Үнді тәуелсіздік қозғалысының қайраткері Убаидұлла Синдхи өмірі мен қызметі
Ubaidullah Sindhi
Убаидұллаһ Синдхи (1872-1944) – Үндістан тәуелсіздік күресінің белгілі қайраткері, саяси белсенді, Ауғанстандағы уақытша үкіметтің министрі. Жамия Милия Исламияның өкілі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үндістандық ғалым және саяси белсенді
Indian scholar and political activist
Убайдулла Синди (10 наурыз 1872 – 21 тамыз 1944) – Үндістан тәуелсіздік қозғалысының саяси белсендісі және оның белсенді көшбасшыларының бірі. "Дон" газетінің мәліметінше, Маулана Убайдулла Синди Британ Үндістанының тәуелсіздігі және Үндістанда қанаушылықтан азат қоғам құру үшін күресті. Ол сондай-ақ 1915 жылы Ауғанстанда құрылған Үндістанның бірінші Уақытша үкіметінің Ішкі істер министрі болды. Убайдулла Синди Үндістанның Нью-Дели қаласындағы Орталық университет – Жамиа Миллиа Исламияның өмірлік мүшесі болды. Ол Жамиа Миллиа Исламияда ұзақ жылдар бойы өте төмен жалақымен қызмет етті. Жамиа Миллиа Исламиядағы Доктор Закир Хусейн атындағы ұлдар жатақханасының біріне оның есімі берілді.
Ubaidullah Sindhi (10 March 1872 – 21 August 1944) was a political activist of the Indian independence movement and one of its vigorous leaders. According to Dawn, Karachi, Maulana Ubaidullah Sindhi struggled for the independence of British India and for an exploitation free society in India. He was also Home Minister of first Provisional Government of India established in Afghanistan in 1915. Ubaidullah Sindhi was the Life Member of Jamia Millia Islamia, A Central University in New Delhi, India. He served the Jamia Millia Islamia for a long period of time on a very low salary. A boys' hostel in Dr. Zakir Husain Hall of Boys' Residence in Jamia Millia Islamia has been named after him.
Ерте өмір және білім
Убайдулла 1872 жылдың 10 наурызында Британдық Үндістанның Пәнджаб провинциясының Сиалкот ауданында сикх хатри отбасында Бута Сингх Упал деген атпен дүниеге келді. Әкесі Убайдулла туғанға дейін төрт ай бұрын қайтыс болды, ал баланың екі жылын әкесінің әжесі тәрбиеледі. Әкесінің әжесі қайтыс болғаннан кейін, анасы оны әкесінің туысының қамқорлығына берді. Кейіннен, жас Бута Сингхті анасының әкесі қайтыс болғаннан кейін, Британдық Үндістанның Пәнджаб провинциясындағы Джампур тесіліндегі ағасының қамқорлығына тапсырды. Бута Сингх Упал 15 жасында ислам дінін қабылдап, "Убайдулла Синди" деген жаңа есім таңдады. Содан кейін ол Дарул Улум Деобанға оқуға түсті, онда ол Маулана Рашид Гангохи және Маулана Махмуд әл-Хасан сияқты сол заманғы басқа да көрнекті ислам ғалымдарымен бірге білім алды. Маулана Синди 1909 жылы Дарул Улум Деобанға оралды және біртіндеп Пан-ислам қозғалысына қатысты. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Маулана Махмуд әл-Хасан басшылығымен Үндістаннан басқа елдерден Үндістанда ислам революциясын қолдау үшін көмек іздеген Деобанд мектебінің жетекшілерінің бірі болды. Бұл жайлы Малеркоттағы Маулана Убайдулла деген мұсылман ғалым жазған. Осы кітапты және "Тақвиятүл-Иман" және "Ахуал-ул-Ахира" сияқты басқа да кітаптарды оқығаннан кейін Убайдулланың исламға деген қызығушылығы артып, нәтижесінде ол ислам дінін қабылдады. 1887 жылы, ол дін ауысқан жылы, Пәнджабтан Синд аймағына көшіп, Шавиндадағы Хафиз Мұхаммед Сиддик (Бар Чанди Шариф) оны студент ретінде қабылдады. Кейіннен ол Дина Пур Шарифте (Ханпур ауданының Рахим Яр Хан ауылының жанындағы ауыл) Маулана Ғұлам Мұхаммед Р.А. ұстазынан білім алды, онда ол мистикалық тәртіпте ислам білімі мен тәрбиесін тереңдете түсті. 1888 жылы Убайдулла Дарул Улум Деобанға қабылданды, онда ол сол кездегі белгілі ислам ғалымдарының, соның ішінде Маулана Әбу Сирадж, Маулана Рашид Ахмад Гангохи және Маулана Махмуд әл-Хасанның жетекшілігімен әртүрлі ислам пәндерін терең зерттеді. Ол Маулана Назир Хусайн Дехальвиден Сахих әл-Бухари және Тирмизи бойынша сабақ алды, ал Маулана Ахмад Хасан Каунпуриден логика мен философияны оқыды. 1891 жылы Убайдулла Деобанд мектебін бітірді. 1899 жылы ол Синд провинциясының Суккур аймағына кетті. Махмуд әл-Хасан Хиджаздың түрік губернаторы Галиб Пашадан көмек сұрау үшін Үндістаннан кетіп қалды, ал Хасанның нұсқауымен Убайдулла Кабулға барып, Әмір Хабибулладан қолдау сұрады. Бастапқы жоспарлар Мединада штаб-пәтері орналасқан Ислам армиясын (Хизб Алла) құру, ал Кабулда Үндістан контингентін ұстау еді. Маулана Хасан осы әскердің бас қолбасшысы болуға тиіс еді. Убайдулла Әфған әмірінен Британдық Үндістанға қарсы соғыс жариялауды ұсынды. Маулана Әбул Калам Азад 1916 жылы тұтқындалғанға дейін осы қозғалысқа қатысқан. Махендра Пратап оның президенті, Баркаталла премьер-министр, Убайдулла Синди Үндістан министрі, тағы бір Деобанди көшбасшысы Мүлави Башир оның соғыс министрі, ал Чампакаран Пиллай сыртқы істер министрі болды. Бұл уақытша үкімет кейіннен Кеңес басшылығының қолдауына ие болуға тырысты. 1917 жылы Ресейдегі Ақпан революциясынан кейін Пратаптың үкіметі жаңадан құрылған Кеңес үкіметімен хат алмасты. 1918 жылы Махендра Пратап Берлинде кайзермен кездеспес бұрын Петроградта Троцкиймен кездесіп, екеуін де Британдық Үндістанға қарсы жұмылдыруға шақырды. Алайда бұл жоспарлар сәтсіз аяқталды, Әмір Хабибулла соғыстың қайда бара жатқанын нақты көрсеткенін күтіп, бейтараптығын сақтады, тіпті оның кеңесші кеңесі мен отбасы мүшелері Британияға қарсы қолдау білдірді. 1917 жылы немістер өздерінің қолдауын алып тастады, бірақ "Үндістанның Уақытша үкіметі" Кабулда қалды. 1919 жылы бұл үкімет Ауғанстанға британдық дипломатиялық қысыммен таратылды. Убайдулла Кабулда жеті жылға жуық уақыт болды. Ол тіпті Хабибулла өлтірілгеннен кейін Ауғанстанда билікті қолға алған жас патша Аманулла ханға Үшінші ағылшын-ауған соғысында көмектесті. Соғыстың аяқталуы, нәтижесінде, Убайдулла Синдиді Ауғанстаннан кетуге мәжбүр етті, өйткені Патша Аманулла Ұлыбританияның қысымына ұшырады.
Ubaidullah was born on 10 March 1872 in a Sikh Khatri family in the district of Sialkot, Punjab, British India as Buta Singh Uppal. His father died four months before Ubaidullah was born, and the child was raised for two years by his paternal grandfather. Following the paternal grandfather's death, he was taken by his mother to the care of her father, at his maternal grandfather's house. Later, young Buta Singh was entrusted to the care of his uncle at Jampur Tehsil, Punjab, British India, when his maternal grandfather died. Buta Singh Uppal converted to Islam at age 15 and chose "Ubaidullah Sindhi" as his new name, and later enrolled in the Darul Uloom Deoband, where he was, at various times, associated with other noted Islamic scholars of the time, including Maulana Rasheed Gangohi and Maulana Mahmud al Hasan. Maulana Sindhi returned to the Darul Uloom Deoband in 1909, and gradually involved himself in the Pan Islamic movement. During World War I, he was among the leaders of the Deoband School, who, led by Maulana Mahmud al Hasan, left India to seek support among other nations of the world for a Pan Islamic revolution in India in what came to be known as the Silk Letter Conspiracy. It was written by a converted scholar Maulana Ubaidullah of Malerkotla. After reading this book and some other books like Taqwiyatul Eeman and Ahwaal ul Aakhira, Ubaidullah's interest in Islam grew, leading eventually to his conversion to Islam. In 1887, the year of his conversion, he moved from Punjab to Sindh area where he was taken as a student by Hafiz Muhammad Siddique of Chawinda (Bhar Chandi Shareef). He subsequently studied at Deen Pur Shareef (a village near Khanpur, Distt Rahim Yar Khan) under Maulana Ghulam Muhammad R. A, Where he delved deeper into Islamic education and training in the mystical order. In 1888, Ubaidullah was admitted to Darul Uloom Deoband, where he studied various Islamic disciplines in depth under the tutelage of noted Islamic scholars of the time including Maulana Abu Siraj, Maulana Rasheed Ahmad Gangohi and Maulana Mahmud al Hasan. He took lessons in Sahih al Bukhari and Tirmidhi from Maulana Nazeer Husain Dehalvi and read logic and philosophy with Maulana Ahmad Hasan Cawnpuri. In 1891, Ubaidullah graduated from the Deoband school. In 1899, he left for Sukkur area in Sindh province. Mahmud al Hasan, left India to seek the help of Galib Pasha, the Turkish governor of Hijaz, while at Hasan's directions, Ubaidullah proceeded to Kabul to seek Emir Habibullah's support there. Initial plans were to raise an Islamic army (Hizb Allah) headquartered at Medina, with an Indian contingent at Kabul. Maulana Hasan was to be the General in chief of this army. Ubaidullah had proposed to the Afghan Emir that he declare war against British India. Maulana Abul Kalam Azad is known to have been involved in the movement prior to his arrest in 1916. Mahendra Pratap was proclaimed its president, Barkatullah the Prime minister, Ubaidullah Sindhi the Minister for India, another Deobandi leader Moulavi Bashir its War Minister, and Champakaran Pillai was to be the Foreign Minister. This provisional government would later attempt to obtain support from Soviet leadership. After the February Revolution in Russia in 1917, Pratap's government corresponded with the nascent Soviet government. In 1918, Mahendra Pratap met Trotsky in Petrograd before meeting the Kaiser in Berlin, urging both to mobilise against British India. However, these plans faltered, Emir Habibullah remained steadfastly neutral while he awaited a concrete indication where the war was headed, even as his advisory council and family members indicated their support against Britain. The Germans withdrew their support in 1917, but the 'Provisional Government of India' stayed behind at Kabul. In 1919, this government was ultimately dissolved under British diplomatic pressure on Afghanistan. Ubaidullah had stayed in Kabul for nearly seven years. He even encouraged the young King Amanullah Khan, who took power in Afghanistan after Habibullah's assassination, in the Third Anglo Afghan War. The conclusion of the war, ultimately, forced Ubaidullah Sindhi to leave Afghanistan as King Amanullah came under pressure from Britain.
Кейінгі еңбектері
Кейін Убайдулла Ауғанстаннан Ресейге жол тартты, онда ол кеңес басшылығының шақыруымен жеті ай болды және мемлекеттік қонақ ретінде ресми түрде қабылдады. Осы кезеңде ол социализм идеологиясын зерттеді. Пәкістанның ірі газеттерінің бірінде жарияланған "Социализм және Ислам туралы" мақаласында былай делінген: "Ислам кедейлер мен қысымға ұшырағандарға терең симпатияны ғана емес, сонымен қатар Мекке сүрелеріндегі көптеген жерлерде байлықтың шоғырлануын қатаң айыптады. Мекке, халықаралық сауданың маңызды орталығы болғандықтан, өте бай (тайпа басшылары) және тым кедей адамдарға мекен болды". 1923 жылы Убайдулла Ресейден Түркияға кетіп, 1924 жылы "Шах Валиулла қозғалысының" үшінші кезеңін бастады. Ол Стамбулдан "Үндістанның тәуелсіздігі туралы жарғыны" жариялады. Убайдулла 1927 жылы Арабияның Мекке қаласына кетіп, 1929 жылға дейін онда болды. Осы кезеңде ол мұсылмандардың құқықтары және басқа да маңызды діни мәселелер туралы Арабия халқына хабар жеткізді. Ресейде болған кезде ол коммунистік идеяларға қызығушылық танытпады, бірақ Кеңес революциясынан кейін Кеңес үкіметіне өзінің сенімін білдірді: "Коммунизм – табиғи заң жүйесі емес, қысымға жауап ретінде туған нәрсе, ал табиғи заңды Ислам ұсынады". Ол оларды өте жүйелі және логикалық түрде көндіруге тырысты. Бірақ ол Ислам заңдары бойынша басқарылатын мемлекеттің мысалын келтіруді сұрағанда дереу жауап бере алмады.
Ubaidullah then proceeded from Afghanistan to Russia, where he spent seven months at the invitation of the Soviet leadership, and was officially treated as a guest of the state. During this period, he studied the ideology of socialism. According to an article in a major newspaper of Pakistan, titled 'Of socialism and Islam', "Islam showed not only deep sympathy for the poor and downtrodden but also condemned strongly the concentration of wealth in a number of Makkan surahs. Makkah, as an important centre of international trade, was home to the very rich (tribal chiefs) and the extremely poor." In 1923, Ubaidullah left Russia for Turkey where he initiated the third phase of the 'Shah Waliullah Movement' in 1924. He issued the 'Charter for the Independence of India' from Istanbul. Ubaidullah then left for Mecca, Arabia in 1927 and remained there until 1929. During this period, he brought the message of the rights of Muslims and other important religious issues to the people of Arabia. During his stay in Russia, he was not impressed by the Communist ideas but rather, after the Soviet revolution, he presented his belief to the Soviet government that: "Communism is not a natural law system but rather is a reaction to oppression, the natural law is offered by Islam". He attempted to convince them in a very systematic and logical manner. But he could not give an answer at that time, when he was asked to provide an example of a state which was being run according to the laws of Islam.
Оның шығармаларының аудармасы
Пакистандық жазушы Фарман Наваз өзінің урду тіліндегі мақалаларын – ("Ислам адамзатқа үйлесімділік сабағын үйретеді", "Адамзаттың негізгі моральдық нормалары", "Өркениет теориясы", "Күштілердің тіршілігі және Ислам") – ағылшын тіліне аударды.
Pakistani columnist Farman Nawaz translated his Urdu articles namely (Islam teaches lesson of harmony to human beings, The Basic Moral standards of Humanity, Theory of civilization, Survival of the fittest and Islam) into English.
Әлемге көзқарас және философия
Убайдулла Синдхи Құранның араб тіліндегі сөздерді Алланың дұрыс пен бұрысты қалай анықтайтынын түсіндіру үшін қолданатынын айтты. Әлемде көптеген адамдар Библия, Гита және Тора сияқты басқа да діни кітаптарды ұстанады. Ол дінсіз адамдардың (атеистердің) де бар екенін түсінді, себебі ол Ресейде коммунистермен біраз уақыт өткізген. Ислам діні Библия мен Тораны дұрыс түсінбегендерді дінсіз деп жариялады. Сол сияқты, Құранды дұрыс түсінбеген адамды да атеист деп жариялауға болады. Исламда Алланың мәңгілік екендігі және ғаламдағы барлық нәрсенің Оның меншігінде екендігіне ерекше мән беріледі. Алла ғана Жаратушы және Қорғаушы. Убайдулла Синдхидің әлемді аралап саяхаттауынан, оның халықаралық көзқарасы бар екені анық көрінеді. Өмір бойындағы іс-әрекеттері мен күресінен, оның Үндістанды британдықтардың билігінде көргісі келмегені белгілі. Ол Үндістанның үндістердің басқаруында болуын қалады. Үндістанға оралғаннан кейін ол Нетаджи Субхас Чандра Боспен кездесіп, Германия мен Жапонияға сапар жоспарлай бастады. Олар бірнеше рет кездесіп, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Убайдулла, Раджа Махендра Пратап және Маулана Баркатулла жасаған жоспарға ұқсас нәрсе талқылаған болуы мүмкін. Ол Мұхаммед Әли Жинна мен Мұсылман лигасының Пәкістан жоспарына қарсы болды. Оның пікірінше, Үндістандағы мұсылмандар мен индустар бір өркениеттің өкілдері еді және ол Үндістан ісіне шеттен араласуға қарсы болды. Убайдулла 1944 жылы Рахим Яр Ханға қызын көру үшін жол тартты. Рахим Яр Хан ауданындағы Ханпур қаласының жанындағы "Дин Пур" ауылында ауыр сырқатқа шалдығып, 1944 жылдың 21 тамызында дүние салды. Ол ұстаздарының қабіріне жақын зиратқа жерленді.
Ubaidullah Sindhi was of the view that the Quran uses Arabic words to make clear what God considers right and wrong. Other religious holy books like the Bible, the Gita and the Torah are also followed by many people around the world. He realized non religious people (atheists) also existed in this world. After all he had spent some time among the communists in Russia. The individuals, who inaccurately interpreted the Bible and the Torah, were declared nonbelievers by Islam. In the same way, the person who incorrectly explains the Quran, can be declared an atheist. In Islam, the emphasis is clearly on God being eternal and everything in the universe belonging to Him alone. God alone is the Creator and Protector. It is evident from Ubaidullah Sindhi's travels around the world that he had an international and world outlook. It is also evident from his lifetime behavior and struggles that he wanted India not to be ruled by the British. He wanted India to be ruled by the Indians. Right after his return to India, he started meeting Netaji Subhas Chandra Bose and planned his movement to Germany and Japan. They met several times and supposed to have discussed a plan similar to the one carried out by Ubaidullah, Raja Mahendra Pratap and Maulana Barkatullah during the First World War. He was opposed to the Pakistan plan of Mohammad Ali Jinnah and Muslim League. In his view Muslims and Hindus of India were one civilization and he was against the idea of foreign help in Indian affairs. Ubaidullah left for Rahim Yar Khan to visit his daughter in 1944. At the village 'Deen Pur' near Khanpur town in Rahim Yar Khan District, he was taken seriously ill and died on 21 August 1944. He was buried in the graveyard adjacent to the grave of his mentors.
Мұра
Пакистан пошта қызметі 1990 жылы «Азаттық жолындағы пионерлер» сериясы бойынша Убайдулла Синдиді еске алу үшін ескерткіш пошта маркасын шығарды. Саид Ахмад Акбарабади Маулана Убайдулла Синди және оның сыншылары туралы жазды.
Pakistan Postal Services has issued a commemorative postage stamp in honor of Ubaidullah Sindhi in its 'Pioneers of Freedom' series in 1990. Saeed Ahmad Akbarabadi wrote Maulana Ubaidullah Sindhi awr Unke Naaqid.