Кіріспе

Джон Фантенің романы «Тұзанды сұра» – американдық автор Джон Фантенің ең танымал романы, алғаш рет 1939 жылы жарық көрген және Лос-Анджелесте Ұлы депрессия дәуірінде өтеді. Бұл Фантенің өзінің альтер-эгосы, Колорадодан келген, Лос-Анджелесте жазушы болып қалыптасуға тырысатын жас итальян-американ Артуро Бандини кейіпкері бар романдар сериясының бірі. Роман американдық классика деп есептеледі және американдық әдебиет курстарында жиі оқытылады. Кітап – роман-а-ключ, оның көп бөлігі Фанте өмірінен алынған автобиографиялық оқиғаларға негізделген. Роман Чарльз Буковскиге зор әсер еткен. 2006 жылы сценарист Роберт Таун осы романды Салма Хайек пен Колин Фарреллдің қатысуымен «Тұзанды сұра» деген фильмге бейімдеді.

Мұра

Фанте – Лос-Анджелестегі Ұлы депрессия кезеңінде көптеген адамдардың бастан өткерген қиындықтарын бейнелеген алғашқы жазушылардың бірі. Роберт Таун «Тұпырақтан сұра» романын Лос-Анджелес туралы жазылған ең ұлы роман деп атады. Америкалық жазушы Чарльз Буковски Джон Фантенің туындыларын өзінің жазуына зор ықпал еткендігін айтады, әсіресе, ол жас кезінде қоғамдық кітапханада кездескен «Тұпырақтан сұра» романын. Буковски олардың қарым-қатынасын «Мен шебермен кездестім» атты әңгімесінде суреттеген, бірақ әңгімеде автор «Джон Банте» деп аталады, ал оның кітабы «Спорттық уақыт» делінеді? Иә? «Тұпырақтан сұра» романы Кнут Хамсунның 1890 жылғы «Аштық» романымен тақырыптық жақтан ұқсастықтарды қамтиды. Фанте Хамсунға үлкен құрметпен қараған. «Тұпырақтан сұра» аталымы Кнут Хамсунның 1894 жылғы «Пан» романынан алынған, онда лейтенант Глан мұнарадағы қыз туралы осылай дейді:

«Ол екіншісін құл сияқты, ақылсыз сияқты және тіңке сияқты жақсы көрді. Неге? Жолдағы шаң-тозаңнан, құлаған жапырақтардан, құпия өмірдің Құдайынан сұраңдар! Ол оған ештеңе бермеді, ештеңе бермеді, бірақ ол оған алғыс айтты. Ол: «Маған тыныштық пен ақыл сыйла!» деді. Ал ол оның өмірін сұрамағанына ғана өкінді». Дэвид Фостер Уоллестің 1987 жылғы «Жүйенің сыпырғышы» романында Лаваш «Стони» Бидсменнің ағаш аяғында жасырын шумақшасы бар, онда марихуана және басқа да заңсыз заттар сақталған. «Тұпырақтан сұра» романының 4-тарауы Бенни Коэн есімді кейіпкер туралы айтады, ол «ішінде кішкентай есігі бар ағаш аяқпен» болған. «Есіктің ішінде марихуананың темекілері бар еді. Ол оларды он бес центтен сатқан».