Британ империясына қарсы күресшілер ұйымы: Анушилан Самити

Кіріспе

Фитнес-клуб және британдыққа қарсы жер асты революциялық ұйым. Анушилан Самити – Үндістанның фитнес-клубы, бірақ іс жүзінде британдыққа қарсы революционерлердің құпия қоғамы ретінде қолданылды. 20 ғасырдың басында ол Үндістандағы британдық үкімді аяқтау құралы ретінде революциялық зорлық-зомбылықты қолдады. Ұйым 1902 жылы Бенгалиядағы жергілікті жастар топтары мен спорт залдарының (ахара) бірігуінен құрылды. Оның Шығыс және Батыс Бенгалияда екі маңызды, шамалы тәуелсіз бөлімшесі болды: Дака Анушилан Самити (Дакада орталықтанған) және Джугантар тобы (Калкуттада орталықтанған). Құрылғаннан 1930 жылдарға дейін тарағанға дейін Самити Үндістандағы британдық үкімге қарсы күресті, зорлық-зомбылықты ұлтшылдықпен, соның ішінде бомбалаулар, саяси мақсаттағы кісі өлтірулер және зорлық-зомбылық актілері арқылы жүзеге асырды. Самити Үндістанда және шетелдегі басқа революциялық ұйымдармен ынтымақтастық жасады. Оған Ауробиндо Гош және оның інісі Бариндра Гош жетекшілік етті, итальян ұлтшылдығы және Какузо Окураның пан-азиялық идеяларымен ықпалданды. Улласкар Датта "Югантар" тобының бас бомба жасаушысы болды, дей тұрғанмен, Хемчандра Куанго Парижден оралғанға дейін бомба жасау және жарылғыш химияны үйренді. Самити Үндістандағы британдық мүдделер мен әкімшілікке қарсы революциялық шабуылдардың бірнеше оқиғасына қатысты, соның ішінде британдық Радж шенеуніктерін өлтіруге жасалған алғашқы әрекеттер. Одан кейін 1912 жылы Раш Бехари Бос және Басанта Кумар Бисвас басқарып өткізген Үндістанның вице-короліне жасалған қастандық әрекеті және Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Джатиндранатх Мукерджи басқарып өткізген бүлікшілдік сөз байласу болды. 1920 жылдары Ұлттық Конгресс пен Гандидің бейбітшілік қозғалысының ықпалымен ұйым зорлық-зомбылық философиясынан бас тартты. Топтың бір бөлігі, әсіресе Сачиндранат Саньялмен байланыстылар, революциялық қозғалыста белсенді болып қалып, Солтүстік Үндістанда Хиндустан Республикалық Ассоциациясын құрды. Осы кезеңде Англия үкіметі Бенгалиядағы Конгресс басшыларының, әсіресе Субхаш Чандра Боздың ұйыммен байланысы бар деп айыптады. Самитидің зорлық-зомбылық және радикалды философиясы 1930 жылдары қайта жанданды, ол Какори заговорларына, Читтагонг қару-жарақ қоймасына шабуылға және британдықтар басқарған Үндістан әкімшілігіне қарсы басқа да әрекеттерге қатысты. Ұйым құрылғаннан кейін көп ұзамай полиция мен барлау қызметінің кең ауқымды операциясының ошағына айналды, бұл Калькутта полициясының арнайы бөлімінің құрылуына әкелді. Самитиге қарсы полиция және барлау операцияларын басқарған көрнекті офицерлердің қатарында сэр Роберт Натан, сэр Гарольд Стюарт, сэр Чарльз Стивенсон Мур және сэр Чарльз Тегарт болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бенгалиядағы Самити қызметінің тудырған қауіп-қатері, сондай-ақ Пәнджабтағы Гадарит көтерілісінің қаупі 1915 жылғы Үндістанды қорғау заңының қабылдануына себеп болды. Бұл шаралар ұйыммен байланысты революционерлерді тұтқындауға, интернирлеуге, жер аударуға және өлім жазасына кесуге мүмкіндік берді, бұл Шығыс Бенгалия бөлімшесін талқандады. Соғыстан кейін Роулат комитеті Бенгалиядағы Самитидің және Пәнджабтағы Гадарит қозғалысының қайта жандануына жол бермеу үшін Үндістанды қорғау заңының (Роулат заңы ретінде) күшін ұзартуды ұсынды. Соғыстан кейін партияның қызметі 1920 жылдардың басында Бенгалия қылмыстық заңына түзетулер енгізуге әкелді, ол Үндістанды қорғау заңынан тұтқындау және ұстау өкілеттіктерін қайта қалпына келтірді. Алайда Анушилан Самити біртіндеп Гандидің қозғалысына сіңіп кетті. Оның кейбір мүшелері сол кездегі Субхаш Чандра Боз басқарған Ұлттық Конгресске қосылды, ал басқалары коммунизммен жақын байланыс орнатты. "Югантар" бөлімшесі 1938 жылы ресми түрде таратылды.

Fitness club and anti British underground revolutionary organization

Anushilan Samiti was an Indian fitness club, which was actually used as an underground society for anti British revolutionaries. In the first quarter of the 20th century it supported revolutionary violence as the means for ending British rule in India. The organisation arose from a conglomeration of local youth groups and gyms (akhara) in Bengal in 1902. It had two prominent, somewhat independent, arms in East and West Bengal, Dhaka Anushilan Samiti (centred in Dhaka), and the Jugantar group (centred in Calcutta). From its foundation to its dissolution during the 1930s, the Samiti challenged British rule in India by engaging in militant nationalism, including bombings, assassinations, and politically motivated violence. The Samiti collaborated with other revolutionary organisations in India and abroad. It was led by the nationalists Aurobindo Ghosh and his brother Barindra Ghosh, influenced by philosophies like Italian Nationalism, and the Pan Asianism of Kakuzo Okakura. Ullaskar Dutta used to be the Jugantor group's principal bomb maker until Hemchandra Quanungo returned from Paris learning bomb making and explosive chemistry. The Samiti was involved in a number of noted incidents of revolutionary attacks against British interests and administration in India, including early attempts to assassinate British Raj officials. These were followed by the 1912 attempt on the life of the Viceroy of India, led by Rash Behari Bose and Basanta Kumar Biswas, and the Seditious conspiracy during World War I, led by Jatindranath Mukherjee. The organisation moved away from its philosophy of violence in the 1920s due to the influence of the Indian National Congress and the Gandhian non violent movement. A section of the group, notably those associated with Sachindranath Sanyal, remained active in the revolutionary movement, founding the Hindustan Republican Association in north India. A number of Congress leaders from Bengal, especially Subhash Chandra Bose, were accused by the British Government of having links with the organisation during this time. The Samiti's violent and radical philosophy revived in the 1930s, when it was involved in the Kakori conspiracy, the Chittagong armoury raid, and other actions against the administration in British occupied India. Shortly after its inception, the organisation became the focus of an extensive police and intelligence operation which led to the founding of the Special branch of the Calcutta Police. Notable officers who led the police and intelligence operations against the Samiti at various times included Sir Robert Nathan, Sir Harold Stuart, Sir Charles Stevenson Moore and Sir Charles Tegart. The threat posed by the activities of the Samiti in Bengal during World War I, along with the threat of a Ghadarite uprising in Punjab, led to the passage of Defence of India Act 1915. These measures enabled the arrest, internment, transportation and execution of a number of revolutionaries linked to the organisation, which crushed the East Bengal Branch. In the aftermath of the war, the Rowlatt committee recommended extending the Defence of India Act (as the Rowlatt Act) to thwart any possible revival of the Samiti in Bengal and the Ghadarite movement in Punjab. After the war, the activities of the party led to the implementation of the Bengal Criminal Law Amendment in the early 1920s, which reinstated the powers of incarceration and detention from the Defence of India Act. However, the Anushilan Samiti gradually disseminated into the Gandhian movement. Some of its members left for the Indian National Congress then led by Subhas Chandra Bose, while others identified more closely with Communism. The Jugantar branch formally dissolved in 1938.

Өмірбаян

ХІХ ғасырда Үндістанның орта таптарының өсуі үнділік өзіндік сананы күшейтіп, 1800 жылдардың соңғы онжылдықтарында Үндістанда ұлтшылдық толқынының күшеюіне әкелді. 1885 жылы А. О. Хьюм құрған Үнді ұлттық конгресі саяси либерализация, кеңейтілген автономия және әлеуметтік реформалар талаптары үшін маңызды платформа болды. Ұлтшылдық қозғалыс Бенгалияда, содан кейін Пенджабта ерекше күшті, радикалды және зорлыққа толы болды. Махараштрада, Мадраста және Оңтүстіктің басқа да аймақтарында да көзге түсетін, бірақ шағын қозғалыстар пайда болды. Калькутта (бұрынғы атауы) сол кезде ұйымдасқан саясаттың ең ірі орталығы болды, және саяси жиналыстарға қатысқан студенттердің кейбіреуі физикалық күш пен ұлттық сезімдерді қалыптастырған "жасырын қоғамдарды" құруға кірісті.

Шығу тегі

1902 жылға қарай Калькуттада (бұрынғы Калькутта) Үндістандағы британдық үкіметті күшпен құлатуға бағытталған үш құпия қоғам жұмыс істеді: бірі Калькутта студенті Сатиш Чандра Басу, Калькутта адвокаты Прамата Митраның демеушілігімен құрылған, екіншісі Сарал Деви басқарған, ал үшіншісі Ауробиндо Гош құрған. Гош және оның інісі Барин сол кездегі радикалды ұлтшылдықтың ең белсенді жақтаушылары болды. Ауробиндо мен Бариннің ұлттық жазбалары мен басылымдары, соның ішінде «Банде Матарам» және «Югантар Патрика» (Югантар) Бенгал жастарына кеңінен әсер етті және Анушилан Самитинің Бенгалда танымалдылыққа ие болуына көмектесті. 1905 жылғы Бенгалдың бөлінуі Бенгалдың Бхадралок қауымдастығында радикалды ұлтшылдық сезімдерді күшейте түсіп, Самиттің білімді, саяси саналы және жергілікті жастар ұйымдарының наразы мүшелерінің қолдауын алуына көмектесті. Самиттің бағдарламасында дене шынықтыру жаттығуларына баса назар аударылып, оның мүшелерін пышақтармен және латилермен (қару ретінде қолданылатын бамбук таяқтар) жаттықтырды. Дакадағы бөлімшеге Пулин Бехари Дас жетекшілік етті, ал филиалдар Шығыс Бенгал және Ассамға тарады. Шығыс Бенгал мен Ассамда 500-ден астам филиал ашылды, олар «жақын және егжей-тегжейлі ұйымдастыру» арқылы Дакадағы Пулиннің бас кеңсесімен байланысты болды. Бұл филиал көп ұзамай Калькуттадағы бас ұйымды басып өтті. Дака Анушилан Самитінің бөлімшелері Джессорда, Кхулнада, Фаридпурда, Раджанагарда, Ражендрапурда, Моханпурда, Барвалиде және Бакарганжда құрылды, олардың мүшелерінің саны 15 000-20 000-ға жетеді. Екі жыл ішінде Дака Анушилан «Свадеши» қозғалысының мақсаттарынан саяси терроризмге ауысты. Ұйымның саяси көзқарастары 1906 жылғы наурыз айында Абинаш Бхаттачарья, Бариндра, Бхупендранатх Датт және Дебабрата Басу құрған «Югантар» журналында жарияланды. Көп ұзамай бұл журнал Ауробиндо және басқа да Анушилан көшбасшыларының радикалды көзқарастарының айқын көрінісіне айналды, нәтижесінде Калькутта Самити тобы «Югантар партиясы» деп аталды. Алғашқы көшбасшылары: Раш Бехари Бос, Бхавабушан Митра, Джатиндранатх Мукерджи және Джадугопал Мукерджи. 1907 жылғы желтоқсанда Бенгал филиалы Гош ағайындыларының басшылығымен Бенгалдың вице-губернаторы Эндрю Хендерсон Лейт Фрейзерді тасымалдаған пойыздың жолын бұзды. Сол айда Дака Анушилан Самити Даканың бұрынғы аудандық судьясы Д.С.Алленді өлтірді. Келесі жылы Самити Батыс Бенгалда 11 адамды өлтірді, 7 адамды өлтіруге тырысты, 8 жарылыс жасады. Олардың нысаналары британдық полиция қызметкерлері мен мемлекеттік қызметкерлері, үнді полиция қызметкерлері, ақпарат берушілер, саяси қылмыстар бойынша мемлекеттік прокурорлар және бай отбасылар болды. Барин Гоштің басшылығымен Самиттің мүшелері Чандарнагордағы француз отаршыл лауазымды тұлғаларын өлтіруге тырысты. Анушилан Самиті шетелдегі шетелдік қозғалыстармен және шетелдегі үндістандық ұлтшылдармен байланыстар орнатты. 1907 жылы Хем Чандра Канунго (Хем Чандра Дас) өзінің жерін сатып, елден қуылған орыс революционері Николай Сафранскиден бомба жасауды үйрену үшін Парижге кетті. Нандалал Баннерджи (Худирамды тұтқындаған офицер) 1908 жылы атып өлтірілді, содан кейін 1909 жылы Алипур ісі бойынша прокурор мен ақпарат беруші өлтірілді. Ауробиндо зейнетке шыққаннан кейін батыс Анушилан Самиті Бага Джатиннен көрнекті көшбасшы тапты және «Джугантар» ретінде қайта құрылды. Жатин Калькуттадағы орталық ұйым мен оның Бенгал, Бихар, Одиша және Уттар-Прадеш штаттарындағы филиалдары арасындағы байланыстарды жандандырды, мүшелері жасырынып жүрген жағдайда Сундарбанста жасыру орындарын құрды. Топ Амарендра Чаттерджи, Нарен Бхаттачарья және басқа да жас көшбасшылардың көмегімен бірте-бірте қайта ұйымдастырылды. Оның кейбір жас мүшелері, соның ішінде Таракнат Дас Үндістаннан кетіп қалды. Келесі екі жыл ішінде ұйым екі көрінетін бөлек топтың астында жұмыс істеді: «Срамаджиби Самабая» (Еңбек кооперативі) және «С.Д. Гарри мен ұлдары». Осы уақытта Джатин Калькуттадағы Форт-Уильямда орналасқан 10-шы Джат полкімен байланыс орнатуға тырысты, ал Нарендра Нат ақша жинау үшін бірнеше тонау жасады. Шамсул Алам, Бенгал полициясының офицері, топқа қарсы сөз байласу ісіне дайындалып жатқанда, Джатиннің серіктесі Бирен Датта Гупта оны өлтірді. Оның өлтірілуі Хаура Сибпур қылмыстық ісіне түрткі болған тұтқындауға әкелді. 1911 жылы Дака Анушилан мүшелері Мьменсинг пен Барисалда топқа байланысты тәртіпсіздіктерді тергеп жүрген екі бенгал полиция қызметкері - суб-инспектор Радж Кумар мен инспектор Ман Мохан Гошты атып өлтірді. Осыдан кейін Калькуттада полиция бастығы Шриш Чандра Дейдің қазасы болды. 1911 жылғы ақпан айында «Джугантар» Калькуттада полицей офицері Годфри Денхам деп жаңылысқан адамды тасымалдаған көлікті жарды. Раш Бехари Бос («Үндістандағы ең қауіпті революционер» деп сипатталған) топтың қызметін солтүстік Үндістанға кеңейтті, онда ол Дехра Дундағы Үндістан Орманы институтында жұмысқа орналасты. Бос Пенджаб және Біріккен провинциялардағы радикалды ұлтшылдармен байланыс орнатты, соның ішінде кейінірек Хар Даялмен байланысы барлар. 1912 жылы императорлық астананы Нью-Делиге көшіру кезінде вице-король Чарльз Хардингтің хаудасы жарылды, оның махуты қаза тауып, Хардинг ауыр жарақат алды.

By 1902, Kolkata (formerly Calcutta) had three secret societies working toward the violent overthrow of British rule in India: one founded by Calcutta student Satish Chandra Basu with the patronage of Calcutta barrister Pramatha Mitra, another led by Sarala Devi, and the third founded by Aurobindo Ghose. Ghose and his brother Barin were among the strongest proponents of militant Indian nationalism at the time. Nationalist writings and publications by Aurobindo and Barin, including Bande Mataram and Jugantar Patrika(Yugantar), had a widespread influence on Bengal youth and helped Anushilan Samiti to gain popularity in Bengal. The 1905 partition of Bengal stimulated radical nationalist sentiments in Bengal's Bhadralok community, helping the Samiti to acquire the support of educated, politically conscious and disaffected members of local youth societies. The Samiti's program emphasized physical training, training its recruits with daggers and lathis (bamboo staffs used as weapons). The Dhaka branch was led by Pulin Behari Das, and branches spread throughout East Bengal and Assam. More than 500 branches were opened in eastern Bengal and Assam, linked by "close and detailed organization" to Pulin's headquarters at Dhaka. This branch soon overshadowed its parent organisation in Calcutta. Branches of Dhaka Anushilan Samiti emerged in Jessore, Khulna, Faridpur, Rajnagar, Rajendrapur, Mohanpur, Barvali and Bakarganj, with an estimated membership of 15,000 to 20,000. Within two years, Dhaka Anushilan changed its aims from those of the Swadeshi movement to that of political terrorism. The organisation's political views were expressed in the journal Jugantar, founded in March 1906 by Abhinash Bhattacharya, Barindra, Bhupendranath Dutt and Debabrata Basu. It soon became an organ for the radical views of Aurobindo and other Anushilan leaders, and led to the Calcutta Samiti group being dubbed the "Jugantar party". Early leaders were Rash Behari Bose, Bhavabhushan Mitra, Jatindranath Mukherjee and Jadugopal Mukherjee. In December 1907, the Bengal branch derailed a train carrying Bengal Lieutenant Governor Andrew Henderson Leith Fraser in a plot led by the Ghosh brothers. In the same month, the Dhaka Anushilan Samiti assassinated former Dhaka district magistrate D. C. Allen. The following year, the Samiti engineered eleven assassinations, seven attempted assassinations and explosions and eight dacoities in West Bengal. Their targets included British police officials and civil servants, Indian police officers, informants, public prosecutors of political crimes, and wealthy families. Under Barin Ghosh's direction, the Samiti's members also attempted to assassinate French colonial officials in Chandernagore who were seen as complicit with the Raj. Anushilan Samiti established early links with foreign movements and Indian nationalists abroad. In 1907 Hem Chandra Kanungo (Hem Chandra Das) went to Paris by selling his land property to learn bomb making from Nicholas Safranski, a Russian revolutionary in exile. Nandalal Bannerjee (the officer who arrested Khudiram) was shot and killed in 1908, followed by the assassinations of the prosecutor and informant for the Alipore case in 1909. After Aurobindo's retirement, the western Anushilan Samiti found a more prominent leader in Bagha Jatin and emerged as the Jugantar. Jatin revitalised links between the central organisation in Calcutta and its branches in Bengal, Bihar, Orissa and Uttar Pradesh, establishing hideouts in the Sunderbans for members who had gone underground. The group slowly reorganised, aided by Amarendra Chatterjee, Naren Bhattacharya and other younger leaders. Some of its younger members, including Taraknath Das, left India. Over the next two years, the organisation operated under the cover of two apparently separate groups: Sramajeebi Samabaya (the Labourer's Cooperative) and S. D. Harry and Sons. Around this time Jatin attempted to establish contacts with the 10th Jat Regiment, garrisoned at Fort William in Calcutta, and Narendra Nath committed a number of robberies to raise money. Shamsul Alam, a Bengal police officer preparing a conspiracy case against the group, was assassinated by Jatin associate Biren Dutta Gupta. His assassination led to the arrests which precipitated the Howrah Sibpur Conspiracy case. In 1911, Dhaka Anushilan members shot dead Sub inspector Raj Kumar and Inspector Man Mohan Ghosh, two Bengali police officers investigating unrest linked to the group, in Mymensingh and Barisal. This was followed by the assassination of CID head constable Shrish Chandra Dey in Calcutta. In February 1911, Jugantar bombed a car in Calcutta, mistaking an Englishman for police officer Godfrey Denham. Rash Behari Bose (described as "the most dangerous revolutionary in India") extended the group's reach into north India, where he found work in the Indian Forest Institute in Dehra Dun. Bose forged links with radical nationalists in Punjab and the United Provinces, including those later connected to Har Dayal. During the 1912 transfer of the imperial capital to New Delhi, Viceroy Charles Hardinge's howdah was bombed; his mahout was killed, and Hardinge was seriously injured.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Германия мен Ұлыбритания арасындағы соғыс басталуы мүмкін көріне бастағанда, үнді ұлтшылдары ел ішінде де, шетелде де соғысты ұлтшылдық мақсаттары үшін пайдалануға бекінді. 1908 жылы Даяль Үндістанға келгенде, Кишен Сингх арқылы Бенгал Самити ұяшығы Хар Даяльмен таныстырылды. Даяль сол кезде В.Д. Саваркар басқарған «Үндістан үйі» ұйымымен байланысты болды. 1910 жылы Даяль Раш Бехари Боспен жақын жұмыс істеді. «Үндістан үйінің» әлсіреуінен кейін Даяль, Париж Үнді қоғамында қысқа уақыт жұмыс істеген соң, Сан-Францискоға көшті. Америка Құрама Штаттарында үнді иммигранттары (әсіресе студенттер мен жұмысшы табы) арасындағы ұлтшылдық күшейді. 1907 жылы Бенгалиядан Америка Құрама Штаттарына көшіп келген Таракнат Дас саяси жұмыстарға қатысқан үнді студенттерінің бірі болды. Калифорнияда Даяль, негізінен панджаби иммигрант жұмысшылары арасында үнді ұлтшылдығын ұйымдастырушысы болды және Гадар партиясының маңызды мүшесі атанды. Нарен Бхаттачарьямен бірге Жатин, Германияның тәж мұрагерімен оның 1912 жылы Калькуттаға келген сапары кезінде кездесіп, оларға қару-жарақ пен оқ-дәрілер берілетініне кепілдік алды. Жатин, Бриндаванға қажылық сапарында болғанда, Нираламба Свамиден Бос туралы ақпарат алды. Бенгалияға оралған соң, ол топты қайта ұйымдастыруға кірісті. Бос, 1912 жылы Хардинге жасалған қастандықтан кейін Бенаресте жасырын өмір сүрді, бірақ 1913 жылдың соңында Жатинмен кездесіп, жалпы үнді революциясының мүмкіндіктерін талқылады. 1914 жылы Бос, махараштриялық Вишну Ганеш Пингле және сикх милитанттары 1915 жылдың ақпан айында бірдей әскер көтерілісін жоспарлады. Бенгалияда Анушилан мен Джугантар тарихшылардың «қалалар мен ауылдардағы үрей атмосферасын» құрды, бұл олардың әкімшілікті парализге түсіру мақсатына жақын келді. Қорқыныш атмосферасы полиция мен соттардың моральдық жағдайына күшті әсер етті. 1914 жылдың тамызында Джугантар Калькуттадағы қару-жарақ сатушысы Родда компаниясынан көптеген қару-жарақ пен оқ-дәрілерді тартып алып, келесі екі жыл бойы Калькуттадағы қарақшылықтарда пайдаланды. 1915 жылы тек алты революционер ғана сотта сәтті танылды. 1915 жылғы ақпан және желтоқсан айларындағы қастандықтарды британдық барлау қызметінің күшімен жоққа шығарды. Жатин және бірнеше революционерлер қазіргі Одиша штатындағы Баласорда полициямен болған атыста қаза тапты, бұл Джугантардың уақытша тоқтауына әкелді. 1915 жылғы Үндістанды қорғау туралы заң революциялық қозғалыстың мүшелерін кеңінен тұтқындауға, интернирлеуге, жер аударуға және өлім жазасына кесуге себеп болды. 1916 жылдың наурызына қарай кеңінен жүргізілген тұтқындаулар Бенгалия полициясына Калькуттадағы Дакка Анушилан Самити-ді талқандауға көмектесті. 1916 жылдың тамызында ІІІ ереже және Үндістанды қорғау туралы заң бүкіл Бенгалияда күшіне енді. 1917 жылдың маусымына қарай 705 адам заң бойынша үй қамауында болды, ал 99-ы ІІІ ереже бойынша түрмеге қамалды. Ресми тізімдерге сәйкес, 1918 жылға дейін 186 революционер қаза тапты немесе сотталды. Соғыстан кейін Үндістанды қорғау туралы заң Роулат заңымен ұзартылды, оның қабылдануы М.К. Гандидің бейбіт наразылық қозғалысының басты мақсаты болды. Соғыстан кейін босатылған көптеген революционерлер қайта тұтқындалудан қашу үшін Бирмаға қашып кетті.

As war between Germany and Britain began to seem likely, Indian nationalists at home and abroad decided to use the war for the nationalist cause. Through Kishen Singh, the Bengal Samiti cell was introduced to Har Dayal when Dayal visited India in 1908. Dayal was associated with India House, then headed by V. D. Savarkar. By 1910, Dayal was working closely with Rash Behari Bose. After the decline of India House, Dayal moved to San Francisco after working briefly with the Paris Indian Society. Nationalism among Indian immigrants (particularly students and the working class) was gaining ground in the United States. Taraknath Das, who left Bengal for the United States in 1907, was among the Indian students who engaged in political work. In California, Dayal became a leading organiser of Indian nationalism amongst predominantly Punjabi immigrant workers and was a key member of the Ghadar Party. With Naren Bhattacharya, Jatin met the crown prince of Germany during the latter's 1912 visit to Calcutta and obtained an assurance that arms and ammunition would be supplied to them. Jatin learned about Bose's work from Niralamba Swami on a pilgrimage to Brindavan. Returning to Bengal, he began reorganising the group. Bose went into hiding in Benares after the 1912 attempt on Hardinge but he met Jatin towards the end of 1913, outlining prospects for a pan Indian revolution. In 1914 Bose, the Maharashtrian Vishnu Ganesh Pingle and Sikh militants planned simultaneous troop uprisings for February 1915. In Bengal, Anushilan and Jugantar launched what has been described by historians as "a reign of terror in both the cities and the countryside [which] came close to achieving their key goal of paralysing the administration". An atmosphere of fear severely affected morale in both the police and courts. In August 1914, Jugantar seized a large amount of arms and ammunition from the Rodda company, a Calcutta arms dealer, and used them in robberies in Calcutta for the next two years. In 1915, only six revolutionaries were successfully tried. Both the February 1915 plot and a December 1915 plot were thwarted by British intelligence. Jatin and a number of fellow revolutionaries were killed in a firefight with police at Balasore, in present day Orissa, which brought Jugantar to a temporary end. The Defence of India Act 1915 led to widespread arrests, internments, deportations and executions of members of the revolutionary movement. By March 1916, widespread arrests helped Bengal police crush the Dacca Anushilan Samiti in Calcutta. Regulation III and the Defence of India Act were enforced throughout Bengal in August 1916. By June 1917, 705 people were under house arrest under the Act and 99 were imprisoned under Regulation III. According to official lists, 186 revolutionaries were killed or convicted by 1918. After the war, the Defence of India Act was extended by the Rowlatt Act, the passage of which was a prime target of the protests of M. K. Gandhi's non cooperation movement. Many revolutionaries released after the war escaped to Burma to avoid repeated incarceration.

Соғыстан кейін

Алғашқы ынтымақтастықтан бас тарту қозғалысы, Ганди бастаған Роулат Сатьяграхасы, 1919 жылдан 1922 жылға дейін белсенді болды. Оған Үндістан тәуелсіздік қозғалысының көрнекті мүшелері кеңінен қолдау көрсетті. Бенгалияда Югантар Читтаранжан Дастың (Үндістан Ұлттық Конгресінің құрметті көшбасшысы) зорлық-зомбылықтан бас тарту туралы өтінішіне келісті. Анушилан Самити келісімге қосылмаса да, 1920-1922 жылдар аралығында ешқандай маңызды іс-қимылға демеушілік етпеді. Келесі бірнеше жылда Югантар мен Самити қайтадан белсенділік танытты. 1920 жылдары Самитимен байланысты радикалды ұлтшылдықтың қайта жандануы 1924 жылы Бенгалия қылмыстық заңына түзетулер енгізуге әкелді. Бұл заң полицияға ұстаудың ерекше құқықтарын қайтару арқылы, 1927 жылға қарай 200-ден астам күдіктіні, оның ішінде Субхас Чандра Бос, қамауға алуға мүмкіндік берді, Бенгалиядағы ұлтшылдық зорлық-зомбылықтың қайта өрлеуін тоқтатты. Бірақ, көп ұзамай, 1934 жылы Бенгалиядағы революциялық қозғалыс аяқталды. Самити қозғалысының көп бөлігі 1930 жылдары солшыл саясатқа қызығушылық танытты, ал солшыл партияларға қосылмағандары Конгресс пен Конгресс Социалистік партиясымен байланыс орнатты. 1930 жылдардағы азаматтық мойынсұнбау қозғалысы кезінде көптеген мүшелер Конгресске қосылды. Югантар 1938 жылы ресми түрде таратылды; көптеген бұрынғы мүшелері Сурендра Мохан Гоузе басшылығымен бірлесіп жұмыс істеуді жалғастырды, ол басқа Конгресс саясаткерлері мен Арубиндо Гоузе арасында Пондичериде байланысшы болды. 1930 жылдардың соңында Самитидің марксистік көзқарастағы мүшелері CSP-да Революциялық Социалистік партияның (РСП) құрылуын жариялады.

Құрылымы

Анушилан Самити мен Джугантар әртүрлі принциптер бойынша ұйымдастырылды, бұл олардың өзгешелігін көрсетеді. Самити орталықтандырылған, қатаң тәртіп пен тік иерархияға негізделген. Джугантар жергілікті басшылардың басшылығымен, кейде әрекеттерін үйлестіретін топтардың одағы ретінде еркін ұйымдастырылды. Джугантар ұйымының прототипі 1907 жылы Маниктала қастандығына дейін Барин Гош құрған ұйым болды. Ол Фрост сипаттаған ресейлік революционерлердің үлгісін қадағалауға тырысты. Самитидің орталық Дакка ұйымының ережелері жазылып, үкіметтік есептерде қайта жарияланып, тұжырымдалды. Бір бағалау бойынша, Дака Анушилан Самити бір кезде 500 филиалға ие болды, олардың көп бөлігі Бенгалияның шығыс аудандарында орналасқан, және 20 000 мүшесі болды. Кейіннен филиалдар батыс аудандарда, Бихарда және Біріккен провинцияларда ашылды. Қашқандарға Ассамда және Трипурадағы екі шаруашылықта паналау орындары құрылды. Ұйымдық құжаттар Барин Гош пен Упендранат Баннерджи және қатардағы мүшелер арасындағы негізгі айырмашылықты көрсетеді. Ауробиндо сияқты жоғары деңгейдегі басшыларды белсенді басшылар ғана білуі керек еді. Самитидің бұрынғы мүшелері бұл топтардың бүкіл Британдық Үндістандағы құпия қоғамдардың кең желісімен байланысты екенін мәлімдеді. Алайда, тарихшы Питер Хихс провинциялар арасындағы байланыстың Ауробиндо сияқты, Батыс Үндістандағы басшылар мен қозғалыстармен таныс болған бірнеше адамдар арасындағы байланысқа шектелгенін және әртүрлі революциялық топтар арасындағы қарым-қатынас көбінесе ынтымақтастыққа қарағанда бәсекелестікке негізделгенін тұжырымдады. 1908 жылға тартатын Пулин Бехари Дас жазған ішкі құжат Бенгалиядағы ұйымның бөлінуін сипаттайды, ол негізінен британдық әкімшілік бөліністеріне сәйкес келеді.

Кадрлар

Самити мүшелерінің басым бөлігі индустардан тұрды, кемінде бастапқыда, себебі мұсылмандарға қабылдауға келмейтін діни ант қабылдау рәсімі болды. Әрбір мүшеге үш рөлдің бірі немесе бірнешесі жүктелді: қаражат жинау, жоспарланған іс-шараларды іске асыру және насихаттау. Бірақ іс жүзіндегі негізгі бөлініс «әскери» жұмыс пен «азаматтық» жұмыс арасында болды. Далпати (команда жетекшісі) басқаратын бес немесе он адамнан тұратын даль (командалар) жергілікті Самиттерде біріктірілді, оларды адьякшалар (атқарушы офицерлер) және басқа да офицерлер басқарды. Олар Пулин Дас басқарған және ол түрмеде отырған кезде оның орынбасарлары болған орталық Дакка ұйымы тағайындаған және оған есеп беретін аудандық қызметкерлерге бағынды. Самиттер төрт функционалдық топқа бөлінді: зорлық-зомбылық, ұйымдастыру, қару-жарақ сақтаушылар және үй иелері. Хабар алмасу арнайы курьерлер арқылы, құпия кодпен жазылып жүзеге асырылды. Бұл және басқа да практикалар әдебиеттік көздерден шабыттанды және жас жігіттердің романтикалық драмаларды ойнауға деген құштарлығына ішінара мойынбұрды. Алипурдағы бомбалық оқиғадан кейін Маниктала қоғамының орнын бастан аяқ ауыстырған «Югантар» желісі туралы ақпарат аз. Ол Самиттердегідей бөліністерге тап болды. Тарихшы Леонард Гордонның айтуынша, кемінде 1910-1915 жылдар аралығында «Югантар» желісіндегі дальдар жеке бөлімдер болды, оларды дада (ақын: аға) басқарды. Дада сонымен қатар гуру болды, ол өзінің бағыныштыларына қолдануға болатын дағдыларды, революциялық идеологияны және стратегияны үйретті. Гордонның пікірінше, дада жүйесі Бенгалияның ауылдық аймақтарында бұрыннан бар әлеуметтік құрылымдардан өркендеген. Дадалар бір-бірімен ынтымақтастықпен жұмыс істеді, сонымен қатар адамдар, ақша және материал үшін бәсекелестікке түсті. Самит мүшелерінің көпшілігі жоғарғы касталардан шыққан. 1918 жылға қарай, қаза тапқан немесе сотталған революционерлердің шамамен 90% брахмандар, кайаштар немесе вайдьялар болды; қалғаны Махшия немесе Ядав сияқты ауыл шаруашылығы немесе мал өсірумен айналысатын касталардан шыққан.

Үнді философиясы

Самитиге бенгал ұлтшылдығы туралы жазушы Банким Чандра Чаттопадхяйдың еңбектері әсер етті. Ұйымның "Анушилан" атауы Банкимнің қажырлы еңбек пен қарапайым өмірді ұстану туралы жазған шығармаларынан алынған. Банкимнің "Анандамат" романындағы сияқты мәдени және әскери ұлтшылдығы, сондай-ақ "Бхагават Гитаны" жаңаша түсіндіруі, кейіннен Анушилан Самити болып құрылған алғашқы қоғамдарды шабыттандырған ұлтшылдықтың маңызды ықпалы болды. 1908 жылы Дакка Анушилан Самиті кітапханасын тексеру кезінде Банкимнің "Бхагават Гита" кітабы ең көп оқылатын кітап екені анықталды. Свами Вивекананданың философиясы мен үйретіктері кейіннен осы ілімдерге қосылды. Дакка кітапханасының "Мүшелік ережелерінде" оның кітаптарын оқу ұсынылды. Питер Хихс 2010 жылы жазғандай, Самити идеологиясының үш негізгі қағидасы болды: "мәдени тәуелсіздік", "саяси тәуелсіздік" және "экономикалық тәуелсіздік". Экономикалық тәуелсіздік мәселесінде Самити "саудагерлердің қозғалысы" деп сынаған Свадеши қозғалысынан ерекшеленді.

Еуропалық ықпал

Самити Музаффарпурдегі өлтірулерден кейін танымал болған кезде, оның идеологиясына еуропалық анархизмнің әсер еткені айтылды. Лорд Минто оның әрекеттері саяси наразылықтың көрінісі болуы мүмкін деген пікірге қарсы шығып, былай деді: Үндістанда бұрын-соңды көрілмеген қаніпес әдістері Батыстан әкелінді, ал еліктейтін бенгалдықтар оны балаша түрде қабылдады. Джон Морли Самитинің саяси зорлық-зомбылығы үкіметке қарсы үнділік ашудың көрінісі деп есептеді. Оларға итальяндық ұлтшыл Джузеппе Маццини мен оның «Жас Италия» қозғалысының еңбектері әсер етті. Ауробиндоның өзі Ирландия, Франция және Американың революциялық ұлтшылдығын зерттеді. Хем Чандра Дас Парижде болғанда еуропалық радикалды ұлтшылдармен байланыс жасады, бірақ оның қатысуы мен ықпалы туралы пікірлер әртүрлі. Ниведита Свами Вивекананданың шәкірті болды. Ол Ауробиндомен, Сатиш Боспен және «Югантар» газетінің редакторы Бхупендранат Боспен байланыста болды. Ниведита Самити мүшелеріне ана мекенге деген міндеттері туралы айтып, революциялық ұлтшылдыққа қатысты әдебиеттермен қамтамасыз ету арқылы оларға ықпал еткені саналады. Ол танымал анархист Петр Кропоткиннің корреспонденті болды. Олар троцкизмді қабылдамады, бірақ Иосиф Сталиннің басшылығына қатысты троцкишіл сын-пікірлермен келісті.

Полицияның реакциясы мен реформалары

Самити құрылғаннан кейін көп ұзамай полиция және барлау қызметінің кең ауқымды назарына ілікті. Оларға қарсы полиция және барлау операцияларын әр түрлі уақытта сэр Роберт Натан, сэр Гарольд Стюарт, сэр Чарльз Стивенсон Мур және сэр Чарльз Тегарт сияқты көрнекті офицерлер басқарды. Самити бастаған революциялық қозғалысқа жауап ретінде Бенгалия және Шығыс Бенгалия мен Ассам провинцияларының CID-лері құрылды. 1909 жылдың қыркүйегінде C.I.D. саяси қылмыстар бөлімі ("Арнайы бөлім" деп белгілі) құрылды, оған 23 офицер мен 45 адам жұмыс істеді. 1909–1910 жылдардағы реформалар кезінде Үндістан үкіметі Бенгал полициясына 2 227 000 рупий бөлді. ЕБА-да мемлекеттік қызметкер Х. Л. Салкельд Анушилан Самитидің шығыс тармағын ашып, төрт томдық есеп дайындап, 68 күдіктіні бақылауға алды.

1908 жылғы Қылмыстық заңға түзету

Раджға қарсы күресте Самиттің мүшелері (яғни, өз әріптестеріне қарсы куәлік бергендер) және Самитті тергеп жатқан Бенгал полициясының қызметкерлері тұрақты түрде нысанаға алынды. Корольдік куәгерлер ретінде әрекет етуге келіскен бірнеше қолдаушылар өлтірілді. 1909 жылы Алипур бомба ісі бойынша айыптау тарапынан куәлік берген Нарен Госсейн, Сатиендранат Босеу мен Канай Лал Датттардың қолынан Алипур түрмесінде атып өлтірілді. Ашутош Бисвас, Госсейннің өліміне қатысты іс бойынша соттауды жүргізген Калькутта Жоғарғы сотының адвокаты, 1909 жылы Калькутта Жоғарғы сотында атып өлтірілді. 1910 жылы Алипур бомба ісін тергеуге жауапты Бенгал полициясының орынбасары Шамсул Алам, Калькутта Жоғарғы сотының алдында атып өлтірілді. 1898 жылғы Қылмыстық процессуалдық кодекс бойынша Самиттің ісіне қатысты бірнеше қылмыстық іс жүргізудің сәтсіз аяқталуы, ұлттық зорлық-зомбылық қылмыстарын үш жоғары сот судьясынан құралған арнайы трибуналда қарауға мүмкіндік беретін арнайы заңға әкелді. 1908 жылдың желтоқсанында 1818 жылғы ІІІ регламент негізінде Қылмыстық заңға түзетулер енгізілді, мақсаты бүлікшілдікке шақыратын бірлестіктерді тарату болды. Бұл заң алғаш рет 1908 жылы тоғыз бенгалдық революционерді Мандалай түрмесіне депортациялау үшін қолданылды. Бірақ, бұл шараларға қарамастан, Калькутта Жоғарғы сотының талап ететін жоғары дәлелдеу стандарттары, полицияның жеткіліксіз тергеулері және кейде дәлелдерді тікелей жасау фактілері ұлтшылдық зорлық-зомбылықты бағындырудағы тұрақты сәтсіздіктерге соқтырды. Полиция күштері құпия ұлтшыл ұйымдардың қызметімен күресуге шамасы жетпейтінін сезінді, бұл арнайы өкілеттіктерді талап етуге әкелді. Үндістан баспасөзі бұл талаптарға қарсы күшті наразылық білдіріп, Үндістандағы полицияның қазіргіде кең өкілеттіктерін одан әрі кеңейтуге қарсы шықты, олардың бұл өкілеттіктер үнді халқын қанау үшін қолданылып жатыр деп мәлімдеді.

Үндістанды қорғау туралы заң

Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бенгалиядағы Самити ұйымының қызметінен туған қауіп-қатер, сондай-ақ Пәнджабтағы Гадарит көтерілісінің мүмкіндігі 1915 жылғы Үндістанды қорғау заңының қабылдануына алып келді. Бұл заң генерал-губернатор кеңесіндегі Үндістанның бейресми мүшелерінен және Үндістан саяси қозғалысындағы орташа көшбасшылардан толық қолдау тапты. Британдық соғыс күш-жігері Үндістанда халықтың кең қолдауын алды, ал заң соғыс жағдайында қабылданған шаралардың қажеттілігі түсінігімен қолдауға ие болды. Бұл шаралар ұйыммен байланысты революционерлерді тұтқындауға, оларды қамауға алуға, жер аударуға және өлім жазасына кесуге мүмкіндік берді, нәтижесінде Самити ұйымының Шығыс Бенгалиядағы филиалы талқандалды. Заңның қолданылуы салдарынан 46 адам өлім жазасына кесілді, ал Лахор және Бенарес қалаларындағы қастандық істері бойынша, сондай-ақ Бенгалиядағы трибуналдарда Бенгал және Пәнджаб революционерлеріне 64 адамға өмір бойына бас бостандығынан айырылды.

1920 жылдардан кейін Анушилан Самити ұйымы Ганди қозғалысына біртіндеп сіңіп кетті. Оның кейбір мүшелері сол кездегі Субхас Чандра Боз басқарған Үнді ұлттық конгресіне қосылды, ал басқалары коммунизммен жақын байланыс орнатты. "Югантар" филиалы 1938 жылы ресми түрде таратылды. Тәуелсіз Үндістанда партия Батыс Бенгалияда Революциялық Социалистік партия болып қайта құрылды, ал Шығыс филиалы кейіннен қазіргі Бангладеште Жұмысшы және Шаруалар Социалистік партиясы (Sramik Krishak Samajbadi Dal) болып өзгерді.

Революциялық ұлтшылдық

Самитидің органы болған "Югантар" ұлтшыл басылымы оқырмандарының арасында фанатикалық адалдық сезімін тудырды. 1907 жылы оның 7000 данасы сатылды, кейіннен сатылымы 20000 данаға жетті. Басылымның мазмұны, негізінен, саяси тұрғысынан жетілген оқырмандарға арналған, Үндістандағы британдық үстемдікті сынап, саяси зорлық-зомбылықты қолдауға шақыратын материалдардан құралды. Самитиге қосылған бірнеше жас жігіттер өздерінің шешімдеріне "Югантардың" әсер еткенін мәлімдеді. Газеттің редакторы Бхупендранатх Датта 1907 жылы тұтқындалып, бір жылға қатаң түрме жазасына кесілді. Самити сот процесін жүргізген Дуглас Кингсфордты өлтіруге әрекеттенді, ал "Югантар" оған қарсылық білдіретін редакциялық мақалалар жариялады. Ол тәуелсіздік үшін күрескен Шям Сундар Чакравартимен бірге тұрды және Рам Прасад Бисмил сияқты революционерлермен байланыс орнатты.

Үндістанның тәуелсіздік қозғалысы

1995 жылы Джеймс Попплвелл жазғандай, Радж Самитиді алғашқы күндерінде өзінің билігіне қауіп-қатер деп қарады. Алайда, тарихшы Сумит Саркар Самитидің қалалық көтеріліс немесе партизандық соғыс үшін жеткілікті қолдау жинамағанын айтты. Питер Хиес пен Сумит Саркардың атап көрсетуінше, Самити Конгресс осы мақсатты қабылдағанға дейін 20 жылдан астам уақыт бойы толық тәуелсіздік талабын қойған. Роулат есебінде көрсетілгендей, Самити Бірінші дүниежүзілік соғыстың революциялық қастандықтары сияқты, Үндістан тәуелсіздік қозғалысының басындағы маңызды оқиғаларға қатысты. Кейін Конгрестің солшыл қанаты, әсіресе Субхас Чандра Бос, Самитимен байланыста болды деген күдік туды. Хиес Самити сияқты революциялық ұлтшылдардың әрекеттері үкіметті заңды қозғалыстың көшбасшыларымен одан да көп келіссөздер жүргізуге мәжбүр еткенін, ал Ганди оны әрқашан білгенін айтты. "1931 жылғы Кең дастарқан конференциясында зорлықсыздық жақтасы «террористерге қандай да бір міндеттеме алмайтынын» мәлімдеді, бірақ үкімет онымен жұмыс істеуден бас тартса, террористермен айналысуға тура келетінін қосты. Терроризмге қоштасудың жалғыз жолы – Конгресспен бар күшімен жұмыс істеу».

Әлеуметтік әсерлер

Самиттің негізін қалаушылар сол кездегі Бенгалияның көрнекті тұлғаларының қатарында болды, кейіннен Самиттің атын шығарған зорлықшыл ұлтшылдық еңбектерден мүлдем өзгеше әлеуметтік өзгерістерді қолдады. Бенгалияның жас жігіттері Свадеши қозғалысында ең белсенділерінен болды, бұл Р. У. Карлайлді студенттердің саяси жиналыстарға қатысуын қаржыландыру мен гранттарды тоқтату қаупімен тыйым салуға мәжбүр етті. Бенгалдық зиялылар британдық оқу орындарының орнына өздерінің мектептері мен колледждерін құруға шақырды. Колледж студенттерінің арасында кейіннен Үндістан революциялық қозғалысында танымал болған М. Н. Рой да бар еді. Самит идеологиясы одан әрі патриоттық ұлтшылдыққа әсер етті.

Үндістандағы коммунизм

1920-1930 жылдары Самитидің көптеген мүшелері коммунизм мен солшыл идеологияларға бейімделе бастады. Олардың көпшілігі ұзақ мерзімге түрмеге қамалып, марксистік-лениндік әдебиеттерді оқыды. Аз бөлігі Анушилан қозғалысынан бөлініп, Коммунистік біріктіруге, кейін Үндістан Коммунистік партиясына қосылды. Бұрынғы "Югантар" жетекшісі Нарендранат Бхаттачарья, қазір М. Н. Рой атымен танылған, Коммунистік Интернационалдың ықпалды мүшесі болды және Үндістан Коммунистік партиясын құруға көмектесті. Анушилан марксистерінің көп бөлігі Коммунистік партияға қосылуға тартынды. РСП Бенгалияның бірнеше аймақтарында күшті ықпалға ие болды. Партия 1952 жылғы Лок Сабха сайлауына екі депутатты жіберді, екеуі де бұрын Самити мүшелері болған. 1969 жылы Шығыс Пәкістандағы РСП жақтастары Шрамик Кришак Самаджбади Дал (ШКД) партиясын құрды. РСП мен ШКД содан бері тығыз байланыста. РСП қазіргі уақытта 34 жыл бойы үзіліссіз Үндістанның Батыс Бенгалия штатын басқарған "Сол майданның" кіші серігі болып табылады. Ол сонымен қатар Оңтүстік Үндістанда, әсіресе Кераланың кейбір аймақтарында ықпалды. SUCI, тағы бір солшыл партия, Бенгалияда 1948 жылы Анушилан мүшелерімен құрылды.

Танымал мәдениетте

Самиттің революционерлері Бенгалияда әйгілі болды. Осы білімді, жастардың көптегені бүкіл Үндістанда кеңінен құрметке ие болды және романтикаланды. 1908 жылы бенгалдық халық ақыны Питамбар Дас жазған «Ekbar biday de Ma ghure ashi» («Маған қоштас, ана») атты Худирам Боздың өлім жазасына кесілуіне арналған ағыт, Боз қайтыс болғаннан кейін ондаған жылдар бойы Бенгалияда танымал болды. Боз тұтқындалған теміржол станциясы қазір оның құрметіне Худирам Боз Пуса теміржол станциясы деп аталады. Бенгалдық автор Сарат Чандра Чаттопадхьяйдың 1926 жылғы «Патхер Даби» («Жолдағы құқық») атты ұлтшыл романы Режге қарсы күрескен құпия революциялық ұлтшыл ұйымның тарихын баяндайды. Романның басты кейіпкері Сабясачи Раш Бехари Боздың бейнесімен жасалған деп саналады, ал революциялық ұйымның бенгалдық Самиттің ықпалымен құрылғаны айтылады. Роман «қоздырылатын» деп танылып, Радж тарапынан тыйым салынды, бірақ үлкен танымалдылыққа ие болды. Ол 1977 жылы бенгал тілінде түсірілген «Сабясачи» фильмінің негізі болды. «Істе және өл» – 2000 жылы үнді автор Манини Чаттерджи жариялаған Читтагонг қару-жарақ қоймасына жасалған шабуыл туралы тарихи еңбек. Ол Бенгалиядағы ең жоғары әдеби сыйлық – Рабиндра Пураскармен марапатталды. Бұл кітап 2010 жылғы Болливуд фильмі «Хелейн Хум Джи Жан Сей» («Өмірімізбен ойнаймыз») үшін негіз болды, онда Абхишек Баччан Сурья Сен рөлін ойнады. Барин Гоштің ауылдық үйі (қазіргі Ультаданга) орналасқан жердегі тақташа Гош пен оның тобы Әлипур бомба ісі бойынша тұтқындалған жерді көрсетеді. Самиттің көптеген мүшелері Үндістанда және шетелде белгілі және әртүрлі нысандарда еске алынады. Бүгінде Калькуттаның бірнеше аудандары Самиттің революционерлері мен ұлтшылдарының құрметіне аталған. Ауробиндо Гоштің баспасөз кеңсесі орналасқан Grey Street қазір Ауробидо Сарани (Ауробиндо даңғылы) деп аталады. Далхаузи алаңы Беной, Бадал және Динеш есімдерімен аталып, B. B. D Bag деп өзгертілді, олар 1926 жылы Жазушылар ғимаратына шабуыл жасады. Родда & Co. тонау орын алған Мононга көшесінде Анукул Мукерджи, Шриш Чандра Митра, Харидас Датта және тонауға қатысқан Бипин Бихари Гангулидің бюстері орналасқан. Баға Джатин мен оның тобы Тегарт әскерлеріне қарсы соңғы шайқасын өткізген Баласордан 15 шақырым шығысқа қарай орналасқан Чашакханда Джатиннің құрметіне соғыс алаңы сақталған. Калькуттадағы Багажатин ауданы Джатиннің есімімен аталған. Бангладеште Сурья Сеннің дарға асылған жері тарихи ескерткіш ретінде сақталған.

The revolutionaries of the Samiti became household names in Bengal. Many of these educated and youthful men were widely admired and romanticised throughout India. Ekbar biday de Ma ghure ashi (Bid me farewell, mother), a 1908 lament written by Bengali folk poet Pitambar Das that mourns the execution of Khudiram Bose, was popular in Bengal decades after Bose's death. The railway station where Bose was arrested is now named Khudiram Bose Pusa Railway Station in his honour. The 1926 nationalist novel Pather Dabi (Right of the way) by Bengali author Sarat Chandra Chattopadhyay tells the story of a secret revolutionary nationalist organisation fighting the Raj. The protagonist of the novel, Sabyasachi, is believed to have been modelled after Rash Behari Bose, while the revolutionary organisation is thought to have been influenced by the Bengali Samiti. The novel was banned by The Raj as "seditious", but acquired wild popularity. It formed the basis of a 1977 Bengali language film, Sabyasachi, with Uttam Kumar playing the lead role of the protagonist. Do and Die is a historical account of the Chittagong armoury raid published in 2000 by Indian author Manini Chatterjee. It was awarded the Rabindra Puraskar, the highest literary award in Bengal. The book formed the basis of Khelein Hum Jee Jaan Sey (We Play with Our Lives), a 2010 Bollywood film with Abhishek Bachchan playing the role of Surya Sen.

A marble plaque marks the building in Calcutta where the Samiti was founded. A plaque at the site of Barin Ghose's country house (in present day Ultadanga) marks the site where Ghosh and his group was arrested in the Alipore bomb case. Many of the Samiti's members are known in India and abroad, and are commemorated in different forms. A number of Calcutta suburbs are today named after revolutionaries and nationalists of the Samiti. Grey Street, where Aurobindo Ghosh's press office stood, is today named Aurobido Sarani (Aurobindo Avenue). Dalhousie Square was renamed B. B. D Bag, named after Benoy, Badal, and Dinesh who raided the Writer's Building in 1926. Mononga lane, the site of Rodda & Co. heist, houses the busts of Anukul Mukherjee, Srish Chandra Mitra, Haridas Dutta, and Bipin Bihary Ganguly who participated in the heist. Chashakhand, a location 15 km east of Balasore where Bagha Jatin and his group made their last stand against Tegart's forces, commemorates the battlefield in Jatin's honour. The locality of Baghajatin in Kolkata is named after Jatin. In Bangladesh, the gallows where Surya Sen was executed are preserved as a historical monument.