Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Христиандық драма немесе христиандық трагедия христиан діни тақырыптарына негізделген. Киелі кітапта көптеген драмалық сахналар бар, Жаңа өсиетте Исаның сатуы мен тұтқындалуы – трагедия болып табылады.
Christian drama or Christian tragedy is based on Christian religious themes. The Bible contains many drama sequences, the very Betrayal and arrest of Jesus in the new testament is a tragedy.
Құпия ойын
Орта ғасырларда Еуропадағы шіркеулер жиі түрлі құпия пьесаларды қойып, Киелі кітаптардағы оқиғаларды қайтадан баяндады. Бұл пьесалар шіркеулерде әнмен бірге Киелі кітап оқиғаларын сомдаудан пайда болды. Осы діни пьесалар кеңінен танымал бола бастағанда, оларға халық тіліндегі және күнделікті өмірден алынған элементтер енгізіліп, дін қызметкерлерінен бөлек адамдар да қатысатын болды. Драмалардың секулярлық сипаты арта түскенде, олар толығымен халық тілінде қойыла бастады және 13-14 ғасырларда шіркеулерден шығарылды. Бұл діни қойылымдарды гильдиялар өз бақылауына алды, әр гильдия Киелі кітаптардың нақты бір бөлігін қоюға жауапты болды. Гильдиялардың бақылауында болғандықтан, олар "құпия пьесалар" деп аталды. Құпия пьесалар христиан күнтізбесіндегі барлық маңызды оқиғаларды – Жаратылыстан Сот күніне дейін қамтитын пьесалар жиынтығына айналды. 15 ғасырдың соңына қарай, мұндай пьесаларды мереке күндері (мысалы, Корпус Кристи мерекесі) циклмен қою дәстүрі Еуропаның барлық аймақтарында қалыптасты.
Through the medieval period churches in Europe frequently performed mystery plays, retelling the stories of the Bible. They developed from the representation of Bible stories in churches with accompanying song. As these liturgical plays became more popular, more vernacular or everyday elements were introduced and non clergy began to participate. As the dramas became increasingly secular, they began to be performed entirely in the vernacular and were moved out of the churches by the 13th or 14th century. These religious performances were taken over by the guilds, with each guild taking responsibility for a particular piece of scriptural history. From the guild control they gained the name mystery play. The mystery play developed into a series of plays dealing with all the major events in the Christian calendar, from the Creation to the Day of Judgment. By the end of the 15th century, the tradition of acting these plays in cycles on festival days (such as the Feast of Corpus Christi) was established across Europe.
Моральдық ойын
15-16 ғасырларда бұл форма моральдық пьесаға дамыды. Бұл – тұлғалар арқылы бейнеленген ойшарлар болатын, онда басты кейіпкерлер түрлі жақсы мінез-құлықтардың символдық бейнелерімен кездесіп, ізгілікке шақырылатын өмір салтын ұстануға ынталандырылатын еді.
By the 15th and 16th century the form had developed into the morality play. These were allegories, in which the protagonists met personifications of various moral attributes, the net effect being the encouragement to live a virtuous life.
Пуритандық дәуірі
XVI-XVII ғасырларда театр көбінесе жамандық деп есептелді және шіркеу оны басуға әрекеттенді. Америка Құрама Штаттарында театрды айыптау XVIII ғасырда кеңінен таралды; 1794 жылы Йель колледжінің президенті Тимоти Дуайт IV өзінің "Сцена туралы эссесінде" «театрға баруға құмарлық таныту – ең құнды қазынаны: мәңгілік жанды жоғалтудан басқа ештеңе емес» деп мәлімдеді.
In the sixteenth and seventeenth centuries, theatre was generally seen as wicked, and the church made attempts to suppress it. In the United States, condemnation of the theatre was widespread in the eighteenth century; in 1794, President Timothy Dwight IV of Yale College in his "Essay on the Stage" declared that "to indulge a taste for playgoing means nothing more or less than the loss of that most valuable treasure: the immortal soul."
Қазіргі заманғы
ХХ ғасырда шіркеулер, әсіресе евангелистік шіркеулер, театрды үгіт жүргізу құралы ретінде және жарамды өнер түрі ретінде қайта жаңғыртты. XX ғасырдың басында Ұлыбританияда кез келген актердің сахнада қасиетті тұлғаны сомдауы заңсыз болды, бұл христиандық театрға қатаң шектеулер қойды. 1941-1942 жылдардағы "Патша болу үшін туылған адам" атты радио драмасы бұл тыйымды бұзды, Исаны кейіпкер ретінде ғана емес, сонымен қатар оған "қасиетті" тілден гөрі "күнделікті" тілде сөйлеу мүмкіндігін берді. (Радиодағы сомдау заңмен реттелмеген, бірақ бұл туынды көптеген наразылықтарға себеп болды.) Т. С. Элиоттың "Кафедральдағы кісі өлтіру" пьесасы христиандық шейіттік және құрбандық тақырыптарын, сондай-ақ шіркеу тарихын зерттейді. 1970 жылдары көптеген пьесалар христиандық тақырыптарға арналды, оның ішінде "Иса Мәсіх – Супержұлдыз" және "Godspell" есімдері ерекше аталады. Сомамен сол кезде көптеген шіркеулер драманы үгіт құралы ретінде және жарамды өнер түрі ретінде қайта пайдаланды. Ұлыбритания мен Америкада шағын христиандық театрлар пайда бола бастады. Covenant Players 1963 жылы оның негізін қалаушы жазған христиандық пьесаларды қою үшін құрылды.
In the twentieth century churches, particularly evangelical churches, rediscovered the use of theatre as a form of outreach and as a valid art form. In Britain in the early twentieth century, it was illegal for any human actor to portray a divine personage on stage, placing severe restrictions on Christian theatre. The groundbreaking 1941 1942 radio drama The Man Born to Be King shattered this taboo, by not only including Jesus as a character, but giving him 'ordinary' speech rather than 'biblical' language. (Radio portrayals were not covered by the law, but the piece drew huge complaints nonetheless.) T. S. Eliot's play Murder in the Cathedral explored Christian themes of martyrdom and sacrifice, as well as church history. In the 1970s, many plays were produced dealing with Christian subjects, notably Jesus Christ Superstar and Godspell. At approximately the same time, many churches were again turning to drama as a means of outreach, and as a valid art form. Small Christian theatre companies began to spring up in Britain and America. Covenant Players was founded in 1963 to produce Christian plays written by its founder.