Кіріспе
Италияның Рим қаласындағы тарихи үй – Вилла Медичи. Бұл маньеризм стилінде салынған вилла және сәулеттік кешен, Италияның Рим қаласындағы Тринита деи Монтидің жанындағы Пинциан төбесінде орналасқан. Оның бағы Боргезе бақшасымен жалғасады. Вилла Медичиді Тоскананың ұлы герцогы Фердинанд I де Медичи негізін қалаған, қазір француз мемлекетінің меншігінде. 1803 жылдан бері виллада Римдегі француз академиясы орналасқан. Оттарино Респигидің "Римдегі су тасқындары" атты музыкалық шығармасында вилланың бағындағы су көздері музыкалық бейнеленген.
The Villa Medici is a Mannerist villa and an architectural complex with a garden contiguous with the larger Borghese gardens, on the Pincian Hill next to Trinità dei Monti in Rome, Italy. The Villa Medici, founded by Ferdinando I de' Medici, Grand Duke of Tuscany and now property of the French State, has housed the French Academy in Rome since 1803. A musical evocation of its garden fountains features in Ottorino Respighi's Fountains of Rome.
Тарих
Көне заманда Вилла Медичи орны Лукулл бақтарының бір бөлігі болды, ол виллада өлтірілген Мессалинамен бірге императорлық отбасының қолына өтті. 1564 жылы Монтепульчанолық кардинал Джованни Риччидің немерелері мүлікті сатып алғанда, ол ұзақ уақыт бойы жүзім шаруашылығына берілген еді. Мұндағы жалғыз тұрғын үй – кардинал Марчелло Кресценцидің Казинасы болды, ол мұнда жүзімдікті ұстап, флоренциялық Нанни Липпидің басшылығымен вилланы жақсартуды бастады, бірақ жұмыс көп ілгерілемей тұрып қайтыс болды. Жаңа иелері жұмысты жалғастыру үшін сәулетшінің ұлы Аннибале Липпиді тағайындады. Микеланджелоның қатысуы дәстүрге айналды. 1576 жылы мүлікті кардинал Фердинандо де Медичи сатып алды, ол Бартоломео Амманатидің жобасы бойынша құрылысты аяқтады. Вилла Медичи бірден Римдегі Медичи мүліктерінің арасында ең біріншісі болды, бұл Медичидің итальяндық княздар арасындағы үстемдігін нақты көрсетуге және олардың Римдегі тұрақты болуын бекітуге бағытталған. Кардиналдың талабы бойынша Амманати дизайнға римдік барельефтер мен мүсіндерді қосты, олар жерді қазудың әр қашауымен табылғандықтан, Вилла Медичидің қазіргі фасады дерлік ашық ауадағы мұражайға айналды. Үлкен бақтар сериясы кардиналдың әкесі Козимо I де Медичидің Пизада және Флоренцияда құрған ботаникалық бақтарын еске түсірді, олар қарағайлар, кипарис және емен ағаштарының арасында қорғалған. Фердинандо де Медичи бақтың солтүстік-шығысында, Аврелий қабырғасының үстінде зерттеулер мен ойларға арналған студиоло салды. Қазір бұл бөлмелер Боргезе бақтарына қарайды, бірақ сол кезде римдік жазықтардың көрінісі болған. Бұл екі бөлме 1985 жылы реставратор Джеральдин Альберс табалды, жасыру үшін қолданылған ақ бояу Жакопо Цуккидің 1576 және 1577 жылдарда салған керемет фрескалық безендіруін сақтап қалды. Вилладағы рим мүсіндерінің әсерлі жиынтығында екі римдік коллекциядан – Капраника және делла Валле коллекцияларынан сатып алынған жүз жетпіс шамасында мүсіндер болды. 1562 жылға дейінгі мүсіндердің орналасуын көрсететін гравюраны Галасси Алгизи жасаған. Кардинал Фернандо басшылығымен Вилла Медичиге келген үш жұмыс қаладағы ең танымал мүсіндермен қатар саналды: 1583 жылы табылған және бірден кардинал Фердинандо сатып алған Ниобе тобы мен Күршілер, сондай-ақ Аротино. Кардинал 1587 жылы ағасы қайтыс болғаннан кейін Тоскананың ұлы герцогы болғанда, ол Ниобе тобының гипстен жасалған көшірмесімен қанағаттанды, Медичидің Еуропалық қалада осындай керемет коллекцияны сақтап, өздерінің астанасынан әлдеқайда беделді болуын жақсы білді. Медичи арыстандары 1598 жылы аяқталды, ал Медичи вазасы Вилла коллекциясына қосылды, содан кейін 1630 жылдары Венера де Медичи келді; Медичи мүсіндері тек сегізінші ғасырда Флоренцияға көшірілді. Содан кейін Вилла Медичидегі көне заттар Уффицидегі көне заттар коллекциясының ядросын құрады, ал Флоренция Еуропалық Grand Tour маршрутында маңызды орын алды. Вилла Медичидің алдындағы фонтан ежелгі Римнен келген қызыл гранит вазадан жасалған. Оны 1589 жылы Аннибале Липпи жобалаған. Вилладан фонтан арқылы Санкт-Петербургке көрініс көп суретшілердің назарына ілікті, бірақ алдыңғы жақтағы ағаштар қазір көріністі жасырып қалды. Вилла Боргезе сияқты, вилланың бақтары да қаланың ортасындағы Палаццо Фарнезе сияқты ресми сарайларға қарағанда көптеген адамдарға қол жетімді болды. Бір жарым ғасыр бойы Вилла Медичи Римдегі ең сәнді және әлемдік орындардың бірі болды, Ұлы герцогтардың Апостольдық Таққа елшілігінің ордасы болды. 1737 жылы Медичи әулетінің еркек ұрпағы тоқтап қалғанда, вилла Лотарингия үйіне, ал Наполеон заманында қысқа уақытқа Этрурия Корольдігіне өтті. Осылайша Наполеон Бонапарт Вилла Медичиді Римдегі Француз академиясына тапсырды. Кейіннен ол 1968 жылы сыйлық тоқтатылғанға дейін, Ингрес және Бальтус сияқты көрнекті директорлар басшылығымен беделді Рим сыйлығының жеңімпаздарын қабылдады. 1656 жылы Швеция патшайымы Кристина Сант-Анжело қамалының басына оқ атып, оны бағыттамастан атты. Бұл оқ виллаға тиіп, қасбетті әшекейлеген флоренциялық лилияның бірін қиратты.
Римдегі Француз академиясы
1803 жылы Наполеон Бонапарт француз академиясын Римдегі Вилла Медичиге көшірді, бұл бір кезде Франция революциясының қаупі төнген мекемені сақтау ниетімен жасалды. Бастапқыда вилла мен оның бақтары қиын жағдайда болды, сондықтан Рим сыйлығының жеңімпаздарын орналастыру үшін оларды жаңарту қажет болды. Осылайша ол жас француз суретшілеріне антик және Ренессанс дәуірінің шедеврлерін көруге және көшіруге мүмкіндік беруді үміттенеді. Жас сәулетші Огюст Анри Виктор Гранжан де Монтиньи жаңарту жұмыстарын жүзеге асырды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде бәйге тоқтап қалды, ал Бенито Муссолини 1941 жылы вилланы тартып алды, бұл Римдегі Франция академиясын 1945 жылға дейін кері қайтуға мәжбүр етті. 1968 жылы Францияның Мәдениет министрі Андре Малро бәйгені және Рим сыйлығын жойды. Париждегі Әдемі өнер академиясы мен Франция институты Вилла Медичиге қадағалауды Мәдениет министрлігіне және Франция мемлекетіне жоғалтты. Осы уақыттан бастап, виллада тұратындар енді тек дәстүрлі салаларға (сурет салу, мүсін жасау, сәулет, металл өңдеу, асыл тастар өңдеу, музыкалық композиция және т.б.) ғана емес, сонымен қатар жаңа немесе бұрын назардан тыс қалған көркемдік салаларға (көркемдік тарих, археология, әдебиет, сахна өнері, фотосурет, кино, бейне, өнерді қалпына келтіру, жазу және тіпті ас дайындау) да қатысты. Суретшілер енді бәйге арқылы емес, өтініш беру арқылы қабылданады, ал олардың тұру мерзімі әдетте алты айдан он сегіз айға дейін ауыспайды. 1961-1967 жылдар аралығында академияға жетекшілік еткен суретші Балтус сарай мен оның бақтарын кең ауқымды қайта жаңарту науқанын жүргізіп, оларды заманауи жабдықтармен қамтамасыз етті. Балтус құрылыстың барлық кезеңдеріне жеке қатысты. Тарихи интерьер жоғалған жерлерде Балтус жеке альтернативаларды ұсынды. Ол өткенге құрмет көрсетіп, сонымен бірге заманауи болатын интерьерді ойлап тапты: Вилла Медичи үшін жасаған құпиялы, меланхолиялық интерьері өзі де тарихи мұраға айналды және 2016 жылы маңызды қайта жаңарту науқанына ұшырады. Жұмыс бұрынғы директор Ричард Педуццидің басшылығымен жалғасты, ал Вилла Медичи резидент-суретшілер жасаған көрмелер мен қойылымдарды ұйымдастыруды қайта бастады. Академия жас суретшілерді шақыру бағдарламасын жалғастыруда, олар Римде он екі ай жұмыс істеу үшін стипендия алады. Бұл резидент-суретшілер «пенсионерлер» деп аталады. Француз тіліндегі «пенсия» сөзі әдетте жас және дарынды суретшілерге берілетін жатақхана мен тамақпен байланысты. Вилла Медичиде бірнеше қонақ бөлмелері бар, олар пенсионерлер немесе басқа ресми қонақтар пайдаланбағанда, олар жалпы жұртшылыққа ашық.
Сәулет әсері
Бірнеше құрылыстар өз стилін виллаға негіздеген. Архитектор Эдвард Липпинкотт Тилтон 1893 жылы Колорадо штатының Гленвуд-Спрингс қаласында «Колорадо» қонақ үйін жобалаған. Филантроп Джеймс Х. Дули 1912 жылы Вирджиния штатының Рокфиш-Гэп аймағында «Сваннаноа» деп аталатын сарай салдырған. Нью-Йорк архитектуралық фирмасы «Шульце және Уивер» Флорида штатының Палм-Бич қаласындағы «Брейкерс» қонақ үйін вилла үлгісінде қайта жаңартудың екінші кезеңінде (1925-1926 жылдар аралығында) салған. Ішкі аулаға қарайтын баспалдақтағы мәрмәр Медичи арыстандары 1700-1704 жылдары Стокгольмдегі Корольдік сарайдың солтүстік жағындағы «Лежонбакен» (арыстан төбесі) деп аталатын жердегі Бернар Фуке жасаған қола арыстандарына шабыт берген.