Кіріспе

Грузин халқының этнографиялық тобы Двалдар (, Двалеби; ) — грузиндердің этнографиялық тобы. Олардың жерлері Дариал және Мамисон шатқалының арасында, Үлкен Кавказ тауларының екі жағында жатыр. Бұл тарихи аумақ көбінесе Картлидің солтүстігін, Грузияның Рача және Хеви аймақтарының бір бөлігін, сондай-ақ Ресейдегі Осетияның оңтүстігін қамтиды.

Этимология

Двалс (, Двални) деген атау ескі грузин жылнамаларында кездеседі. Олардың жері Двалети (დვალეთი) деп аталды. Бұл этноним қазіргі заманға дейін "Твал" және "Урс Твал" ("ақ Твалдар" деген мағынада) түрінде сақталған. Грузинше Двали (დვალი), Двалишвили (დვალიშვილი), Двалидзе (დვალიძე) және осетинше Туаллагов/Тваллегте фамилиялары да Двалс есімінен шыққан.

Тіл және шығу тегі

Двалс тайпасының пайда болуы туралы әртүрлі теориялар бар.

Нах теориясы

Бірқатар тарихшылар мен тіл білімі мамандарының пікірінше, двалдар нах тобына жататын тілде сөйлеген болуы мүмкін. Грузин тарихшысы Гамрекели нах теориясының классикалық нұсқасын келтіреді, онда двалдардың осетиндерден (кейін олардың жеріне қоныстанған) және вайнах тілдеріне ұқсас (бірақ олармен толықтай сәйкес емес) тілі болғандығы айтылады. Алайда, ол кейіннен двалдардың грузин тау халқы екенін көрсететін аргументтер көбейген соң, өз пікірін өзгертті.

Сонымен қатар, православие шіркеуі 19 қазан күні 1314 жылы Әмір Денгхиздің бұйрығымен христиан дінін уағыздағаны үшін шейіт болған, грузин монастыріндегі двал монахы, Двалелиялық Николайдың есін құрметтейді. Ол Грузин православие шіркеуімен қасиетті деп жарияланды.