Кіріспе

Британдық дипломат (1756–1835)

Энтони Мерри (2 тамыз 1756 – 14 маусым 1835) – британдық дипломат. Ол 1803–1806 жылдары Вашингтон қаласында АҚШ-тағы Ұлыбритания өкілі, ал 1808–1809 жылдары Швецияда британдық министр болды.

Өмірбаян

Лондондық шарап саудагерінің ұлы Энтони Мерри 1783 және 1803 жылдар аралығында Еуропадағы түрлі дипломатиялық қызметтерде болды, көбінесе консулдық лауазымдарды атқарды. 1803 жылы ол Суффолк графтығындағы Херрингфилд үйінің иесі Джон Литстің жесірі Элизабет Литске үйленді. 1796 жылы Мадридте, шамамен 1799 жылы Копенгагенде және 1802 жылы Парижде уақытша өкіл болды. Мерри 1803-1806 жылдары Вашингтон қаласында АҚШ-тағы Ұлыбританияның өкілі қызметін атқарды. Мерри АҚШ-қа келгенде, президент Томас Джефферсон оны ешқандай қонақжайлық көрсетпей қарсы алды, ол оны күнделікті киіммен және жатын бөлмесі шұлықтарымен күтіп алды және Мерри арқылы Ұлыбританияға деген жаугершілігін көрсетуге бейім болды. Мерри мен оның әйелі екі ел соғысқан кезде, әдептілік ережелерін бұзу болып есептелген, Ақ үйге француздық іскерлік өкіл мен оның әйелімен бірге кешкі асқа шақырылды. Мерри Джеймс Мэдисонға протокол туралы шағым айтқанда, Мэдисон оны «өте маңызды мәселе» деп атап, жағдайды ушықтырды. Джефферсонның наразылығы миссис Мерриге де тарады, ол оны «вираго» деп атады, бірақ Аарон Берр оны қатты бағалады. Осыдан кейін Мерри Америкадан көңілі тоймады. Ұзақ өтпей Аарон Берр Огайо мен Миссисипи аңғарларын Одақтан бөлу үшін көмек сұрап Мерриге келді. Мерри Сыртқы істер министрлігіне Беррдің АҚШ-қа қарсы кек алуға мүдделі екенін хабарлады. 1805 жылдың сәуір айында Берр тағы да Мерриге жүгінді, ол Луизиананың АҚШ-тан шығуға дайын екенін мәлімдеді. Алайда, президенттікке кандидаттықтан түсірілген Беррдің Луизиананы басып алуға ақшасы да, күші де болмады. Сондықтан ол Мерри арқылы Ұлыбританиядан көмек сұрады. Өкінішке орай, Мерри мен Берр үшін Ұлыбританияда Америкамен достық қарым-қатынаста болған Чарльз Джеймс Фокс жаңа Сыртқы істер министрі болды. Фокс бұл өтінішті мемлекеттік қасақаналық деп таныды және 1806 жылдың 1 маусымында Мерриді Ұлыбританияға қайтарды. Генри Адамстың сөзіне сүйенсек, Берр Луизиана халқының сатып алудан көңілі тоймағанын пайдаланғысы келді. Мерри қайтадан жұмысқа орналасамын деп күтпеген, бірақ 1807 жылы жаңа британ үкіметі оны Копенгагенге даттарды Копенгагенді бомбалауға байланысты ыңғайластыру үшін жіберді. Мерри 1808 жылдан бастап Швецияға британдық министр ретінде жіберілді, ол 1809 жылы зейнеткерлікке шықты. Содан кейін ол 1835 жылы қайтыс болғанға дейін Дедхэмде (Эссекс) тұрды.