Кіріспе

көне мыс өндіру кешені, сондай-ақ Phaeno деп те белгілі

Phæno ғылыми орталығы – Германияның Вольфсбург қаласында 2005 жылы аяқталған интерактивті ғылыми орталық.

Фено ғылыми орталығы

Фено Вольфсбург қаласының қала құрылысы жобасынан туындады. 1998 жылы қала әкімшілігі Вольфсбург теміржол станциясының жанындағы және VW-дің ірі, сол кезде аяқталмаған Autostadt аттракционының оңтүстігіндегі бос, мемлекеттік жер учаскесін дамытуды жоспарлап жатты. Бұл жерде өнер мұражайы салу жоспарланған, бірақ қаланың мәдениет, спорт және білім беру жөніндегі директоры доктор Вольфганг Гутардт мұндай мекеменің Вольфсбургтың сәтті Kunst Museum мұражайымен бәсекелесетінін және басқа нұсқалар қажет екенін түсінді. Гутардт Швейцариядағы Technorama ғылыми орталығына сапар шекті және Вольфсбургтегі ғылыми орталық Autostadt пен Kunst Museum мұражайын толықтыратынына көз жеткізді. Алдын ала жоспарлау 1998 жылдың қараша айында басталды, ал бір жылдан кейін америкалық кеңесші және дизайнер Джо Анселге жобаның көрмелері мен басқа да операциялық аспектілерін басқару ұсынылды. 2000 жылдың қаңтар айында архитектуралық конкурстың жеңімпазы атақты сәулетші Заха Хадид болды, ол құрылымдық инженерлер Adams Kara Taylor компаниясымен бірлесіп жұмыс істеді. Шамамен бес жылдан кейін, 2005 жылдың 24 қарашасында Фено көпшілікке есігін ашты, онда Ansel Associates, Inc. компаниясының 250-ден астам интерактивті экспонаттары Заха Хадид, оның неміс серіктесі Mayer Bährle архитекторлары және Adams Kara Taylor компаниясы жасаған таңғажайып бетон құрылыста орналасқан. Архитектуралық шешім «болашаққа деген көзқарасымызды түбірімен өзгертетін, әсерлі архитектуралық туынды» деп сипатталды. Бұл жоба 2006 жылғы RIBA Еуропалық сыйлығымен және 2006 жылғы Құрылыс инженерлері институтының өнер, демалыс және ойын-сауық құрылыстарына арналған сыйлығымен марапатталды. Ғимарат бетон тіреулерге орнатылған, бұл Autostadt келушілеріне ғимараттың жұмысына кедергі келтірмей өтуге мүмкіндік береді. Фено металл көпір арқылы Autostadt-қа қосылған, көпірге эскалаторлар мен баспалдақтар арқылы екі жағынан қол жеткізуге болады. Феноның астыңғы бөлігі мен «тіреулер» жарықтандырылған. Доктор Гутардт қазір Феноның бірінші атқарушы директоры. Фено салтанатты түрде ашылғаннан бері жоғары сұранысқа ие және көпшілік тарапынан жақсы қабылданып келеді. Ғылым орталығының ресми әні – «Phaenomenal», оны америкалық әнші-сазгер Аманда Сомервилл жазып, орындаған. Фено The Financialist журналының «Қазіргі заманғы әлемнің жеті кереметі» тізіміне енді.

Кинодағы рөлдері

Фейно "Интернационал" (2009) фильмінде итальяндық қару-жарақ компаниясының штаб-пәтері ретінде көрсетіледі, ол Изео көлінің жартасының алдына цифрлық түрде қосылған. Фейно сондай-ақ неміс апат фильмі "Геройлар" (2013) ірі адрондық коллайдер ретінде пайда болады. Фейно бельгиялық-голландиялық антиутопиялық "Аркадия" (2023) телесериалында да көрінеді.