брокли Холл

Орман шаруашылығы қоршаған орманды жерлерде жүргізіледі. A370 тас жолынан төмен қарай, Брокли Холл деп аталатын грузин сарайы орналасқан, онда Смит Пигот отбасының өмірінің соңына дейін тұрған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде американдық солдаттар мұнда тұрып, өз есімдерін айналағы ағаштарға, тіпті үлкен тас қақпа тіректеріне жазып қалдырған. Соғыстан кейін сарайды жатақтар басып алған. 1960 және 70-жылдардың басында ол пәтерлерге жалға берілді, ал аумағында үйлер салынды. Шамамен 35 жыл бұрын сарай сатып алынып, жөндеуден өтті, содан кейін 4 жеке пәтер ретінде қайта сатылды, қазір әрқайсысының құны шамамен 900 000 фунт стерлингтей. Орман ішінде 18-шы ғасырдың соңы мен 19-шы ғасырдың басында қолданылған боулинг алаңының қалдықтары бар. Оны үлкен, пісіп-жетілген ыроқ ағаштары қоршап тұр, олардың бірін 1773 жылы Сэмюэл Иероним Гримм суретке түсірген.