Кіріспе

Ирландия Республикасындағы саяси ұйым

Республикалық Конгресс (An Chomhdháil Phoblachtach) – 1934 жылы коммунистік көзқарастағы республикашылдар Анти-Келісім шартына қарсы Ирландия Республикалық Армиясынан шыққанда құрылған ирландтық республикалық саяси ұйым. Конгресске Пидар О'Доннелл, Фрэнк Райан және Джордж Гилмор сияқты Келісімге қарсы күрес ветерандары жетекшілік етті. Кейінірек олар Коммунистік Интернационал және Халықаралық бригадалардың жартылай әскери ұйымы – Коннолли колоннасымен байланысқа түсті. Ұйым: "Біз біртұтас Ирландия республикасы капитализмді түбінен жоқ қылмайынша құрылмайды деп сенейміз" деді. Олар формальды түрде саяси партия емес, бірақ "жұмысшылардың республикасын" құруға бағытталған, Ирландия Коммунистік партиясына жақын парламенттік емес ұйым болды. Олардың арасындағы негізгі дау – өздері жеке партия болуы керек пе, жоқ па деген мәселеде болды.

Өмірбаян

1931 жылы республикашылдар тобы "Saor Éire" партиясын құрды, бірақ сол жылдың соңында ол тыйым салынды. Осыған қарамастан, Ирландия Республикалық Армиясының (ИРА) сол қанатындағы көптеген адамдар жаңа партия құру әлі де маңызды деп ойлады, себебі қолдаушылар Fianna Fáil және Ирландия Коммунистік партиясына бұрылуы мүмкін деп қорқады. 1934 жылдың наурыз айында ИРА өзінің мүшелерінің съезін өткізді, онда жаңа партия құруға бір дауыспен қарсылық көрсетілді. Райан, Майкл Прайс, Гилмор, О'Доннелл және Мик Фицджеральд сияқты жаңа партияны қолдаушылар одан кейін съезді қалдырып, жаңа ұйым құруға кірісті.

Құру

1934 жылғы 8 сәуірде Аттлонда Республикалық Конгресс партиясының құрылтай конференциясы өтті және Дублинде Пирс көшесінде бас кеңсе ашылды. ИРА жаңа партияны "капиталистік және империалистік элементтердің науқанына көмектесе алатын республикашылардың шабуылы" деп сипаттаған мәлімдеме жасады, сондай-ақ партияның Дэйлге қатысты ұстанымнан жақын арада бас тартатынын күткендерін білдірді. Партия жетекшілігіндегі бұрынғы ИРА мүшелері жарымәскери ұйымнан қуылды, бірақ Шила Хамфрис, Эйтни Койл, Чарльз Рейнольдс, Сеймус де Бурка және Джордж Леонард сияқты белгілі емес бірқатар адамдар ИРА мәлімдемесін көргеннен кейін қанағаттанбай, партиядан шықты. Дегенмен, Лиам Келли, Джозеф Дойл, Нора Коннолли О'Брайен және Родди Коннолли сияқты басқа ИРА мүшелері Конгресске қосылды. 1934 жылы Вестмит және Дандалк округтерінде екі кеңесші Республикалық Конгресс партиясынан сайланды. 1934 жылы Боденстаунда өткен республикалық митингте Конгресс жақтастары мен ИРА мүшелері арасында қақтығыс болды. Шамамен 17 мың адам қатысқан митингте Конгресс жақтастарының саны 600-ден 2000-ға дейін бағаланды. ИРА жетекшілігі тек өз баннерлерін ғана рұқсат етіп, Конгресс баннерлерін тәркілеуге бұйрық берді. Батыс Белфасттың лоялистік аймақтарынан келген 36 Конгресс мүшесіне жасалған шабуыл оқиғаға сектанттық сипат берді – олар «Шанкилл Роуд» филиалын құрды және «Капитализммен күресу үшін протестанттарды, католиктерді және диссентерлерді біріктірейік» деген баннерді алып жүрді.