Кіріспе

1 ғасырдағы кеме апаты Швейцарияда

Бевай кемесі – Швейцарияның Нойшатель көліндегі Бевай шығанағынан табылған 1 ғасырдағы галло-рим кемесінің қалдығы. Кеменің қалдықтары және оның қазіргі заманғы қайта жасалған үлгісі Латень археология музейінде көрсетіліп тұр.

Қайық

Бевай қайығы үлкен емен тақтайларынан салынған, ұзындығы мен ені шамамен өлшенген. Оның ерекшелігі – түбінің жазық болуы, сондай-ақ келінің немесе орталық тақтаның мүлдем болмауы. Оның төрт негізгі түпкі тақтасы бірінің қасына бірі тікелей қойылған, ал бірінші тақта қабырғасын, соңғысы – бауын құрайды. Қайықтың ені L тәрізді қималы бөліктермен анықталған. Бұл бөліктер қайықтың жазық түбі мен қабырғалары арасында тікелей өтуге мүмкіндік берген. Төрт үлкен түпкі тақта арасындағы бос кеңістіктер екі ирек пішіндес тақтамен толтырылған. Бұл соңғы тақталардың мақсаты – түпке қажетті симметрияны беру болған. Жоғарғы бөліктері, яғни су асты бөлігінің үстіндегілері сақталмаған. Дегенмен, су асты бөлігінің жоғарғы жиектерінен табылған қаптау іздері, қабырғалардың кем дегенде бір-екі қабатқа дейін биіктетілгенін анық көрсетеді. Бұл өз кезегінде қайықтың максималды биіктігі шамамен екенін көрсетеді.

Қалыптау

Жиырма екі жұп ішкі каркас, сондай-ақ еменнен жасалған, дерлік тік қабырғаларды жасау үшін бастан-аяққа орналастырылды. Барлық жұптар екі ағаштан тұрады, олардың әрқайсысы бір табиғи иілген ағаштан кесілген (негізгі діңгек еденді тіреу ретінде, ал бұтақ қосылысы қабырғаны тіреу ретінде). Әрбір жағдайда, каркастар әрқашан жұптасып, түбінің бүкіл ұзындығын қамтиды, бірақ корпустың тек бір жағын ғана тірейді. Тек алтыншы жұп ерекшеленеді, ол мачта тірегі ретінде қызмет ететін ортасында ойығы бар бір-ақ емен ағашынан жасалған. Каркастар шамамен 300 темір шеге арқылы іштен тақтайшаларға бекітілді. Шегелер алдымен каркастан, содан кейін қабырғалық тақтайшалардан өтеді. Кез келген ілгекті ұшы тік бұрышта бүгілді (кейбір деректерге сәйкес, екі рет бүгілді).

Калфтау

Бевай қайығы өте ерекше қабықтап бекіту әдісін ұсынады, бұл оны осы кезеңдегі Еуропаның басқа аймақтарынан табылған ұқсас қайықтардан айқын түрде ерекшелендірді. Қайықтың барлық тақтайшалары арасында қабықтап бекіту үнемі кездесті. Біріншіден, тігіске жіп салынады. Содан кейін, бұл жіп мүктің қабатымен жабылады, ал осы мүк мыңдаған кішкентай қабықтай шегелермен бекітілген ағаш тігісімен ұсталып тұрылады, бұл шегелер сырттан тігістерге қадалады.