Тілдерді сақтау және дамыту бойынша онлайн-байқау орталығы
Language observatory
Тілдік байқау орталығы: ЮНЕСКО тілдердің жоғалу қаупін, онлайн контентті саралайды. Көптілділік саясаты, тілдерді цифрлық ортада қолдау – маңызды тақырыптар!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тіл обсерваториясы – қоғамдағы тілдік қызметті бақылап, өлшеу мақсатымен құрылатын немесе енгізілетін құрылым.
A language observatory is something which is built or implemented to observe and measure language activities in society.
Обсерваториялардың қажеттілігі
ЮНЕСКО-ның "Жоғалу қаупі төніп тұрған әлем тілдерінің атласы" есебіне сәйкес, әлем бойынша 6000-нан 7000-ға дейін тіл қолданылады, ал одан да көп тілдер жойылған. Онлайн-мазмұнға қатысты алаңдаушылықтар білдірілді. ЮНЕСКО-ның "Көптілділікті қолдау және дамыту, сондай-ақ киберкеңістікке баршаның тең қолжетімділігі туралы ұсыным" атты басқа да құжаты кіріспесінде "жаһандық ақпараттық желілердегі тілдік әртүрлілік және киберкеңістіктегі ақпаратқа тең қолжетімділік заманауи пікірталастардың негізгі мәселесі болып табылады және білімге негізделген қоғамның дамуында шешуші рөл атқара алады" деп көрсетілген. Сондай-ақ, ЮНЕСКО-ға "көптілділікке және көптілді ресурстар мен қолданбаларға қатысты қолданыстағы саясаттар, ережелер, техникалық ұсынымдар және ең жақсы тәжірибелер, соның ішінде тілдік компьютерлендірудегі инновациялар туралы ынтымақтастық онлайн-байқау орнату" ұсынылды. 2018 жылы ЮНЕСКО көптілділік саясаты кафедрасы құрылды, ол көптілділіктің әртүрлі контекстері туралы білімді дамытуға бағытталған зерттеу желісі болып табылады, осы арқылы ЮНЕСКО саясатын, мысалы, киберкеңістікте көптілділікті қолдау және ЮНЕСКО әлем тілдерінің атласын әзірлеуге көмектеседі.
According to the UNESCO report "Atlas of the World Languages in Danger of Disappearing", between 6,000 and 7,000 languages are spoken throughout the world and, that many more have become extinct. Concerns regarding content online have been expressed. Another UNESCO document, "Recommendation concerning the Promotion and Use of Multilingualism and Universal Access to Cyberspace" noted in its preamble that "linguistic diversity in the global information networks and universal access to information in cyberspace are at the core of contemporary debates and can be a determining factor in the development of a knowledge based society", and recommended that UNESCO establish "a collaborative online observatory on existing policies, regulations, technical recommendations, and best practices relating to multilingualism and multilingual resources and applications, including innovations in language computerization." In 2018, was created the UNESCO Chair Language Policies for Multilingualism as a research network to generate knowledge on the different contexts of multilingualism so to help the development of UNESCO policies, such as the Promotion of Multilingualism in Cyberspace, and the development of the UNESCO Atlas of the World Languages.
Әлемдегі тілдерді бақылау орталықтары
Әлемнің әртүрлі аймақтарында бірнеше тілдік обсерваториялар мен жобалар пайда болды, мысалы, Тілдік обсерватория және Мәлімет қоғамы жөніндегі ЮНЕСКО обсерваториясы, оның мәдени әртүрлілік және көптілділікке арналған бөлімі бар. Интернетте тілдердің қолданылуын көрсететін индикаторлар жасауға бағытталған "Интернеттегі тілдік және мәдени алуан түрлілік обсерваториясы" 1998-2009 жылдар аралығында жұмыс істеді және 2017 жылы қайтадан белсенділікке кірісіп, содан бері 329 тіл бойынша жылдық индикаторларды жаңартып келеді, сондай-ақ осы индикаторларға қолжетімді дерекқорды ұсынады.
Several language observatory activities and projects have already emerged in various parts of the world, such as Language Observatory, and UNESCO Observatory on the Information Society, which has a section focusing on Cultural Diversity and Multilingualism. One observatory which is dedicated to produce indicators of the presence of languages in the Internet, "The Observatory of linguistic and cultural diversity on the Internet " was active between 1998 and 2009 and regained activity in 2017, updating since then and yearly indicators for 329 languages and providing a data base access to those indicators .