«Жас баланың керемет мүйізі»: Ескі неміс халық әндерінің жинағы
Des Knaben Wunderhorn
«Des Knaben Wunderhorn»: 1805-08 ж. неміс халық әндері мен өлеңдерінің жинағы. Арним мен Брентаноның романтизмдегі маңызды еңбегі. Халық мұрасы, әдебиет.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1805–1808 жылдарғы неміс халық әндерінің жинағы
1805–1808 collection of German folk songs
Des Knaben Wunderhorn: Alte deutsche Lieder (неміс тілінде; "Жас жігіттің сиқырлы мүйізі: ескі неміс әндері") – Ахим фон Арним мен Клеменс Брентано өңдеген және Бадендегі Хайдельберг қаласында жарияланған неміс халық өлеңдері мен әндерінің жинағы. Кітап үш рет басылды: алғашқысы 1805 жылы, ал кейін 1808 жылы тағы екі том жарық көрді. Махаббат, әскер, саяхат және балалар әндерінен тұратын бұл жинақ 19 ғасырдағы романтикалық ұлтшылдықтағы идеалданған фольклордың маңызды көзі болды. Des Knaben Wunderhorn неміс тілді елдерде кеңінен танымал болды; сол заманғы ең беделді жазушылардың бірі Иоганн Вольфганг фон Гёте Des Knaben Wunderhorn "әр үйдің құнды мүлігі" екенін айтты.
Des Knaben Wunderhorn: Alte deutsche Lieder (German; "The boy's magic horn: old German songs") is a collection of German folk poems and songs edited by Achim von Arnim and Clemens Brentano, and published in Heidelberg, Baden. The book was published in three editions: the first in 1805 followed by two more volumes in 1808. The collection of love, soldiers, wandering, and children's songs was an important source of idealized folklore in the Romantic nationalism of the 19th century. Des Knaben Wunderhorn became widely popular across the German speaking world; Johann Wolfgang von Goethe, one of the most influential writers of the time, declared that Des Knaben Wunderhorn "has its place in every household".
Мәдени-тарихи негіз
Арним мен Брентано, 19-ғасырдың басындағы басқа ән жинаушылар сияқты, мысалы, ағылшын Томас Перси, өздерінің жинақтарындағы өлеңдерді еркін өзгертті. Бұл екі ақынның өзі де кейбір өлеңдерді өздері құрастырған. Кейбір өлеңдер поэтикалық өлшемге сәйкес келтірілді, сол кездегі қазіргі неміс тілінің орфографиясына бейімделді немесе романтикалық «халық стиліне» (Naturpoesie) жақындату үшін өзгертілді. 20-ғасырдағы Хайнц Рёльке жасаған сындық басылымда жинақтағы әр өлеңнің тегі сипатталған. Брентаноны түпнұсқа халық әндерін қатаң сақтаудан гөрі, өзінің материалдарын жазуға көбірек ынталандырды. Ұлттық сезімдерге қатты берілген, романтизмнің жас жақтастары герман тарихының бастауларын халық әндері, ертегілер, мифтер, сагалар (Нибелунг) және герман әдебиеті арқылы жинау мен зерттеуге өмірін арнады. Олардың пікірінше, қазіргі өркениеттің кері әсеріне ұшырамаған әр нәрсе «Gesundung der Nation» (Ұлтты жаңғырту) үшін жақсы және пайдалы саналды. Ағайынды Гриммдердің ертегілерді жинау жұмысын Брентано басқарды. Жинақтың жарыққа шығуы Төртінші коалиция соғысы кезінде болды, сол кезде Наполеон шешуші әскери жеңіске жетіп, Германияда француз үстемдігін орнатты. Осылайша, «Ұлтты жаңғырту» деген ұмтылыс өте нақты және айқын саяси мағынаға ие болды.
Arnim and Brentano, like other early 19th century song collectors, such as the Englishman Thomas Percy, freely modified the poems in their collection. The editors, both poets themselves, invented some of their own poems. Some poems were modified to fit poetic meter, to conform to then modern German spelling, or otherwise to conform more closely to an idealized, Romantic "folk style" (Naturpoesie). A 20th century critical edition by Heinz Rölleke describes the origin of each poem in the collection. Brentano was motivated more by writing his own material than by a strict preservation of the original folk songs. The young proponents of Romanticism, strongly taken by national sentiments, devoted themselves to the collection and study of the origins of Germanic history in folk songs, fairy tales, myths, sagas (Nibelung), and Germanic literature. Everything untouched by the negative impact of modern civilization in their eyes, was considered good and helpful for the "Gesundung der Nation" (Recovery of the nation). It was under Brentano's direction that the Brothers Grimm began collecting fairytales. Publication of the collection took place during the War of the Fourth Coalition, in which Napoleon achieved what seemed at the time a decisive military victory and established a complete French dominance over Germany. Thus, the aspiration for "Recovery of the nation" had a very clear and concrete political aspect.
Музыкадағы Des Knaben Wunderhorn
Бұл жинақтағы таңдалған өлеңдер Вебер, Шуберт, Лове, Мендельсон, Шуман, Брамс, Землинский, Шенберг, Зейсль және Веберн сияқты көптеген композиторлармен музыкаға (Lieder) салынды. Густав Малер бұл жинақты өзінің сүйікті кітаптарының бірі деп санады және өмірінің көп бөлігінде оның өлеңдерін музыкаға қойды. 1884 жылы жазыла бастаған "Lieder eines fahrenden Gesellen" төрт әнінің біріншісінің мәтіні тікелей "Wann mein Schatz" Wunderhorn поэмасына негізделген, оның алғашқы екі шумағы алынған. 1887 мен 1901 жылдар аралығында ол Wunderhorn мәтіндеріне екі ондаған музыкалық қойылымдар жазды, олардың бірнешеуі оның екінші, үшінші және төртінші симфонияларына енгізілді (немесе бөлімдер ретінде жазылды). 1899 жылы ол оннан астам Wunderhorn қойылымдарынан тұратын жинақ жариялады, ол кейіннен шатастыратын "Des Knaben Wunderhorn" әндері деп белгілі болды.
Selected poems from this collection have been set to music (Lieder) by a number of composers, including Weber, Schubert, Loewe, Mendelssohn, Schumann, Brahms, Zemlinsky, Schoenberg, Zeisl and Webern. Gustav Mahler numbered the collection among his favourite books and set its poems to music throughout much of his life. The text of the first of his four Lieder eines fahrenden Gesellen, begun in 1884, is based directly on the Wunderhorn poem "Wann mein Schatz," pulling from the first two stanzas. Between 1887 and 1901, he wrote two dozen music settings for Wunderhorn texts, several of which were incorporated into (or composed as movements for) his Second, Third and Fourth symphonies. In 1899, he published a collection of a dozen Wunderhorn settings that has since become known, slightly confusingly, simply as “Songs from ‘Des Knaben Wunderhorn.’”