Кіріспе

1955 жылы Эдвард Дмитрік түсірген драмалық фильм. «Құдайдың сол қолы» – 1955 жылғы американдық драмалық фильм. Оны Эдвард Дмитрік режиссерлік етті, ал Бадди Адлер продюсерлік жасады. Сценарий авторы – Альфред Хейс, ал негізі Уильям Эдмунд Барретттің «Құдайдың сол қолы» романы. 1947 жылы Қытайдағы азамат соғысы кезіндегі шағын американдық миссиясындағы оқиғалар негізінде түсірілген. Басты рөлдерде – католик священнигі кейпіндегі іздеп жүрген адам рөліндегі Хэмфри Богарт және медбике рөліндегі Джин Тиерни. Сонымен қатар, Ли Джей Кобб, Агнес Мурхед, Э.Г. Маршалл және Карл Бентон Ридтер де түскен. Джин Тиерни Энн Скотт рөлін ойнаған кезде ауырып қалды. Хэмфри Богарттың психикалық аурудан зардап шеккен әпкесіне қатысты жеке тәжірибесі болды. Ол түсірілім барысында Джин Тиерниге оның репликаларын айтуға көмектесіп, оны медициналық көмек алуға шақырды.

Сюжет

1947 жылы католик діни қызметкері О’Ши әке Қытайдың шалқарына, өлтірілген әріптесінің орнын толтыру үшін барады. Ол доктор Дэвид Сигман, оның әйелі Берил және медбике Энн Скоттпен танысады, олар бұл аймақтағы жалғыз батыстықтар. Олар айналасындағы ауыл тұрғындарына арналған аурухананы басқарады, сол кезде бәсекелес соғыс әміршілері мен коммунистер азамат соғысының ортасында болады. О’Ши әке алғашқы жексенбілік уағызын ағылшын және қытай тілдерінде, құрметпен тыңдайтын жұртқа арнайды. Оның олармен бірге жұмыс істеуі және жергілікті дәстүрлерді сақтауы көп ұзамай олардың құрметін жеңіп алады. Анна оған ғашық болғандықтан, мазасыздық сезінеді. Берил күйеуіне Анны АҚШ-қа қайтаруды ұсынады, бірақ ол ауруханада оның қажет екенін айтып, бас тартады. Берил О’Ши әкеге басқа американдық миссиядағы протестант пасторы, преподобный Мартинмен кеңес алуды ұсынады. Ол келіседі. О’Ши әке Мартинмен кездескенде, күтпеген, сұралмаған жасырындығын айтады. Ол католик діни қызметкері емес, екінші дүниежүзілік соғыста «Қыратқыш» (The Hump) арқылы жүк тасыған американдық ұшқыш Джим Кармоди екенін мойындайды. Соғыс кезінде ұшағы құлап, жергілікті генерал Ян оны құтқарып, сенімді серігі және тұтқынына айналдырған. Янның әскерінің бірі О’Ши әкені өлтірген кезде, Кармоди қашып, оның орнына діни қызметкер болып көрінуге шешім қабылдайды. Кармоди Мартинге оқиғасын айтқаннан кейін, католик епископына толық есеп береді. Генерал Ян Кармодиді іздеп табады, әскерін әкеліп, оған қайтадан өзіне қызмет етуді талап етеді. Кармоди олардың дәстүрлі ойын – қазық тігу арқылы мәселені шешуді ұсынады, өзінің бостандығы мен ауыл тұрғындарының қауіпсіздігі үшін бес жыл адал қызметті салады. Ян жеңілгеннен кейін, Кармодиді тағы бір рет ойнауға мәжбүрлейді, бұл жолы протестант миссиясының болашағы үшін. Ол тағы да жеңілгенде, Ян Әке О’Ши туралы мифті сақтап қалуға келіседі, өйткені ол соншалықты қасиетті адам екендігін мойындайды, тіпті күшті әскербасыны да тоқтатып қоюға шамасы жетеді. Кармоди миссияны тастап кетпес бұрын, ауыл тұрғындарының өкінішіне орай, Аннаға шындықты айтады.

Қабылдау

The New York Times басылымындағы Босли Кроутер фильмді ұнатпай, «Өкінішке орай, Хейз және Дмитрік мырзалар іс-қимылдың сенімділігін немесе көңіл-күйдің шынайылығын жеткізбейтін драма жасаған жоқ», - деп жазды. Флешбек сахналарын «абсурдты, ең қиын бандиттік фильмдердегідей ерлікпен ойналған» деп атады. Variety фильмнің «жоғары бюджеттік құндылықтарын» және қытайлық эпизодтық актерлердің «нағыз реализмін» мақтады, бірақ «логика мен реализмді қатаң сақтайтындар үшін қиялды күшпен шектететін бірнеше сахналар мен оқиғалар бар. Әсіресе, Богарттың Коббпен асық ату арқылы ауылдың бостандығын жеңіп алуы ерекше көзге түседі». Harrison's Reports асық ойынының «әдемі көрсетілгенін» мойындады, бірақ фильмнің өндірістік деңгейін «жоғары сапалы» деп бағалады және Богарттың басты рөлде «тамаша жұмыс істегенін» айтты. The New Yorker журналынан Джон Маккартен фильмді жағымды бағалап, «құнды туынды» деп атады, Богарттың «жақсы рөл орындағанын» мойындады, бірақ сюжеттің «біраз дүркірегенін, тіпті кереметтігін» байқады. The Washington Post газетінің Ричард Л. Коу Богарттың «рөлге сценаристтер, режиссер және продюсерлерге қарағанда әлдеқайда сенімді болғанын» жазды. Monthly Film Bulletin мынадай пікір білдірді: «Бұл қызықты фильмдегі негізгі кемшілік – кейіпкерлердің түсініксіз мотивациясы және Голливудтың ең жаман дәстүріндегі жағымсыз дінге құрметсіздік. Түпнұсқа романның фильмнің сценарийіндегіден гөрі егжей-тегжейлі және логикалық сипаттама ұсынғанын күдіктенуге болады. Кармодидің қытайлық соғыс лордына адалдығы толыққанды түсіндірілмейді, ал Богарттың шаршаған және мазасыз ойыны кейіпкердің тартысын көрсетпейді».