Кіріспе

Англиялық ақсүйек әйел Мэри Талбот, Шрусбери графинясы (1556–1632) (туған жері Кавендиш) Шрусберидің 7-ші графы Гилберт Талботтың әйелі болған.

Сыйлық беру

1603 жылдың желтоқсан айында Арбелла Стюарт Мэримен Дания королевасы Аннаға Жаңа жыл сыйлықтарын сатып алу мәселесін талқылады. Стюарт патшайымның қызметкерлерінің бірі Маргарет Хартсайдтан кеңес сұрауды ұсынды, себебі ол сырлы болды және оған "патшайымның ниетін кім сұрағанын білмей-ақ түсінуге" мүмкіндік беретін еді. Мэри мен Шрусбери графы Арбеллаға (ол сарайда болғанда) уақыт-уақытпен дары ретінде қолданылатын арсхорн мен қызыл бұғы етінен жасалған пирогтар сыйлаған. 1607 жылдың шілдесінде Хардвиктің Бесс Мэриге алтынмен әшекейленген күміс сұрғыш терісін сыйлады. Мэри алғыс хатында күміс сұрғыштың өмірге келгендей екенін жазды: "Сіздің ханымның "әдемі және жақсы жасалған арманына" шын жүректен алғыс айтамын, құдай қаласа, мен оны сіздің ханымға және сіздің ханымнан алған әйелге құрмет ретінде сақтаймын. Одан да жақсы металдан жасалған нәрсе болмайды". Мэри Бесске леди Арундлдің төсек жапқыштарының өрнегімен тігілген құсқан жіберді.

Үйлер

Чарльз Кавендиш 1607 жылдың мамырында олар үшін жаңа үйдің жобасын жасап, оған қатысты екеуіне де хат жазды. Ол әпкесі Мәриямға үлкен зал мен негізгі бөлмелердің барлығы бірінші қабатта немесе "бірінші биіктікте" орналасатынын хабарлады. Патша мен патшайымға арналған бөлмелер де болды. Ол ас үй мен залды қонақ бөлмелеріне шу мен жағымсыз иіс жетпейтіндей етіп орналастырды.

Түрмеге қамау

Оның отбасы протестант-англикалық болса да, Мэри ересек шағында католицизмге көшті. Бұл оның немересі Арбелла Стюартқа 1610 жылы корольдің бірінші туысы болған, король өзінің ағасы Уильям Сеймурмен континентке қашуды жоспарлап отырғанын білгені үшін қаржылық көмек берген себептердің бірі болуы мүмкін. Бұл неке Англия королі Яков І-нің ашуын туғызғаны сөзсіз, өйткені Уильям, Арбелла сияқты, таққа лайықты дәрежеде дәулеті бар еді (көптеген есептеулер бойынша ол таққа төртінші, ал ол алтыншы болып отырды). 1611 жылы Арбелла мен Сеймур Францияға қашып кетуге тырысты. Осы үшін Мэри Лондон мұнарасына қамалды. Олар сұрақталған кезде Арбелла тыныш болды, бірақ Мэри: "Барлығы тек айла-шарғы мен әзіл-оспақ" деп айқайлады. Ол қашып кетудегі рөлі үшін сотталды, оған үлкен айыппұл салынды, бірақ босатылмады. Кейіннен Арбелла Мэриді католиктік дінге қарсы әрекет жасады деп айыптайды. Арбелланың өмірбаянын жазғандардың бірі Мэридің Арбеллаға көмектесудегі ниеттерін түсіну өте қиын деп айтады: Мэри католик болғанын және немересіне ғашық болғанын ескерсек те, ол өзі үшін болатын ауыр зардаптарды түсінуге жеткілікті ақылды болған. Мүмкін, ол күйеуінің ықпалына арқа сүйеді, оны Тауэрден құтқарып қалады. Анасы сияқты ол да өз еркіне сай әрекет ететін әйелдердің бірі еді. Мэри 1615 жылы Арбелланың өліміне қатты күйзелді, әсіресе ол Арбелланың сауығып жатқанына сенімді болғандықтан, басқа ештеңе ойламайтынын айтты. Соттың дәрігері Теодор де Майерне оны уланды деп ойлаған меланхолиядан емдеген. 1615 жылы Мэри Тауэрден босатылды, ішінара сэр Томас Оверберидің өлтірілуін анықтаған рөлін мойындау үшін, ал ішінара күйеуінің қатты науқастанып жатқаны үшін. 1618 жылы Арбелланың жасырын түрде бала туғаны туралы аңыздарды тергеу барысында куәлік беру үшін шақырылды. Мэри куәлік беруден бас тартты, ол ант бермеуге ант берді және Тауэрге қайтарылды, онда ол 1623 жылға дейін қалды, ең жақсы жатақханаларды иеленді. Мэриді оңай қорқытпаған: Дороти Л. Сайерс өзінің "Гауди Найт" романында оны "ер адамдарымен бақылаусыз, Тауэрден қорықпайтын және Таза кеңес алдында қарапайым үнсіз" деп сипаттаған. Фрэнсис Бэкон Лорд Шрусбери "үлкен адам" болғанымен, "одан да үлкенірек, ол менің Шрусбери ханым" деп атап өтті.

Көркем шығармаларда

Дороти Л. Сайерстің "Гауди Найт" атты детективтік романында оның кейіпкерінің қысқаша суреті берілген, ол оның құрметіне аталған, Шрусбери колледжіндегі – ойдан шығарылған Оксфорд колледжінде оқиғасы өрбиді. Басты кейіпкер Харриет Вэйн леди Шрусберидің портретін зерттеп, колледждің "мұндай қауіпті демеушіні – әрине, зор интеллектуалды, бірақ қорқынышты тұлғаны" неге таңдағанын ойлайды.