Брунек: Оңтүстік Тирольдегі тарихы мен географиясы
Bruneck
Брунек – Италияның Оң Төңкергі Тироль провинциясындағы Пустер алқабының ең ірі қаласы. Географиясы, тарихы және геологиялық ерекшеліктері туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Брунек (; bruˈniːko немесе ˈbruːniko Ладин: Bornech немесе Burnech; Brunecium немесе Brunopolis) – Италияның Оңтүстік Тироль провинциясындағы Пустер аңғарындағы ең ірі қала.
Bruneck (; bruˈniːko or ˈbruːniko Ladin: Bornech or Burnech; Brunecium or Brunopolis) is the largest town in the Puster Valley in the Italian province of South Tyrol.
География
Брунек кең аңғардың ортасында (мүмкін, ежелгі көл алабы) көтеріліп, Ахр өзені Риенцке құятын жерде орналасқан, ал Риенц өз кезегінде Эйсак өзеніне құяды. Осы жерде солтүстік Тауферер Арнтал шатқалы мен оңтүстік Валь Бадия Гран-Эга арнасы кең Пустерталға қосылады. Брунек кең аңғары, екі тау аралығы – Киенс төменде және Перча жоғарыда орналасқан, оңтүстік жағынан Кронплацтың дөңгелек тік жарларымен шектелген және Тауферер Талы (Валь ди Турес) бағытына ашық. Оның қалыптасуы мен кеңдігі мұздықтардың әсеріне, содан кейін сулардың эрозиялық әрекетіне байланысты.
Bruneck rises up in the middle of a wide valley (perhaps an ancient lake basin) and lies at the confluence of the Ahr with the Rienz, which itself flows into the Eisack river. Here the northern Tauferer Ahrntal side valley and the southern Val Badia of the Gran Ega creek join the broad Pustertal. Bruneck wide valley, located between the two straits of Kiens downstream and Percha upstream, delimited to the South by the circular elevation of Kronplatz and opened to the North in the Tauferer Tal (Val di Tures), owes its conformation and extent to the action of glaciers and, subsequently, to the erosive action of the waters.
Тарих
Кең аңғар, бүгінде Брунек қаласы орналасқан, бастапқыда адам қоныстанбаған, римдіктер басып алғанға дейін бос жатқан; жергілікті тұрғындар Риенц өзенінің тасқынына байланысты аңғардың беткейлерінде немесе көрші төбелерде тұрған. Аңғардың төмен жағына адамдар қоныстануы тез болды, себебі Пустер аңғары Солтүстік Италияны Еуропаның Дунай аймағымен байланыстыратын маңызды жол болды. 1901 жылы Пустрисса графтығы Генрих IV-тен Бриксен епископы Альтвиноға өткеннен кейін, епископтық басқару Сент-Катерина ауылында құрылды. Жақын маңда Раген кішкентай ауылы мен бірнеше шаруа қожалықтары пайда болды, олар 1000 жыл шамасында ақсүйек әйел Свайнхильдеден сыйлық алғаннан кейін Бриксен епископтарының иелігіне өтті. Қаланың аты, болжам бойынша, оның негізін қалаушы Бриксен князь-епископы Бруно фон Кирхбергтің есімімен байланысты. "Брунеке" деген атау алғаш рет 1256 жылғы 23 ақпандағы құжатта кездеседі. Сол кезде қала екі қатар үйден тұратын, тар жолақты құрады. 1250 жылы Хогенштауфен императоры Фридрих II қайтыс болғаннан кейін, билік ауысу кезеңінде князь-епископ қаланың үстіне бекініс салғызды, ол алғаш рет 1276 жылы айтылады. Князь-епископ Альберт фон Энн басшылығымен қамал кеңейтілді, сондай-ақ 1336 жылға дейін қала қабырғалары мен су қоршауы аяқталды. Одан кейін шығыс қақпасының сыртында қосымша үйлер салынды. Олар кішкентай Әйел шіркеуіне (қазіргі Марияның көтерілу шіркеуіне) дейін жетті. Қала қабырғаларының ішіндегі алғашқы шіркеу (бастапқыда шағын ғибадатхана) Брунек тұрғыны Никлас фон Штук сарайдың іргесінде салды. Бұл шіркеу бүгінде "Жаңбыр шіркеуі" деп аталады. 1358 жылы Никластың інісі Генрих фон Штук келесі жылдары салынған аурухананы / қайырымдылық үйін қаржыландырды. Көп ұзамай қала апталық базар өткізуге және жоғары сот билігін жүзеге асыруға құқық алды. Епископтың өкілі ретінде қамал басшысы бекіністі басқарды. 14-15 ғасырларда Аугсбург пен Венеция арасында қарқынды сауда-саттық болды. Сауда тауарларының бір бөлігі Пустер аңғары арқылы тасымалданды және көбінесе Брунектегі Баллплатцта сақтауға қойылды. Бұл қалаға тез өркендеу мен даңқ әкелді. Осы кезеңде суретші Ханс фон Брунек және басқалар Пустер аңғарының сурет салу мектебін құрды. Ұлы шеберлер Михаил мен Фридрих Пахер осы мектепте білім алды. 1500 жылы Габсбургтер мен Гёрц графтары арасындағы өсиетнамаға сәйкес Пустер аңғары Тирольмен қайта біріктірілді. Брунек қаласы епископтық иелікте қалды. 1610 жылы бұрын Сент-Лоренцен приходына қарасты Брунек өз алдына жеке приход болып құрылды. Алғашқы приход пастыры 1613 жылы Иоганн Херлин болды. 1626 жылы Капуцин ордені Брунекке келді. Әкелер "Шпиталангерле" жерінде монастырь салды, ол бүгінге дейін сақталған. 1723 жылғы 11 сәуірде қала тарихындағы ең қатты өрт болды. 1741 жылы Урсулин ордені монастырь салды. Үстіңгі Рагенде, шіркеуден шалқары орналасқан жерде өрт шығып, күшті шығыс желдің әсерінен қаланың көп бөлігіне таралып, оны жартылай қиратты. Ұзақ соғыс кезеңінде Наполеон соғыстары қалаға ешқандай материалдық зиян келтірмеді, бірақ әскерлерді баптауға және тамақтандыруға кеткен шығыннан қала үлкен қарызға батты. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Оңтүстік Тироль және Брунек Италия мемлекетінің құрамына кірді, итальяндық атау алды. Бірінші дүниежүзілік соғыста қала зардап шекпеді, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыста бомбаға түсіп, адам өмірі мен мүлікке зиян келтірді.
The wide valley where today the city of Bruneck rises up was initially uninhabited until it was occupied by the Romans; the local populations, because of the danger of flooding of the river Rienz, used to live on the sides of the valley or in the neighbouring hills. The valley floor was soon to be populated since the Puster Valley was the main arterial road used to connect Northern Italy to the Danube area of Europe. In 1901, following the passage of the Pustrissa countship from Henry IV to the Bishop of Brixen Altvino, the episcopal administration was established in the village of St. Caterina. Nearby the small village of Ragen rose up as well as some farmsteads, which, after a donation from the noblewoman Svainilde, around 1000, became part of the possessions of the Brixen bishops. The town was probably named after its founder, the Brixen prince bishop Bruno von Kirchberg, and first appeared as Bruneke in a deed issued on 23 February 1256. At that time, the town consisted of two rows of houses forming a narrow lane. During the turbulent times of the interregnum upon the death of the Hohenstaufen emperor Frederick II in 1250, the prince bishop had a fortress erected above the town, which was first mentioned in 1276. The castle was significantly enlarged under Prince Bishop Albert von Enn, who also had the town walls and moat completed until 1336. Soon thereafter, further rows of houses were built outside the eastern gate. These led to the small Church of Our Lady (today's Church of the Assumption of Mary). The first church inside the town walls (at first only a small chapel) was built beneath the castle by the Brunecker burgher Niklas von Stuck. This church is today the Rainkirche. In 1358, Heinrich von Stuck, brother of Niklas, brother, funded the hospital/almshouse that was built in the following years. Soon the town received the right to hold a weekly market and impose high justice. A castle leader occupied the fortress as the bishop's representative. In the 14th and 15th centuries, there was brisk trade between Augsburg and Venice. Some of the traded goods were brought through the Puster Valley and often stored long term in Bruneck on the Ballplatz. This soon brought the town prosperity and fame. In this time, the Puster Valley painting school was founded by the painter Hans von Bruneck and others. The great masters Michael and Friedrich Pacher studied at this school. In 1500, the Puster Valley was reunited with Tyrol because of a testamentary contract between the house of Habsburg and the counts of Görz. The town of Bruneck remained an episcopal possession. In 1610, Bruneck, which had previously belonged to the parish of St. Lorenzen, became a parish in its own right. The first parish priest documented was Johann Herlin in 1613. In 1626, the Capuchin order came to Bruneck. The Fathers built themselves a monastery at the "Spitalangerle", which still exists today. On 11 April 1723, the worst fire in the town's history occurred. In 1741, a convent was built by the Ursulines. In Oberragen, not far from the church, a fire broke out, which soon spread by the strong east wind across a large part of the town, mostly destroying it. During the long lasting Napoleonic Wars the town suffered no material damage, but as a marching station went into great debt because of housing and feeding soldiers and infantrymen for many years. After World War I, South Tyrol and so also Bruneck became part of the Italian State, getting the Italian name. The city was spared damage in World War I, but in World War II the town was bombed, leading to loss of both life and property.
Елтаңба
Елтаңбада көтерілген күміс қақпасы бар, тісті қабырғаға орналасқан, көлбеу шатыры бар мұнара бейнеленген. Қызыл мұнара мен қабырға үш шыңы бар жасыл төбеде тұрғызылған: қамал 13-шы ғасырдың екінші жартысында епископ Бруно фон Кирхберг салған. Қала қамалы алғаш рет 15-ші ғасырдың екінші жартысындағы елтаңбада көрсетілген. Елтаңба 1931 жылы бекітілген.
The emblem is a tower with a sloping roof, on an embattled wall with the silver gate lifted. The gules tower and the wall are placed on a vert hill with three peaks: the castle was built by Bishop Bruno von Kirchberg in the second half of the 13th century. The castle appeared on the coat of arms for the first time in the second half of the 15th century. The emblem was adopted in 1931.
Климат
Теңіз деңгейінен орташа еңіздігі шамамен 830 метр болатын Брунек қаласы жылы жазды және салыстырмалы түрде суық қыстарын итальяндық стандарттармен есептегенде, ылғалды континенталды климатқа (Кёппен: "Dfb") ие. Оның альпілік географиясы ауа-райына зор ықпал етеді, күндізгі температураның айтарлықтай өзгеруіне себеп болады.
Due to its high elevation, with a mean height of around 830 metres above sea level, the town of Bruneck has a warm summer humid continental climate (Köppen: "Dfb"), with warm summers and chilly winters in Italian standards. Its alpine geography heavily contributes to its weather, as it brings large diurnal temperature variations.
Экономика
Соғыстан кейін өнеркәсіптік аймақтар, шеберханалар және универмагтар салынды, бұл қаланың айтарлықтай экономикалық және географиялық өсуіне жағдай жасады. 1960 жылдары туризм қала үшін ерекше маңызға ие болды, нәтижесінде көптеген жаңа қонақүйлер мен пансионаттар бой көтерді. Брунек өндіріс және қызмет көрсету салаларымен ерекшеленеді. Брунектің төңірегінде маңызды туристік орталықтар орналасқан. Атап айтуға лайық – Кронплат тауындағы шаңғы курорты. 2001 жылдың 22 қазанында, Италияда халық пен жұмыспен қамту санағы өткен күні, Брунекте 10 692 адам 1678 жұмыс орнында жұмыс істеді, бұл провинциядағы екінші ірі жұмыс беруші мекеме болды. Ол Брексеннен (Бресаноне) кейін орналасқан, онда санақ күні 239 адамға аз жұмыс істеді. Қаладағы бес компанияда 250-ден астам адам, ал тағы бес компанияда 100-ден астам адам жұмыс істейді.
After the war, industrial zones, workshops, and department stores were built, permitting the town considerable economic and geographic growth. In the 1960s, tourism was especially important to the town, resulting in the building of numerous new hotels and guest houses. Bruneck is characterized by the manufacturing and service industries. Important tourist centers are found all around Bruneck. Especially worthy of mention is the ski resort on Kronplatz mountain. As of 22 October 2001, the day of the Italian population and employment census, Bruneck had 10,692 employed people in 1,678 workplaces, making it the second largest employer of the province. It lay only just after Brixen (Bressanone), which on census day employed 239 fewer people. Five companies in the town employ more than 250 people each, and five more companies employ more than 100 people each.
Туризм
Жыл бойы осы жерде көптеген танымал базарлар мен фестивальдер өтеді. Мысалы, қазан айының соңында Тирольдегі ең ірі базар – Штегенер базары.
All year round many famous markets and festivals take place here. For example, the popular Stegener Market at the end of October, the largest market in Tyrol.
Спорт
Бұл аймақта Альп хоккей лигасында қазіргі уақытта өнер көрсететін HC Pustertal Wölfe кәсіби хоккей командасы бар.
The locality is home to HC Pustertal Wölfe, a professional ice hockey team currently playing in the Alps Hockey League.