Лев Книппер: совет композиторы және құпия агент

Кіріспе

Кеңес Одағының және Ресей композиторы (1898–1974)

Лев Константинович Книппер (орыс. Лев Константинович Книппер; 3 желтоқсан 1898 [ескі стиль бойынша 21 қараша 1898] – 30 шілде 1974) – кеңес және ресейлік композитор, сондай-ақ ОГПУ/НКВД қызметкері.

Өмір және мансап

Лев Книппер Тифлис қаласында теміржол инженері Константин Леонардович Книппер мен Елена Луиза Юльевна Ридтің отбасында дүниеге келді. Ол туғаннан кейін көп ұзамай отбасы Царское Селоға, 1910 жылы Екатеринославқа, ал 1913 жылы Санкт-Петербургке көшті. Оған әкесінің әпкесі, актриса Ольга Книппер (драматург Антон Чеховтың әйелі) зор ықпал етті, ол оның музыкаға деген қызығушылығын қолдады. Ол кларинет, контрабас, түрлі мыс аспаптарда ойнауды үйреніп, сонымен қатар фортепианода өздігінен ойнауды үйренді. 1916 жылы Ақ Армия қатарына қосылды. 1917 жылғы Ресей Азамат соғысынан кейін ол Түркияда қалды, бірақ кейін шетелге гастрольдік сапармен кеткен әпкесі Ольгамен қайта қосыла алды. 1922 жылы РСФСР-ге оралғаннан кейін, ол бірнеше рет тексеріліп, ақырында ОГПУ-дың шетелдік бөліміне жұмысқа қабылданды. Олардың тапсырмасымен 1922-1923 жылдары Книппер Германияға сапар шекті, онда ол композиторлар Алоис Хаба, Филипп Ярнаш және Пол Хиндемитпен танысты. Әсіресе Хиндемит музыкасы Книппердің композициялық тіліне күшті әсер етті. Әпкесінің байланыстары арқылы Книппер Елена Гнесинамен танысып, оны Мәскеудегі Гнесин атындағы музыка мектебінің ғимарат басқармасына жұмысқа алды. Книппер студент ретінде қабылдануға жасы келмесе де, Рейнхольд Глиер мен Николай Жиляевтан сабақ алды. Операның ерекшелігі – дәстүрлі опералық қағидаларға қарсы тұруы. Оның модернистік алғашқы туындыларына сын айтылғаннан кейін, Книппер ACM-нің техникалық хатшысы лауазымынан кетіп, стилін социалистік реализм қағидаларына сәйкес өзгертті. 1930-1931 жылдары Орталық Азияға сапар шегіп, аймақтың халық музыкасын зерттеді. Оны тәжік музыкасы ерекше қызықтырды, ол сегіз туындысына тікелей әсер етті. Дмитрий Кабалевский Книппердің халық әндерін симфониялық материалмен үйлестірудегі кемшіліктерін атап көрсетті. Оның алтыншы симфониясы, Op. 47 (1936) жинағында Книппер бұрынғы стиліне тым жақын болғандықтан көпшілік алдында сынға ұшырады; ал оның "Әскери" атты жетінші симфониясы (1938) идеологиялық тұрғыдан қауіпсіз стильге қайта оралды. Книппер өнімді жұмыс істеді. Ол 5 опера (оның ішінде "Кішкентай ханзада" бойынша бір опера), 20 симфония, балеттер, фортепианоға арналған шығармалар және басқа да кино музыкасын жазды. Книппердің шығармаларын негізінен "Музыка", "Композитор (издательство)" және "Le Chant du Monde" баспалары шығарды. Оның көптеген жарық көрген шығармалары қазір басылымнан түсірілген, ал көптеген туындылары әлі жарық көрген жоқ.

Lev Knipper was born in Tiflis to railway engineer Konstantin Leonardovich Knipper and Elena Luiza Yulyevna Rid. Shortly after his birth, the family relocated to Tsarskoye Selo, then to Yekaterinoslav in 1910, and then Saint Petersburg in 1913. He was greatly influenced by his father's sister, the actress Olga Knipper, wife of the playwright Anton Chekhov), who encouraged his musical interests. He learned to play clarinet, double bass, various brass instruments, and taught himself to play piano. Knipper enlisted in the White Army in 1916. Following the Russian Civil War of 1917, he became stranded in Turkey, though was eventually able to reunite with his aunt Olga, who was touring abroad. Upon his return to the RSFSR in 1922, he was repeatedly interviewed and ultimately recruited by the OGPU foreign department. At their behest, Knipper travelled to Germany in 1922–23, where he made the acquaintance of composers Alois Hába, Philipp Jarnach, and Paul Hindemith. Hindemith's music in particular had a strong influence on Knipper's own compositional language. Through the connections of his aunt, Knipper made the acquaintance of Elena Gnesina, who hired him as building administrator at the Gnessin Music School in Moscow. Though Knipper was too old to be officially admitted as a student, he was nonetheless able to study with Reinhold Glière and Nikolai Zhilyayev. The opera is also noted for its defiance of typical operatic conventions. Seemingly in response to criticism of his modernist early works, Knipper resigned his post as technical secretary to the ACM and abruptly shifted his style towards one more in line with the principals of socialist realism. In 1930–1931, he travelled to Central Asia to study the region's folk music. He was particularly drawn to Tajik music, which directly influenced eight of his works. Dmitry Kabalevsky pointed out the shortcomings of Knipper's approach to combining mass songs and the surrounding symphonic material. In his Sixth Symphony, Op. 47 (1936), Knipper apparently veered too close to his earlier style and was publicly rebuked for it; his Seventh Symphony "Military" (1938) returned to an ideologically safer style. Knipper was prolific. He wrote 5 operas (including one on The Little Prince), 20 symphonies, ballets, pieces for piano and other film musics. The primary publishers of Knipper's works are Muzyka, Композитор (издательство) and Le Chant du Monde. Most of his published compositions are currently out of print, and the majority of his output has yet to be published.