Кіріспе

Heaven Cent – американдық жазушы Пирс Энтонидің «Ксант» сериясының он бірінші кітабы. Бұл «Тышқанның аңғары» (Vale of the Vole) кітабымен басталып, «Мунданиялық адам» (Man from Mundania) кітабымен аяқталатын трилогияның екінші кітабы.

Сюжетке кіріспе

Heaven Cent-тің басты кейіпкері - принц Долф, король Дор мен королева Иреннің ұлы және принцесса Айвидің кіші інісі. Оқиға Долфтың, жасөспірім шаққа дейінгі баланың, белгіленген ересек серігі Маров Бонспен бірге, Vale of the Vole-ден жоғалып кеткен сиқыршы Хамфриді табу үшін саяхатқа шығуымен басталады.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Әңгіме принц Долфтың әпкесі Айвидің төсегінде жатып, оның Занттың өткені мен қазіргі заманның суреттерін көрсетіп тұратын сиқырлы кебедісін қарауымен басталады. Дольф – король Дор мен патшайым Иреннің ұлы. Оның формасын өзгерте алу қабілеті бар, бұл оған кез келген жануарға айналу мүмкіндігін береді. Сиқырлы кебедейдегі суреттерді тамашалап отырғанда Дольф Игі жаратылыс Хумфри сиқыршысының жоғалуы туралы ойға келеді. Сиқыршыны табуға деген құштарлығы соншалық, ол ата-анасынан жауап іздеуге рұқсат сұрайды. Патшайым Ирен Дольфтың ізденіс жасауға жетілген жасқа келгенін, бірақ ол ересек серігімен бірге баруы керек екенін шешеді. Дольфпен кімнің бірге баруы керектігін талқылағаннан кейін, Дольф Маровтың оны сүйектерімен бірге сүйемелдеуін ұсынады. Маров – жүре алатын, сөйлей алатын қаңқа, ол Дольф оның құйрық сүйегін дұрыс тепсе, денесін көптеген пішіндерге айналдыра алады. Дольф пен Маров саяхатқа шыққаннан кейін, олардың алғашқы тоқталысы Игі жаратылыс Хумфри сиқыршысының сарайы болуы керек екенін түсінеді, оның жоғалуына қатысты қандай да бір іздерді табу үшін. Сарайға кіргеннен кейін Дольф пен Маров жоғарыдан қарағанда ғана көрінетін жасырын бөлмені табады. Жасырын бөлмеде «Жұмақтың кілті – жүз цент» деген жазу бар. Маров жазуда сөз ойыны бар екенін, ал қаңқа кілті – шындығында кораллдан жасалған арал екенін анықтайды. Сондықтан Дольф пен Маров аралды іздеп, Жұмақтың центін тауып, Игі жаратылыс Хумфри сиқыршысын қайтаруға аттанады. Дольф пен Маров Зант жерінде саяхаттары барысында түрлі жаратылыстарға кездеседі. Олар әрқашан рифмаланған алыптар, сүйекке аш және жаман иісті гарпиялар, қатыгез су қыздары және тағы да басқалар. Кітапта маңызды рөл атқаратын жаратылыстардың бірі – нагалар. Нагалар – жартылай адам, жартылай жылан, олар толық жыланға, толық адамға немесе аралас формаға айналу қабілетіне ие. Дольф пен Маров гоблиндер патшалығынан өтіп бара жатқанда нагалармен кездеседі, онда гоблиндер Нада, нага ханшайымын тұтқынға алған. Наданы құтқарып алғаннан кейін, Дольф пен Маров нага патшалығына оралады, онда Дольф, тым жас болса да, нага дәстүрі бойынша Надаға ресми ұсыныс жасайды. Нада Дольф пен Маровқа Жұмақтың центін табу жолында қосылады, ал олардың романтикалық қарым-қатынасы Нада Дольфке өзі одан көп жасқа үлкен екенін білдіргенше гүлдейді. Бұл ақпарат Дольфты таң қалдырса да, оның Надаға деген махаббаты әлсіремейді және ол уәдесін сақтайды. Дольф, Маров және Нада Жұмақтың центі орналасқан дұрыс аралды тапқанда, олар 900 жыл бойы 1000 жылдық жазасын өтеген сиқырлы ұйқыдағы қыз бар сиқырлы сарайға тап болады. Ұйқыдағы қыздың есімі Электра, ол 900 жыл бұрын Жұмақтың центін іске қосқандықтан, оны ұйықтату үшін сыйға тартты. Дольф ұйықтап жатқан Электраны сүйіп оятады, бірақ Дольфтың таңғалуы үшін Электра оны сиқырдан босатқан адамға үйленмесе, аман қалмайды. Бүкіл топ Рунья сарайына оралғаннан кейін, Дольф екі келісімі бар қыздармен не істеу керектігін шешуге тиіс. Екі әйелмен де, король мен патшайыммен де көп пікір алысқаннан кейін, Дольф розалардың сынағын өткізуді сұрайды. Дольф Электра үшін сары розаны таңдайды, бұл достықты білдіреді, ал Нада үшін қызыл розаны таңдайды, бұл махаббатты білдіреді. Электра сынақтан өтуге тырысатын алғашқы қыз болып табылады және ол Дольфке деген махаббатын білдіретін қызыл розаны таңдайды. Нада екінші болып, қызыл розаны жинауға тырысады, бірақ ол оны шын сүймегендіктен, розаның тікеніне тігіледі. Содан кейін Нада қара розаны жинап, өзін-өзі өлтіруге тырысады, бірақ Дольф оған қарай секіріп, тоқтатады. Дольф Надаға деген махаббатын, бірақ ол махаббаттың өзара еместігін түсіндіреді. Ақырында, Дольф екі қызға да ресми ұсыныс жасайды, тіпті король мен патшайым оған сенбесе де, бірақ Дольф пен қыздар келесі жеті жылда Дольф үйленер алдында барлық мәселелерді шешеді деп сенеді.

Гүлдердің сынағы

Розалар сынағы – әр түрлі түсті розалар бағының ортасында тұрған адам. Әрбір роза түсі бір эмоцияны көрсетеді: ақ – бейтараптықты, сары – достықты, қызғылт – романтикалық сезімді, қызыл – махаббатты, ал қара – өлімді. Шешім қабылданатын адам бақтың ортасындағы тіреуге тұрады, содан кейін сезімдерін көрсетуге тырысатын адам бақты аралап, ортадағы адамға деген сезіміне сай келетін түсті розаны таңдайды.