Кіріспе

Sieben Steinhäuser – Германияның солтүстігіндегі Төменгі Саксония штатындағы Берген-Хонне НАТО оқу аймағындағы Люнебург даласындағы бес дольменнен тұратын кешен. Бұл тастар шұңқыр тәрізді ыдыстар мәдениетімен (б.з.д. 3500-2800 жылдар аралығы) байланысты деп саналады. 1923 жылы бұл қабірге қорғалатын мәдени ескерткіш статусы берілді.

Географиялық орналасуы

Зибен Штайнхаузерлер Бад Фаллингбостельдің солтүстік-батысында және Бергеннің шығысында жатқан Берген Хоне оқу полигонының шамамен ортасында орналасқан. Дольмендер 56 метр биіктікте табылады, ал Хохе Бах ("Жоғары бұлақ") ағыны – Алер бассейніндегі Мейс өзенінің солтүстік-шығыс саласы, тастардың бағытымен солтүстіктен оңтүстікке қарай ағып өтеді.

Қолжетімділік

Дольмендерге қоғамдық қол жеткізілетін жалғыз жол Остенхольцтегі кедергіден басталады, шамамен Вальсроде автожолының түйіскен жерінен оңтүстік-шығысқа қарай. Кіру жолы әскери оқу алаңының шектеулі аймағынан бірнеше шақырымға созылады. Оқ ату далаларынан пайдаланылған оқ-дәрілерден ол үнемі тазартылып тұрады. Құрылысқа тек жаттығулар өтілмейтін күндері, яғни демалыс күндері мен мемлекеттік мерекелерде сағат 8:00-ден 18:00-ге дейін кіруге рұқсат етіледі.

Тарих

Сибен Штайнхаузер қабір орны неолиттік шошақ құмыра кезеңінде, б.з.д. үшінші мыңжылдықта алғашқы отырықшы шаруалармен құрылған. Үлкен D қабірі француз қабірлеріне ұқсас, ал қалған төртеуі Эльба-Везер үшбұрышындағы қабірлерге ұқсайды. Олар дәстүрлі түрде "Сибен Штайнхаузерн" ("жеті тас үй") деп аталғанымен, іс жүзінде тек бес қабір бар. 1744 жылғы ескі суретте де бес қабір ғана көрсетілгендіктен, бүгінде жеті саны үлкен санды білдіру үшін метафоралық мағынада қолданылған деп есептеледі, мысалы, неміс тіліндегі "жеті нәрсе" ("sieben Sachen") дегені "барлығы" дегенді білдіреді. Қабірлер туралы алғашқы жазба 1720 жылы бір ғалым жасаған. 1835 жылғы 24 шілдеде қабір орны Fallingbostel Amtsvogtei арқылы қорғауға алынды.

Қабірлердің сипаттамасы

Жерлеу камераларының бәрі төртбұрышты және солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай бағытталған. Олардың қақпа тастары сағалық құрылымнан емес, көбінесе үш немесе төрт тіреу нүктесімен тіреліп тұрады. Дольмендердің ең ірісінің қақпа тасы 5 метрге 4,25 метрдей (шамамен) және жеті тік тіреу тасымен ұсталып тұрады. Барлық қабірлер бастапқыда топырақпен жабылған, осылайша олар топырақ үйінділері немесе оба сияқты көрінген. Уақыт өте келе, жел мен ауа райының әсерінен топырақ эрозияланып, тастар қайтадан көріне бастады. 1924 және 1937 жылдар аралығында төрт қабір қазылып, қалпына келтірілді.

А қабірі

А қабірінің екі жағында төрт тіреу тасынан және әр шетінде бір тастан тұрады. Бұл тіреу тастарының үстінде үш қақпақтас тас орналасқан, олардың ортаңғысы айтарлықтай тар және сынған. Камераның ішкі өлшемдері 6,5 x 2 метр. Кіреберіс оңтүстік-шығыс жағының ортасында орналасқан, бірақ қазір тек тіреу бағаналарының жұбы ғана сақталған.

D қабірі жабық

D қабірі – бүкіл топтағы ең әсерлісі. Ұзындығы шамалы, дерлік шаршы пішіндес жерлеу камерасының тіреу тастары оңтүстік-батыс жағында бір тасқа, ал екінші жағында екі тасқа тіреледі. Камераның үстін 4,6 x 4,2 м өлшемдес және 50 сантиметр қалыңдықтық алып тас жабады. Бұл камераның ішкі өлшемдері шамамен 4 x 3 метрді құрайды.