Кіріспе

Waco Custom Cabins – 1930 жылдардың соңында АҚШ-тың Waco Aircraft Company компаниясы өндірген жоғары сапалы, бір қозғалтқышты, төрт-бес орындық кабиналы сессипландар сериясы. "Custom Cabin" – бұл Waco компаниясының ұшаққа берген өзіндік атауы, және шағын айырмашылықтарға қарамастан, барлықтары матамен қапталған бипландар еді.

Дизайн

Waco Custom Cabins-тің барлығы дерлік радиалды қозғалтқыштармен жабдықталған (бір фабрикада жасалған ерекшелік бар, MGC 8) және сатып алушы коммерциялық түрде қол жетімді кез-келген қозғалтқышты таңдап алатын болған, ал Waco онымен жұмыс істейтін ұшақты құрастыратын. Сондықтан, модельдердің атауларының көптігіне себеп – бірінші әріп орнатылған қозғалтқышты көрсетеді. Кейбір модельдер белгілі бір қозғалтқышты қалағандар үшін ұсынылды, бірақ барлығы да жасалмады. Фюзеляж құрылымы сол кезең үшін тән болды – пішініне қарай жеңіл ағаш жолақтарымен жабықталған дәнекерленген болат құбырлар. Қанаттары шыршадан жасалған, әрбір қанатта екі лонжерон болған, ал элерон тек жоғарғы қанаттарда, жалған лонжеронға орнатылған. Жоғарғы қанаттардың астыңғы жағына бөлінетін жапсырмалар орнатылған, бірақ модельге байланысты екі түрлі конструкция қолданылған – ортаңғы хордаға (OC, UC және QC) немесе қанаттың артқы жиегіндегі дәстүрлі орналасқан жерге (GC және N) орналастырылған. N моделі ерекшеленеді, өйткені төменгі қанаттарында жапсырмалары бар жалғыз модель, ал E моделінде қарапайым жапсырмалары бар жалғыз модель болды. Қанатты тіреу жоғары және төменгі қанаттарды байланыстыратын, тік бұрышпен орнатылған N тіреуімен жасалған, сондай-ақ төменгі қанатты жоғарғы фюзеляж лонжеронына тіреудің бір тіреуімен көмектеседі, E сериясынан басқа, онда бұл тіреу ұшу және қону сымдарымен алмастырылған. Лифттер мен рульдер аэродинамикалық түрде тепе-теңдікке келтірілген және сымдармен бекітілген. Екеуі де реттелуге болатын, руль – жерде реттелетін жапсармен, лифттер – OC, UC және QC модельдерінде винт арқылы, ал GC, E және N модельдерінде сол жақ лифтте бір жапсармен реттелген. Негізгі қону шассисі олео тіреулерімен серпімді болған, ал барлық нұсқаларда құйрық дөңгелегі орнатылған, бірақ VN моделінде мұрын дөңгелегі болған.

Тағайындауды нақтылау

Уэко компаниясы сәтті екі қанатты кабиналық ұшақтар сериясын жасап шығарғанда, 1935 жылы бай жеке тұлғаларға немесе бизнеске арналған жаңа, жоғары сапалы кабиналық сесквипландарды ұсынды. Алғашқы екі қанатты ұшақтарға C әрпімен аяқталатын белгі берілген, бірақ жаңа Custom Cabin ұшағымен Waco жаңа дизайнды ескісінен ажыратуды шешті. Өндірісте қалған C типтері Стандартты кабинаны білдіретін C S типтері ретінде қайта кодталды, до 1936 жылы Waco тағы да атауын өзгерткенше. Мысалы, 1934 жылғы Стандартты кабина YKC, 1935 жылы YKC S, ал 1936 жылы YKS 6 болып қайта тағайындалды. 1936 жылы Waco ұшақ түрлерін қозғалтқыш пен модельдік белгілеусіз қысқаша атаумен көрсетуді бастады, нәтижесінде C 6, C 7 және C 8 пайда болды. Бірақ Waco сол жылдары әрбір жылға тек бір типті Custom кабинасын ғана жасады, сондықтан олар тиісінше QC 6, GC 7 және GC 8 сериялары деп аталады.

Пайдалану тарихы

Өзіндік кабиналар сериясы, жақсартылған көрсеткіштерінің арқасында танымал болды және көптеген шағын коммерциялық авиация фирмалары мен авиациямен байланысы жоқ бизнес тарапынан сатып алынды. 1935-1939 жылдар аралығында барлық түрлерінен (Waco E және Waco N серияларын қоспағанда) шамамен 300 жекешеленген кабиналы Waco ұшақтары өндірілді. Олардың кейбіреулері "атқарушылық тасымалдаушылар" ретінде пайдаланылды. Көптегендері Канаданың қалың ормандары мен бұталарында қызмет етті, онда олар қыс айларында шаңғыларда, ал жаз айларында EDO попландарымен ұшырылды. Осы канадалық Waco ұшақтарының көпшілігі қосымша есіктері бар жүк тасушылар ретінде тапсырыс беріліп, жасалды. 1936 жылы Саскачеван провинциясының Регина қаласындағы Speers Airways компаниясына тиесілі EQC 6 Канададағы әскери емес, үкіметтік басқарылатын алғашқы жедел жәрдем авиациясы болды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде, олардың үлгілері АҚШ (USAAC және US Navy), Ұлыбритания, Оңтүстік Африка, Австралия және Жаңа Зеландия сияқты одақтас елдердің әуе күштеріне тартылды. Көпшілігі көмекші ұшақтар ретінде қолданылды, бірақ шағын бөлігі АҚШ Азаматтық Әуе патрулінде 1942 жылдың наурызынан 1943 жылдың тамызына дейін АҚШ жағалауында 50 немесе 100 фунттық бомбалармен қаруланған суасты қайықтарына қарсы патрульдер жүргізді. Бір әскериге алынған ZGC 7, "Big Waco" деп аталды, RAF сериялық нөмірі AX695, Ұлыбританияның Ұзақ қашықтықтағы Шөл тобымен (LRDG) және олардың операцияларын қолдау үшін "Little Waco" деп аталған стандартты кабиналы YKC бірге қолданылды. Финляндия әуе күштерінің (Шведтік еріктілер әуе күштері) 19-шы ұшу полкі орыс-фин Қысқы соғысы кезінде фин әскери операцияларын қолдау үшін Waco ZQC 6 (OH SLA) ұшағын пайдаланды. Көптеген жеке кабиналы сериялы ұшақтардың бірнеше модельдері қазіргі уақытта АҚШ-та тіркелген, ал көбі қайта жаңартылуда. Бұл дизайн классикалық ұшақ иелері арасында әлі де танымал.

Нұсқалар

Waco Custom кабиналы сериясына 1935 жылдан бастап кеңейтілген кабиналы сессипландардың барлығы кірді және оларды алты негізгі модельге – OC, UC, QC, GC, RE және VN – бөлуге болады. Қосымша кіші типтері негізінен қозғалтқыш орнатуында (атаудың бірінші әрпімен немесе төменгі сызықша нөмірімен, яғни 1, 2) және модель жылымен (сызықша нөмірлері 6, 7, 8) ерекшеленеді. Әріптер тізбектеп қолданылмаған. Әрбір негізгі тип клиент қалаған кез келген қозғалтқышпен ұсынылды және сәйкесінше атаулар жасалды. Дегенмен, кейбір қозғалтқыштар басқаларына қарағанда танымал болды, нәтижесінде кейбір типтер ұсынылды, бірақ ешқашан құрастырылмады. Ұсынылған қозғалтқыштардың кең ассортиментіне байланысты орнатылған қозғалтқышты ауыстыру салыстырмалы түрде оңай және жиі кездесетін жағдай болды, бұл нақты ұшақ конструкциясы үшін дұрыс атауды анықтауда шатасуға себеп болды. RE сериясы бұрынғы модельдерге қарағанда аэродинамикалық жағынан жетілдірілген; қанаттары толығымен фанерамен қапталған, ал көтергіш жүктемені қабылдайтын массивті компрессиялық тіректің орнына, қанат құрылымын ағымдағы сызықты ұшқыш сымдар жиынтығы толықтырады. Бұл Waco кабинасы модельдерінің ішінде ең жоғары круиздік жылдамдыққа ие, Vne – 270 миль/сағ.

1935 OC сериясы (54+ жасалды)

UOC Continental R 670 A немесе Continental R 670 B қозғалтқышы. Төрт дана салынған. YOC Jacobs L 4 қозғалтқышы. 50-ден астам YOC және YOC 1 салынған. UOC ретінде салынған, сосын қозғалтқышы ауыстырылған. YOC 1 Jacobs L 5 қозғалтқышы. UOC ретінде салынған, сосын қозғалтқышы ауыстырылған. Біреуі АҚШ Әскери Әуе Күштерімен (USAAF) UC 72N ретінде қабылданып алынған.

1935 UC сериясы (30+ жасалды)

CUC Wright R 760 E қозғалтқышы. Барлық CUC типтерінен 30-нан астам салынған. CUC 1 Wright R 760 E1 қозғалтқышы. CUC ретінде салынған, сосын қозғалтқышы ауыстырылған. Біреуі АҚШ Әскери Әуе Күштерінде UC 72F ретінде тіркелген. CUC 2 Wright R 760 E2 қозғалтқышы. CUC ретінде салынған, сосын қозғалтқышы ауыстырылған.

1936 QC сериясы (C-6) (120 дана)

AQC 6 Jacobs L 6 қозғалтқышы. Жеті дана салынды. Біреуі АҚШ Әуе күштерімен UC 72G ретінде пайдаланылды. AQC 6 жүк тасығыш: кем дегенде екі ұшақ Fleet Aircraft арқылы тапсырыс беріліп, Канадада пайдалану үшін салынды, фюзеляждың екі жағында қосымша жүк есіктерімен және суға қондыруға арналған жабдықтармен жабдықталған. Қозғалтқышы стандартты AQC 6 сияқты. Қосымша ұшақтар модификацияланған болуы мүмкін. DQC 6 Wright R 760 E1 қозғалтқышы. 11 дана салынды. EQC 6 Wright R 760 E2 қозғалтқышы. 20 дана салынды. АҚШ Жағалау күзеті үш ұшақты J2W 1 ретінде пайдаланды.

VQC 6 Continental W 670 M1 қозғалтқышы. Бір дана салынды. YQC 6 Jacobs L 4 қозғалтқышы. 13 дана салынды. Бұрынғы RAAF ұшағы DeHavilland Gypsy 6 қатарлы қозғалтқышымен қайта жабдықталды. ZQC 6 Jacobs L 5 қозғалтқышы. 68 дана салынды. Біреуі АҚШ Әуе күштерімен UC 72Q ретінде, ал бесеуі UC 72H ретінде пайдаланылды. Швеция Әуе күштері Tp 8a. ZQC 6 жүк тасығыш: кем дегенде сегіз ұшақ Fleet Aircraft арқылы тапсырыс беріліп, Канадада пайдалану үшін салынды, фюзеляждың екі жағында қосымша жүк есіктерімен және суға қондыруға арналған жабдықтармен жабдықталған. Қозғалтқышы стандартты ZQC 6 сияқты. Қосымша ұшақтар модификацияланған болуы мүмкін. Tp 8a – ZQC 6 үшін Швеция Әуе күштерінің белгісі. Tp 8 – барлық Waco ұшақтары үшін жалпы белгі. J2W – Waco компаниясынан сатып алынған үш EQC 6 ұшағы үшін АҚШ Жағалау күзетінің белгісі. АҚШ Әскери-теңіз күштерімен пайдаланылған қосымша ұшақтар белгіленбеген.