Кіріспе

Адамның тізедегі шеміршек қалыптасуы. Медиалдық меніск – тізе буынының медиалдық жағында, сан сүйегінің медиалдық қыры мен тібік сүйегінің медиалдық қыры арасында орналасқан, фиброкартиляж жартылай шеңберлі белдеу. Оны ішкі жартылай ай тәрізді фиброкартиляж деп те атайды. Медиалдық меніск жарты ай пішіндес, ал латеральдық меніск көбірек дөңгелек пішіндес. Екі меніскенің алдыңғы бөліктері көлденең байланыс арқылы байланысқан. Бұл жарақаттануға жиі ұшырайтын жер, әсіресе тізе бұрылған кезде.

Функция

Медиалдық менсикус тібіет сүйегі мен сан сүйегін бөліп, сүйектер арасындағы жанасу ауданын азайтады, сондай-ақ серпімділікке ие болғандықтан, тізеге түсетін күштің жоғары деңгейін төмендетіп, соққыны жұмсартады. Бұл екі сүйектің арасындағы үйкелісті азайтып, тізедегі тегіс қозғалысқа және қозғалыс барысында жүктеменің таралуына көмектеседі.

Жарақат

Медиалдық менсикустың жіті зақымдануы жиі АЖЖ (алдыңғы кресттік байлам) немесе МЖЖ (орталық жақтағы байлам) зақымдануымен бірге жүреді. Адам кейде медиалдық менсискті буынға зақым келтірмей жарақаттанады. Медиалдық менсикустың жазылуы, әдетте, науқас өте жас болғанда ғана мүмкін, көбінесе 15 жасқа дейін. Менисктің сыртқы үштен бір бөлігі қанмен жақсы қамтамасыз етілгендіктен, емделу мүмкіндігі жоғары, бірақ медиалдық менсикустың ішкі үштен екі бөлігінің қанмен қамтамасыз етілуі шектеулі, сондықтан жазылу қабілеті де шектеулі. Менисктің ірі жыртылуы хирургиялық тігілуді немесе алып тастауды қажет етуі мүмкін. Мениск жыртылысын анықтауда дәрігер жарақатты түрліше жіктеуі мүмкін. Мысалы, мениск сыртындағы жыртылыс жазылуға жақын. Дәрігерлер бұл жерді «қызыл аймақ» деп атайды, себебі бұл сыртқы бөлігінде көптеген тамырлар болады, сондықтан толық қалпына келтіру үшін қажетті қоректік заттар мен қолдауды алады. Керісінше, мениск ішкі үштен екі бөлігі «ақ аймақ» деп аталады. Бұл бөлігінде тамырлар аз, ол диффузия арқылы тек синовиялық сұйықтықтан ғана қоректенеді. Осы фактілерді ескере отырып, дәрігерлер әртүрлі жыртылыстарды емдеудің әртүрлі тәсілдерін қарастырады.

Егер жарақаттанғандықтан (жазылу мүмкін болмаса немесе зақымдану тым ауыр болса) мениск алынып тасталса, науқастың кейін өмірінде тізедегі остеоартрит даму қаупі артады. Егер мениск алынып тасталса және артрит болмаса, науқас жас болса және дұрыс анатомиялық құрылымы болса, мениск трансплантациясы жасауға болады. Дереккөздің сенімділігі жоқ: date=May 2018

Остеоартрит кезінде созылмалы жарақаттар жиі кездеседі, олар семіздік пен жоғары қарқынды физикалық белсенділікпен нашарлайды. Медиалдық менсикус және медиалдық бөлік латеральдық бөлікке қарағанда көбірек зардап шегеді. Көбінесе, менискустың орташа немесе ауыр зақымдануы немесе орта жастан кейінгі жарақаттары толық тізе алмастыруды талап етеді.