Кіріспе

Арнльот – швед композиторы Вильгельм Петерсон-Бергердің операсы. 1906 жылы жазылған, алғаш рет 1910 жылдың 13 сәуірінде көрсетілді және 1956 жылы қайта жөнделді. Арнльот операсының бастауы Вильгельм Петерсон-Бергердің 1898 жылы Ямтландқа алғаш келген кезде құраған әнінен басталады. Ол Сторшён көлінен саяхаттап өткенде, жақын орналасқан Овикшфяллен тауларынан шабыттанды. Опера үш бөлімнен тұрады, ал операның тарихи негізі – Снорри Стурлусонның Олав Харальдссон (ден Хелиге, Норвегияның мәңгілік королі) туралы сағасында және Фрёсёнде орналасқан руна тасы – Фрёстенен туралы жазбаларда айтылған Арнльот Геллин тұлғасы. Осы элементтердің негізінде Вильгельм Петерсон-Бергер өзінің драмасын жазды.

Өнер тарихы

Арнльот операсының тұңғыш қойылымы 1910 жылғы 13 сәуірде Стокгольмдегі Корольдік опера театрында болды. Дегенмен, Вильгельм Петерсон-Бергер екі жыл бұрын-ақ жазғы күн тоғызының кешінде Фресон аралында әуесқойларға мәтін мен музыканың бөліктерін орындауға рұқсат берген еді. Бұл әуесқойлар қойған "Арнльот" пьесасын шамамен 3000 адам көрді. Бүгінде әр жазда "Арнльот" пьесасы (опера пьеса ретінде қойылады, бірақ мәтін мен музыка өзгеріссіз сақталады) Фресон аралында, ашық ауада қойылады. Сахна фондық бөлігінде Storsjön және Oviksfjällen көрінісі орналасқан; осылайша, көрермендер операның кіріспе әуені естігенде, опера авторы Вильгельм Петерсон-Бергер көргендей көрініс ашылады. 2012 жыл – 1935 жылдан бері Фресон аралында "Арнльот" қойылымының 73-ші жазғы маусымы.

Драмадан белгілі үзінді

Төмендегі сөздер қазіргі тәуелсіздік қозғалысының (орнықты мәдени институттың) Швециядағы Ямтланд провинциясындағы шабыт көзі болып табылады. "Жамтар ("Жамтс") менің сөзімді бір сәт тыңдаңыздар. Жамтландтың еркін және өз ісін өзі басқаратын күнінен бері сексен қыстан да аз өтті. Сол кезде шетелдік патшаларға салық төленбеді. Біз қалай Норвегияның, содан кейін Швецияның құлдығына түстік, мен ешқашан түсінбедім. Ормандар, батпақтар мен таулармен қоршалған бұл елге шабуыл жасау қиын, ал қорғау оңай. Бізде көптеген жауынгерлер бар, ал тауармен төленсе, одан да көп әкелуге болады. Сондықтан, сіздерге біз қай патшалыққа жатамыз деген дауды тоқтатуға кеңес беремін. Бізді округке айналдыруға жасалған барлық шетелдік әрекеттерге, кім талап етсе де, қарсы тұруымыз керек. Ежелгі бостандығымызды қайтадан иеленіп, бүкіл елімізге басшы сайлайық, егер отан мен жерімізді қорғауға күрес қажет болса, сол күреске жетекшілік ететін король сайлайық". / Сландромдық Сигурд, Арнлотты король ретінде қолдаған Ямтландтың басшыларының бірі, Фросондағы "іштен", I акт, 1025 жылғы маусым.

Жазбалар

Арнлотт (үзінділер) Эрланд Хагегард, Карин Лангебо, Эдит Талауг, Бьорн Аскер, Каге Жехрландер, Стокгольм филармониялық хорының ерлер тобы, Стокгольм филармониялық оркестрі Окко Камудың жетекшілігімен. Sterling 1CD.